این ماده در جریان بازی عادی نرم و انعطافپذیر میماند، اما هنگام ضربه ناگهان سفت میشود، انرژی را جذب میکند و شاید فشار منتقلشده به مغز را کاهش دهد.
یک سوپرپلیمر تازه که در لندن توسعه یافته است میتواند بازی راگبی را ایمنتر کند. سازندگان آن میگویند این ماده انرژی را به شیوهای جذب میکند که ممکن است به کاهش ضربهمغزی و آسیبهای شدید به سر کمک کند.
آگهی
آگهی
راگبی یک ورزش پرتماس است که به خشونت شهرت دارد. دست و پاها در هوا پرتاب میشود و بدنها به هم میکوبند و بازیکنان با خراش، بریدگی و شکستگی استخوان از زمین بیرون میروند. اما عضوی که نیازمند مراقبت ویژه است مغز است و ضربهمغزی همواره از جدیترین نگرانیها در این ورزش به شمار میرود.
برخلاف فوتبال آمریکایی، در راگبی از کلاه ایمنی استفاده نمیشود و سرپوشهای محافظ موسوم به «اسکرامکپ» هم اجباری نیست. اسکرامکپهای موجود بیشتر برای جلوگیری از خراش و پارگی پوست یا عارضه «گوش گلکلمی» طراحی شدهاند تا برای کاهش چشمگیر شدت برخوردها.
با همین هدف، شرکت RHEON با فناوری تازهای وارد بازار شده که امیدوار است بتواند ایمنی این ورزش را بالا ببرد.
این ماده چگونه عمل میکند
ماجرا با یک پروژه ناسا آغاز شد که هدفش یافتن جایگزین برای فومهای شاتل فضایی بود و در ادامه به بیش از ۱۵ سال تحقیق و توسعه در کالج امپریال لندن انجامید.
رومن چایکا، مدیر توسعه در شرکت RHEON، میگوید: «این ماده توان بالایی در جذب انرژی دارد. رفتاری شبیه مخلوط نشاسته ذرت و آب دارد؛ یعنی غیرنیوتونی است، یا اگر سادهتر بگوییم، یک ماده دینامیک است.»
او اضافه میکند: «در حالت عادی نرم و انعطافپذیر است و بنابراین کنار سر بازیکن احساس راحتی ایجاد میکند، اما به محض وقوع ضربه یا برخورد، ناگهان سفت میشود تا انرژی واردشده را جذب کند.»
تصاویری که از آزمونهای آزمایشگاهی منتشر شده نشان میدهد سرِ مصنوعیِ مجهز به حسگر را زیر وزنهای قرار میدهند که با سرعت ۳٫۴ متر بر ثانیه رها میشود تا سرعت و شدت ضربههایی را که در راگبی رخ میدهد شبیهسازی کند. شرکت RHEON میگوید در مقایسه با مواد موجود در بازار، این فناوری میتواند اوج شتاب چرخشی را تا ۳۴ درصد کاهش دهد.
شرکت Centurion Safety که در تجهیزات محافظت از سر تخصص دارد، با RHEON همکاری کرده تا این ماده را وارد دنیای راگبی کند.
نیک برنستون، مدیر فنی Centurion Safety، میگوید: «چند مقاله علمی را بررسی کردیم که در آنها اشاره شده بود میزان بروز ضربهمغزی در راگبی حتی از ورزشهایی مثل بوکس هم بیشتر است.»
او میافزاید: «بنابراین متوجه شدیم که هم یک نیاز جدی وجود دارد و هم یک فرصت. وقتی هم درباره امکان استفاده از این ماده با RHEON صحبت کردیم، دیدیم ترکیب بسیار مناسبی به نظر میرسد.»
دشواری تشخیص ضربهمغزی
کارشناسان پزشکی هشدار میدهند که تشخیص ضربهمغزی حین مسابقه کار سادهای نیست و نادیده گرفتن یا اشتباه ارزیابی کردن ضربهها میتواند پیامدهای بسیار جدی داشته باشد.
دکتر مایک فورسایت، مسئول بخش آسیبهای سر و ضربهمغزی در موسسه پزشکی Meliora، میگوید: «اگر تردید دارید، بازیکن را بیرون بیاورید. به نظر من این اصل مهمی است. همانطور که گفتم، خطرها هم در کوتاهمدت، هم میانمدت و هم بلندمدت وجود دارد. موارد بسیار تراژیکی بوده که در آنها ضربهمغزی در همان ابتدا تشخیص داده نشده و عواقب سنگینی در کوتاهمدت به جا گذاشته است.»
او اضافه میکند: «بازیکن به بازی ادامه داده و بعد دچار ضربهمغزی دیگری شده است؛ و هرچند چنین اتفاقی بسیار نادر است، اما فاجعهبار است، به همین دلیل باید آستانه حساسیتمان را در این موارد پایین نگه داریم.»
شرکت Centurion به بازیکنان جوان اجازه داده است کلاه اسکرام RHEON را آزمایش کنند تا هم ایمنی و هم میزان راحتی آن سنجیده شود.
تام هونان، ۱۷ ساله، میگوید: «در بازی یک ضربه خوردم؛ فکر میکنم برخورد سر به سر بود. خب، طبیعی است که کمی احساسش کردم، اما اثر ماندگاری نداشت؛ چیزی که شاید، مطمئن نیستم، با یک اسکرامکپ معمولی تجربه کنید.»
کلاه اسکرام RHEON بر اساس دستورالعملهای اتحادیه جهانی راگبی در حال توسعه است و انتظار میرود تا پایان سال روانه بازار شود؛ قیمتی هم که برای آن پیشبینی میشود کمتر از ۱۰۰ پوند معادل حدود ۱۱۴ یورو است.