زنده ماندن از بیماری به معنای بهبود کامل نیست. بسیاری از بیماران همچنان با مشکلات بلندمدت جسمی و روانی دستوپنجه نرم میکنند.
دو عامل اصلی، از جمله موارد اخیر در میان مسافران کشتیهای تفریحی، به ترس از هانتاویروس دامن میزند: یک دوره نهفتگی که میتواند تا هشت هفته طول بکشد (منبع به زبان انگلیسی) و نبود هرگونه درمان ضدویروسی یا واکسن دارای مجوز.
آگهی
آگهی
وقتی عفونت با ویروس آندس به سندرم کاردیومری ریوی هانتاویروس (HCPS) تبدیل میشود که یک بیماری شدید تنفسی با مرگ و میر تا ۵۰ درصد است، مراقبت ویژه زودهنگام برای زنده ماندن حیاتی است.
ویروس آندس پدیده تازهای نیست. پژوهشها از مدتها پیش نشان دادهاند این ویروس در کجا در گردش است، چگونه منتقل میشود و چگونه بیماری ایجاد میکند. به همین دلیل سازمان جهانی بهداشت (WHO) تاکید میکند هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد این ویروس میتواند به یک همهگیری دیگر شبیه کووید‑۱۹ تبدیل شود.
آیا چیزی شبیه هانتاویروس طولانیمدت هم وجود دارد؟
اما همهگیری کووید‑۱۹ نگاه دانشمندان به بیماریهای عفونی را تغییر داده است؛ نه فقط از نظر عفونت حاد، بلکه از نظر آنچه پس از آن رخ میدهد.
در این چارچوب، پژوهشگران شروع کردهاند این پرسش را مطرح کنند که آیا عفونت با ویروس آندس میتواند اثرات بلندمدت داشته باشد؛ مشابه آنچه پس از عفونت با سارس‑کوو‑۲ در قالب کووید طولانیمدت دیده شده است.
در دانشگاه پونتیفیسیا کاتولیکای شیلی، پژوهشگران ۲۱ نفر از نجاتیافتگان را (منبع به زبان انگلیسی) بین ۳ و ۶ ماه پس از ترخیص از بیمارستان تحت پیگیری قرار دادند.
بیماران بر اساس شدت بیماری و نیاز یا عدم نیاز به اکمو (اکستراکورپورال ممبرین اکسیژینیشن)، یعنی یک روش پیشرفته حمایت حیات که هنگام از کار افتادن قلب و ریه استفاده میشود، دستهبندی شدند تا روند بهبودی بلندمدت، علائم و کیفیت زندگی آنها ارزیابی شود.
هیچ نجاتیافتهای پس از ۳ تا ۶ ماه کاملا بهبود نیافته بود
نتایج چشمگیر بود. همه نجاتیافتگان ماهها پس از ترک بیمارستان هنوز علائم داشتند. در مجموع، هر ۲۱ بیمار بین ۳ تا ۶ ماه پس از ابتلا به سندرم کاردیومری ریوی هانتاویروس (HCPS) دستکم یک علامت مداوم را گزارش کردند. بیش از ۶۰ درصد گفتهاند که هنوز به طور کامل بهبود نیافتهاند و بار کلی علائم بالا بود؛ بیماران به طور میانگین هر کدام حدود ۱۱ تا ۱۲ علامت را گزارش کردند. تنها شدیدترین موارد، از جمله بیمارانی که اکمو دریافت کرده بودند، به مراقبت توانبخشی مثل فیزیوتراپی یا حمایت در دوره نقاهت دسترسی داشتند. در میان نجاتیافتگان با بیماری خفیفتر، تنها حدود ۳۰ درصد پس از ترخیص از بیمارستان چنین پیگیریای را دریافت کرده بودند.
خستگی، مشکلات حرکتی، ریزش مو، بیخوابی، اضطراب...
در حالی که فقط گروه موارد شدید از مشکلات حرکتی و تپش قلب گزارش دادند، نجاتیافتگان با بیماری شدید و خفیف هر دو ترکیبی از علائم جسمی و مشکلات روانی یا عصبی را تجربه میکردند. هر دو گروه گفتند که پس از بیماری کیفیت زندگیشان کاهش یافته است. شایعترین مشکلات تنها جسمی نبود، بلکه عصبشناختی و روانشناختی هم بود. خستگی، مشکلات حرکتی، ریزش مو، بیخوابی، اضطراب، مشکلات حافظه، کابوس و اختلالات حسی همگی فراوان بودند. بیمارانی که به اکمو نیاز نداشتند نیز همچنان علائم بلندمدت داشتند؛ موضوعی که نشان میدهد خود بیماری عامل طولانی شدن روند بهبود است، نه فقط درمانهای مراقبت ویژه.
بسیاری از نجاتیافتگان برای مقابله با علائم ماندگار به خوددرمانی روی آوردند، بهویژه با مصرف مسکنها، داروهای خوابآور و ویتامینها.
این وضعیت بهویژه در میان نجاتیافتگانی که اکمو دریافت نکرده بودند شایع بود و در میان افرادی که بیماری آنان به عنوان سندرم کاردیومری ریوی خفیف هانتاویروس طبقهبندی شده بود، حتی به ۱۰۰ درصد رسید.
بازگشت طولانی به فعالیتهای معمول
بسیاری از نجاتیافتگان برای بازگشت به زندگی عادی دچار مشکل بودند. نزدیک به یک نفر از هر پنج نفر، شش ماه بعد هنوز به محل کار یا مدرسه بازنگشته بود. در میان کسانی که بازگشته بودند، روند بهبود معمولا حدود سه و نیم ماه طول کشید. بسیاری نیز از کاهش کارایی خود پس از بازگشت خبر دادند.
مدت زمان بهبود، صرفنظر از شدت بیماری یا نیاز بیماران به اکمو، تقریبا مشابه بود.
۴۵.۵ درصد از بیماران گروه اکمو گفتهاند در مدرسه یا محل کار احساس انگخوردگی میکردند؛ موضوعی که با ترس از «سرایت از طریق جوندگان» مرتبط بود.
چه چیزهایی باید تغییر کند
به دلیل کوچک بودن نسبی حجم نمونه، امکان تعمیم نتایج این مطالعه محدود است.
با این حال، یافتهها نشان میدهد بهبودی پس از هانتاویروس فقط جسمی نیست. نجاتیافتگان همچنین از انزوای اجتماعی، انگخوردگی در محل کار یا مدرسه و اتکای گسترده به خوددرمانی برای مدیریت علائم پایدار خبر دادهاند.
به گفته نویسندگان، زنده نگه داشتن بیماران در مرحله حاد کافی نیست (منبع به زبان انگلیسی). علاوه بر آن، به مراقبتهای بلندمدت و چندرشتهای بهتر پس از ترخیص، و همچنین حمایت اجتماعی قویتر و درک بیشتر برای کمک به نجاتیافتگان به منظور بازسازی کامل زندگی خود نیاز است.