مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران جمعه شب در گفتوگویی تلویزیونی درباره مهمترین مسائل داخلی و خارجی کشور سخن گفت و به تشریح محورهایی مانند قیمت بنزین، فشارهای اقتصادی، محاصره دریایی ایران، مذاکرات با آمریکا، صادرات نفت، روابط با کشورهای همسایه و بحران انرژی پرداخت.
آقای پزشکیان ضمن دفاع از «تفاهمنامه اسلامآباد» گفت این توافق نتیجه تصمیم جمعی در شورای عالی امنیت ملی بوده و از میان ۱۳ عضو شورا، ۱۲ نفر با آن موافقت کردهاند.
آگهی
آگهی
به گفته وی، ایران در این تفاهمنامه «برنده» بوده است؛ ادعایی که دولت آن را بر اساس تعهدات پیشبینیشده برای طرف آمریکایی مطرح میکند.
بنزین؛ وعده درباره نرخ سوم
رئیس جمهوری ایران درباره سیاست جدید قیمتگذاری بنزین گفت نرخ سوم، که برای مصرف مازاد یا سهمیههای خارج از الگوی معمول در نظر گرفته شده، بیش از ۱۰ هزار تومان افزایش نخواهد یافت؛ حال آنکه نرخ سوم بنزین در حال حاضر ۵ هزار تومان در نظرگرفته شده است.
او درباره ضرورت اصلاح مصرف انرژی و مدیریت یارانهها توضیح بیشتری ارائه نکرد، اما اظهاراتش نشان میدهد دولت در پی آن است که میان کنترل مصرف، کاهش فشار بر بودجه و جلوگیری از افزایش ناگهانی هزینههای مردم تعادل برقرار کند.
با توجه به تورم و کاهش قدرت خرید، هرگونه تغییر در قیمت سوخت میتواند پیامدهای گستردهای بر هزینه حملونقل و قیمت کالاها داشته باشد و به مانند تجربههای آزموده شده گذشته به اعتراضات اجتماعی دامن بزند.
مسعود پزشکیان که با وعدههای حل مشکلات کشور به ریاست جمهوری ایران رسیده در این مصاحبه تلویزیونی بار دیگر آن جمله عجیب و همیشگی خود را تکرار کرد که: «هرکس بگوید میتواند یکی از این مشکلات را با همین شرایط موجود حل کند، دستش را میبوسم.»
محاصره دریایی و بازگشایی تنگه هرمز
مسعود پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود گفت در تفاهمنامه اسلامآباد، بازگشایی مسیر تنگه هرمز در چارچوبهای مورد قبول جمهوری اسلامی پیشبینی شده بود؛ اما به گفته او، طرف مقابل به تعهدات خود پایبند نماند و همین مسئله باعث فروپاشی تفاهم قبلی شد.
پزشکیان افزود اکنون برای عبور از تنگه هرمز و تردد در این آبراه استراتژیک نقشهراهی تهیه شده که سپاه پاسداران، نیروهای نظامی و تیم مذاکرهکننده آن را تدوین کردهاند و این طرح به تأیید رهبر ایران رسیده است.
او گفت عمان نیز پس از ارائه دیدگاهها و ملاحظات خود، در دیدار اخیر با چارچوب پیشنهادی برای بازگشایی مسیر تنگه هرمز موافقت کرده است.
بر اساس روایت رئیسجمهور ایران، بازگشایی تنگه به اجرای تعهدات آمریکا از جمله رفع محاصره و تحریمها، آزادسازی منابع مالی ایران در حوزه نفت و پتروشیمی، ازسرگیری سرمایهگذاریها و توقف اقدامات جنگی در لبنان وابسته است.
مذاکرات با آمریکا؛ از توافق سیاسی تا مطالبات اقتصادی
پزشکیان گفت ۹ بند از تفاهمنامه اسلامآباد به تعهدات آمریکا مربوط بوده و چند بند نیز مشترک بوده است. تنها درباره یک بند مرتبط با موضوع هستهای، به گفته او نیاز به گفتوگوی بیشتر وجود داشته است.
