کشتی تفریحی «ام وی هوندیوس» بامداد یکشنبه در گرنادیا لنگر انداخت، پس از شبی پر از کشمکش لفظی میان دولت جزایر قناری و دولت مرکزی. فرناندو کلاویخو رئیس دولت محلی تهدید کرد اگر مادرید هواپیماهای لازم برای تخلیه مسافران را تامین نکند، جلوی لنگراندازی را میگیرد.
در ساعات پیش از رسیدن کشتی «هوندیوس» به بندر صنعتی گرانادییا دِ آبونا در جنوب تنریف، سلسلهای از موضعگیریهای تند، تنشها میان دو دستگاه دولتی دخیل در مدیریت شیوع هانتاویروس را آشکار کرد.
فرناندو کلاویخو، رئیس دولت جزایر قناری، دولت مرکزی را متهم کرد که به یک درخواست مشخص توجه نکرده است: این که مسافران در انتظار انتقال بتوانند با یک هواپیمای نظامی اسپانیا پرواز کنند؛ هواپیمایی که به گفته او گنجایش ۲۱۰ نفر را داشت اما قرار بود تنها با ۱۴ سرنشین پرواز کند.
کلاویخو بعدازظهر شنبه با سه وزیر ـ بهداشت، کشور و سیاست سرزمینی ـ جلسه گذاشته بود اما پاسخی قانعکننده به این مطالبه نگرفت. در پی آن اعلام کرد که به اداره بندر دستور میدهد اجازه لنگر انداختن کشتی را ندهد.
پاسخ دولت مرکزی یک ساعت و نیم بعد در قالب یک سند رسمی رسید. اداره کل کشتیرانی تجاری در نامهای که به امضای مدیرکل این نهاد رسیده بود، دستور داد کشتی «اموی هوندیوس» در گرانادییا پذیرفته شود «با توجه به نیاز به ارائه خدمات درمانی در کشتی و احتمال بدتر شدن شرایط جوی».
در این متن آمده بود که کنترل بهداشتی در بندر موثرتر از آن است که کشتی برای مدت نامعلوم در آبهای آزاد نگه داشته شود. کلاویخو بلافاصله پاسخ داد که این کشتی تفریحی «با مجوز دولت جزایر قناری» لنگر نخواهد انداخت و به صراحت افزود اگر کشتی به اجبار دولت اسپانیا لنگر بیندازد، «مسئول هر اتفاقی که رخ دهد خود آنها خواهند بود».
در نهایت، این کشتی تفریحی حدود ساعت ۶:۳۰ بامداد یکشنبه به وقت محلی در بندر گرانادییا لنگر انداخت و پیادهسازی نخستین مسافران حدود ساعت ۹:۴۰ به وقت محلی آغاز شد. نخستین افرادی که پیاده شدند ۱۴ شهروند اسپانیایی بودند که سوار یک اتوبوس یگان نظامی موارد اضطراری اسپانیا (یومه) شدند؛ اتوبوسی که با اسکورت گارد شهری اسپانیا به سوی فرودگاه تنریف جنوبی حرکت کرد.
عملیات در محل: تخلیهای منظم
در حالی که اختلافها میان نهادها در جریان بود، وزیران بهداشت و کشور اسپانیا و مدیرکل سازمان جهانی بهداشت شامگاه شنبه در بندر گرانادییا بر تدارکات نظارت میکردند.
مونیکا گارسیا، وزیر بهداشت، تایید کرد که هیچیک از مسافران علایم بیماری بروز ندادهاند و چارچوب عملیات را چنین توضیح داد: این کشتی تفریحی با کمک یک یدککش در حوضچه بندر لنگر انداخت و مسافران بر اساس تابعیت و با هماهنگی پروازهای موجود، به تدریج با قایق به ساحل منتقل شدند.
هیچکس با چمدان از کشتی پایین نیامد؛ هر مسافر فقط اجازه داشت یک کیف کوچک حاوی مدارک، تلفن، شارژر و اقلام ضروری همراه داشته باشد. همه مسافران ماسک افافپی۲ به صورت داشتند؛ همان طور که کارکنان لجستیکی و رانندگان اتوبوسها نیز این ماسک را زده بودند.
به گفته وزیر بهداشت، در مجموع ۲۳ کشور از شیوع هانتاویروسی که در این کشتی شناسایی شده متاثر شدهاند. طبق برنامه، آخرین هواپیمای حامل مسافران عصر دوشنبه تنریف را ترک میکند؛ پروازی که عازم استرالیاست.
فرناندو گرانده مارلاسکا، وزیر کشور، روز شنبه توضیح داده بود که بیشتر هواپیماهای مورد نیاز از پیش در تنریف مستقر شدهاند و بقیه نیز روز بعد میرسند.
گارسیا همچنین توضیح داد که تصمیمگیری درباره لنگر انداختن یا پهلو گرفتن کشتی به چند عامل بستگی دارد: نظر فرماندهی دریایی، مقامات بندری، وضعیت دریا و شرایط بهداشتی.
کمیسیون اروپا همچنین سازوکار حمایت مدنی اتحادیه اروپا را فعال کرد؛ سازوکاری که از طریق آن نروژ یک هواپیمای آمبولانس ناوگان رسکیو به تنریف فرستاد و همزمان ظرفیت اضافی حملونقل از دیگر کشورهای عضو در حالت آمادهباش نگه داشته شد.
سازمان جهانی بهداشت به مردم تنریف پیام آرامش داد
تدروس ادهانوم گبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، برای نظارت بر این عملیات به تنریف سفر کرد و پیامی مستقیم به ساکنان این جزیره فرستاد.
او گفت: «دلواپسی مردم را درک میکنیم، چون همه ما تجربه کووید را پشت سر گذاشتهایم و آن آسیب هنوز در ذهنهای ما زنده است، اما وضعیت اکنون بسیار بهتر است.»
او همچنین یادآور شد که مقررات بهداشت بینالملل کشورها را موظف به همکاری میکند و گفت در اسپانیا «باوری راسخ به همبستگی» دیده است و بابت آن ابراز قدردانی کرد.
سازمان جهانی بهداشت روز جمعه ابتلای شش نفر از هشت مورد مشکوک اولیه را تایید کرده بود و اعلام کرد که دیگر مورد مشکوکی روی کشتی باقی نمانده است. کشتی «اموی هوندیوس» با پرچم هلند یکم آوریل از اوشوایا برای یک سفر دریایی در اقیانوس اطلس جنوبی حرکت کرد.
این شیوع که تاکنون سه قربانی بر جای گذاشته و مسافرانی از ۲۳ ملیت را درگیر کرده است، حاصل هفتهها مذاکره و بنبست بود: کیپورد اجازه پیاده شدن مسافران را نداد و اسپانیا نیز چند روز طول داد تا با درخواست سازمان جهانی بهداشت موافقت کند و عملیات امدادیای را که اجرای آن از یکشنبه آغاز شد به راه بیندازد.