براندون فریدمن، مدیر بخش پژوهش «مرکز موشه دایان برای مطالعات خاورمیانه و آفریقا» در دانشگاه تلآویو، به جروزالمپست گفت با وجود تلاشهای ریاض برای گسترش تبادل اطلاعات و دریافت کمک نظامی در نبرد با حوثیها، بعید است اسرائیل فرصتی برای بهبود روابط خود با عربستان سعودی پیدا کند.
فریدمن روز دوشنبه پس از آن با «جروزالمپست» گفتوگو کرد که رویترز، به نقل از سه منبع آگاه خبر داد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی بهدنبال دریافت کمک نظامی آمریکا برای مقابله با تهدید حوثیهاست.
آگهی
آگهی
پس از آن، روزنامه «اسرائیل هیوم» نیز خبر داد که اسرائیل از طریق فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، بهطور غیرمستقیم برای بهاشتراکگذاری اطلاعات و دریافت کمکهای دیگر تماس داشته است.
رسانههای سعودی تایید کردند که بن سلمان روز دوشنبه در جده با دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام گفتوگو کرده است؛ البته هنوز مشخص نیست ریاض تا چه اندازه گزینههای دیگر را برای دریافت حمایت نظامی دنبال کرده است.
فریدمن گفت که با توجه به وضعیت امنیتی کنونی، منطقی است که فرصتی برای همکاری اسرائیل و عربستان سعودی ایجاد شود، زیرا دو کشور با دشمن مشترکی به نام ایران، روبهرو هستند. با این حال او تاکید کرد که «با توجه به شرایط فعلی، چنین همکاری نسبتا بعید است؛ زیرا امروز همه مسائل سیاست خارجی از دریچه انتخابات اسرائیل دیده میشوند».
فریدمن گفت هرگونه حمایتی که ریاض از اسرائیل دریافت کند، باید «بهصورت محرمانه» باشد زیرا دو طرف مسائل «داخلی خودشان» را دارند؛ هر حمایتی که اسرائیل در شرایط کنونی ارائه دهد، فقط در چارچوب کمک به ائتلاف حاکم برای کسب امتیاز در انتخابات خواهد بود.
تلاش طولانیمدت تلآویو و واشنگتن برای پیوستن ریاض به پیمان ابراهیم
اگرچه ریاض همواره تاکید کرده که تا زمان تشکیل یک کشور فلسطینی، روابط خود را با اسرائیل عادی نخواهد کرد، اما تلآویو و واشنگتن مدتهاست تلاش میکنند عربستان سعودی را به پیوستن به پیمان ابراهیم ترغیب کنند.
فریدمن با بیان اینکه در شاخص جهانی قدرت نظامی ۲۰۲۶ میلادی عربستان سعودی رتبه ۲۵ را در میان ۱۴۵ کشور کسب کرده است، گفت ریاض طی ۱۵ سال گذشته بهطور فزایندهای به واشنگتن وابسته شده و اکنون قدرت نظامی «بسیار اندکی» دارد.
به گفته او، این وضعیت ابزارهای محدودی را در اختیار عربستان سعودی گذاشته است، از همین رو «جنگ آنها در یمن از حدود سال ۲۰۱۵ اساسا یک شکست بوده است».
فریدمن گفت ریاض میتواند برای دریافت حمایت به اسرائیل و امارات عربی متحده روی آورد، اما بعید است چنین کاری را انجام دهد، زیرا «سعودیها طی یک سال گذشته با هر دو کشور بر سر مسائل مختلف درگیر و دچار اختلاف بودهاند».
اگرچه اسرائیل نشان داده است که آماده بهاشتراکگذاری اطلاعات است، اما فریدمن بر این نظر است که با توجه به «آرایش سیاسی کنونی»، چنین همکاری «نسبتا بعید» است.
او گفت: «اگر ائتلاف جدیدی روی کار میآمد که بیشتر به حفظ محرمانگی متعهد بود، شاید زمینه برای همکاری بیشتر فراهم میشد.»
با توجه به گزارشهایی که نشان میدهند واشنگتن اکنون از کمک به ریاض در برابر حوثیها خودداری کرده و همکاری با اسرائیل نیز همچنان منتفی است، فریدمن گفت عربستان سعودی جستوجو برای یافتن قدرتهای منطقهای جدید را آغاز کرده است و از همین رو «توافق مکه» میان ترکیه و پاکستان امضا شد.
با این حال، این توافق هنوز حمایت مورد نیاز ریاض را برآورده نکرده است، زیرا چنین اقدامی در شرایط کنونی زودهنگام تلقی خواهد شد.
پاکستان تا کنون از اعزام نیروهای خود برای جنگ با حوثیها خودداری کرده است چراکه درگیر مبارزه با طالبان است.
«توافق مکه» برای عربستان کافی نیست
بنا به گفته فریدمن، با کنار رفتن آمریکا و ناتوانی توافق مکه در ارائه کمک مورد نیاز، آخرین گزینه عربستان سعودی این خواهد بود که تلاش کند ایران را «راضی و آرام» کند، گزینهای که به گفته او به نظر میرسد اکنون در حال تحقق است.
او گفت: «ایرانیها تلاش میکنند جنگ یمن را به مذاکرات جاری خود با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس گره بزنند که از طریق عمان درباره دریافت هزینههای خدمات کشتیرانی در تنگه هرمز انجام میشود.» او در ادامه گفت ایران حوثیها را به «تشدید حملات» ترغیب کرده است، به این امید که ریاض در برابر خواستههای تهران تسلیم شود.
فریدمن گفت با تلاش حوثیها برای اعمال کنترل بر تنگه بابالمندب که دریای سرخ را به دریای عرب و اقیانوس هند متصل میکند، صنعت نفت عربستان سعودی ممکن است «بهشدت تحت فشار قرار گیرد و عملا فلج شود».
فریدمن گفت حوثیها پیشتر خط لوله شرق-غرب را هدف گرفته بودند، خط لولهای که روزانه حدود ۴ میلیون بشکه نفت، معادل تقریبا ۴ درصد از عرضه جهانی را منتقل میکند. او با بیان اینکه شبهنظامیان مورد حمایت ایران بارها زیرساختهای نفتی عربستان را هدف قرار دادهاند، گفت هدف از این حملات، تحت فشار قرار دادن ریاض برای پذیرفتن کنترل بیشتر ایران بر تنگه هرمز است.
با توجه به تاثیری که اقدامها حوثیها بر قیمت نفت گذاشته، فریدمن گفت ریاض همچنان امیدوار است واشنگتن در برابر حوثیها و ایران با تمام توان وارد عمل شود، اما بنا به گفته او، با توجه به نشست پیشرو که ریاست آن با چین است همچنین نزدیک بودن انتخابات میاندورهای آمریکا، چنین احتمالی بعید است.
او با بیان اینکه «در حال حاضر، آمریکاییها تمایلی برای گسترش جنگ ندارند» افزود: «فکر میکنم همین موضوع تا حدی دلیل تشدید تنشها توسط ایران در این مقطع است.»
به گفته فریدمن، با ناتوانی کشورهای حاشیه خلیج فارس برای رسیدن به یک واکنش مشترک، و در شرایطی که ایران بیش از پیش از اقتصاد جهانی بهعنوان اهرم فشار سیاسی استفاده میکند، ریاض درنهایت زیر فشار فزاینده گرفتار خواهد شد.