او مدعی شد در جریان مذاکرات، روند رفع محاصره و تحریمها آغاز شده بود، آزادسازی پولهای بلوکهشده ایران در دستور کار قرار داشت و کارشناسان ایرانی برای جذب سرمایهگذاری خارجی تا سقف ۳۰۰ میلیارد دلار برنامهریزی میکردند.
با این حال، رئیسجمهور درباره سازوکار حقوقی این تعهدات، زمانبندی اجرای آنها یا تضمین پایبندی آمریکا توضیح جزئی ارائه نکرد.
همین ابهامها از جمله عواملی است که در گذشته به بیاعتمادی میان تهران و واشنگتن و شکست توافقهای موقت دامن زده است.
وی همچنین در خصوص چشمانداز مذاکرات گفت: «اگر بخواهیم به آینده مذاکرات نگاه صفر و صد داشته باشیم، نتیجهای نخواهیم گرفت؛ اما اگر در مقابل اقدامات آنها، ما نیز اقدام کنیم، میتوانیم برای رسیدن به اهداف خود پیشرفت کنیم، هرچند شاید رسیدن به صد درصد اهداف ممکن نباشد.»
صادرات نفت و آزادسازی منابع
در اظهارات پزشکیان، صادرات نفت و پتروشیمی یکی از محورهای اصلی تعهدات مورد انتظار از آمریکا معرفی شد. او گفت آزادسازی پولهای ایران در این حوزهها بخشی از روندی بود که قرار بود پس از تفاهم دنبال شود.
این موضع، اهمیت درآمدهای نفتی برای اقتصاد ایران را نشان میدهد؛ بهویژه در شرایطی که تحریمها، محدودیتهای بانکی و دشواری انتقال پول، دسترسی تهران به درآمدهای صادراتی را محدود کرده است.
در عین حال، به گفته پزشکیان، ایران نمیخواهد بازگشایی تنگه هرمز بدون دریافت امتیازات اقتصادی و امنیتی از آمریکا انجام شود.
روابط با همسایگان؛ تلاش برای زبان مشترک
پزشکیان تقویت روابط با کشورهای همسایه را یکی از اولویتهای سیاست خارجی ایران دانست و گفت تهران باید با کشورهای اسلامی منطقه به «زبان مشترک» برسد.
او از پاکستان، افغانستان، عربستان سعودی، ترکیه، امارات متحده عربی، قطر، عمان، مصر، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان بهعنوان کشورهایی نام برد که ایران به دنبال تفاهم بیشتر با آنهاست.
پزشکیان تأکید کرد امنیت منطقه باید با همکاری کشورهای منطقه تأمین شود و دستیابی به این هدف نیازمند گفتوگو و تعامل است.
وی همچنین گفت ایران باید بر اصول اساسی خود پافشاری کند، اما در مسائل فرعی امکان سازش و توافق با همسایگان را داشته باشد.
این در حالیست که اختلافهای عمیق تهران با برخی کشورهای همسایه، رقابتهای امنیتی و تفاوت دیدگاهها درباره تنگه هرمز و نقش آمریکا، موانعی جدی در مسیر ایجاد این «زبان مشترک» به شمار میروند.
بحران انرژی؛ مشکل تولید و مصرف
رئیسجمهوری در توضیح مشکلات داخلی کشورش به مسائل انرژی، اقتصاد، تورم و اشتغال اشاره کرد و گفت حفظ وحدت و همراهی مردم برای عبور از این فشارها ضروری است.
موضوع انرژی در سخنان او هم به شکل مدیریت مصرف و قیمت بنزین مطرح شد و هم در قالب پیامدهای محاصره دریایی، صادرات نفت و فشار خارجی.
ایران از یک سو با افزایش تقاضای داخلی و دشواری تأمین پایدار برق و سوخت روبهروست و از سوی دیگر، برای تأمین منابع ارزی به ادامه صادرات انرژی نیاز دارد.