درگیریهایی که سالها متوقف مانده بود، صبح پنجشنبه با پیشروی حوثیها به سوی شهر بندری «مخا» در غرب یمن دوباره شعلهور شد. اما تنها ۳۶ ساعت بعد، این شبهنظامیان مورد حمایت ایران علاوه بر این شهر، کنترل جزیره راهبردی «پریم» را نیز در اختیار گرفتند و عملا تسلط خود بر بابالمندب را تثبیت کردند.
سیانان در گزارشی، تصویری مرحلهبهمرحله از این پیشروی برقآسا ارائه داده است. بنابر این گزارش، بهرغم درخواستهای پیدرپی فرماندهان نیروهای دولتی یمن، خبری از پشتیبانی متحد اصلیشان، یعنی عربستان سعودی، نبود.
آگهی
آگهی
بنابر این گزارش، فرماندهان یمنی از صبح پنجشنبه بهصورت مکرر خواستار پشتیبانی هوایی شدند. همزمان، پیشروی حوثیها بهسوی شهر بندری و راهبردی «مخا» با تمام قوا ادامه داشت.
یک منبع ارشد یمنی مرتبط با نیروهای نظامی این کشور به سیانان گفت: «حوثیها هرچه در اختیار داشتند وارد میدان کردند؛ موج پشت موج نیروهای شبهنظامی، بههمراه موشکهای بالستیک و دیگر تسلیحاتشان.»
به گفته این منبع، او با فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) تماس گرفت و به او اطمینان داده شد که آمریکا «اوضاع را از نزدیک زیر نظر دارد و پشتیبانی هوایی عربستان سعودی در راه است.»
این منبع گفت: «اما پشتیبانی هوایی هرگز از راه نرسید و اکنون مخا سقوط کرده است.»
چند ساعت بعد، در روز جمعه، حوثیها یک موقعیت مهم ساحلی دیگر، یعنی جزیره پریم، را در ورودی دریای سرخ تصرف کردند. این جزیره تنگه بابالمندب را به دو بخش تقسیم میکند و در عمل کنترل یک مسیر کلیدی دیگر کشتیرانی را در اختیار تهران قرار میدهد.
پیشروی برقآسای حوثیها باعث شد نبردها پس از سالها توقف، ظرف ۳۶ ساعت دوباره شعلهور شوند. با این حال، زمینه ازسرگیری نبردها طی ماههای گذشته و در بحبوحه درگیری میان ایالات متحده و ایران فراهم شده بود. این در حالی است که تهران همزمان میکوشد از قیمت نفت و تاثیر آن بر اقتصاد جهانی بهعنوان اهرم فشار استفاده کند. اکنون یمن و دریای سرخ میتوانند به جبهه دوم واقعی در جنگ با ایران تبدیل شوند.
به گزارش سیانان، کنترل موثر ایران بر تنگه هرمز، در کنار افزایش تسلط تهران بر تنگه بابالمندب، ممکن است چند هفته پیش از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر در ایالات متحده، قیمت نفت را بیشازپیش افزایش دهد.
اگرچه تنگه بابالمندب، دروازه مسیر کشتیرانی کانال سوئز، در مقایسه با تنگه هرمز اهمیت کمتری برای بازارهای جهانی انرژی دارد، همچنان مسیر انتقال کالاهای ضروری به سراسر جهان است و روزانه میلیونها بشکه نفت از طریق آن منتقل میشود. اهمیت این تنگه از آغاز جنگ آمریکا و ایران افزایش یافته است، زیرا عربستان سعودی برای دور زدن تنگه هرمز، مسیر بخشی از صادرات خود را به این آبراه منتقل کرده است.
عمرو بیض، مقام ارشد «شورای انتقالی جنوب» یمن، گفت: «حوثیها برای بستن بابالمندب نیازی به استفاده از تسلیحات پیشرفته ندارند. آنها میتوانند صرفا یک توپ جنگی را روی یک خودرو نصب کنند.»
شورای انتقالی جنوب پیشتر هم با حوثیها و هم با نیروهای مورد حمایت عربستان جنگیده و خواهان تشکیل کشوری مستقل در جنوب یمن است.
آقای بیض افزود: «آنها بدون استفاده از تسلیحات پیشرفته این اهرم را در اختیار دارند و آن را حفظ خواهند کرد.»
تعلل ریاض و واشنگتن و نیروهای «شبح»
به گزارش سیانان به نقل از یک منبع آگاه، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، روز پنجشنبه دو بار با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، گفتوگو کرد و از او خواست حوثیها را هدف حمله قرار دهد. اما آقای ترامپ از مداخله خودداری کرد.
کاخ سفید در پاسخ به پرسشهای سیانان درباره این تماسها اعلام کرد: «ایالات متحده بر حفاظت از منافع اساسی امنیت ملی خود، مانند تضمین آزادی کشتیرانی در دریای سرخ، متمرکز است و همزمان به شرکای منطقهای خود امکان میدهد هدایت مدیریت و حل چالشهای امنیتی منطقه را بر عهده بگیرند. ما درباره ثبات منطقهای بهطور مستمر با عربستان سعودی و دولت جمهوری یمن گفتوگو میکنیم.»
یک منبع منطقهای روز پنجشنبه به سیانان گفت: «اینبار یمنیها شکست نخوردند. این فاجعه ساخته واشنگتن و ریاض است.»
این منبع منطقهای گفت که در بحبوحه اختلافهای شدید و تاخیر در تصمیمگیری در ریاض، «رهبری سیاسی بهطور کامل شکست خورد.»
او افزود: «با وجود آنکه لحظهبهلحظه گزارشهای تازهای ارائه میشد، در تمام طول روز گذشته حتی یک حمله هوایی از سوی نیروهای پشتیبان سعودی انجام نشد. این افتضاح سعودیــآمریکایی در ابعادی عظیم است.»
اما همه با این ارزیابی موافق نیستند. محمد باشا، که به دولت آمریکا و بخش خصوصی درباره خطرهای نوظهور در شبهجزیره عربستان مشاوره داده است، معتقد است رهبران یمنی نیز مقصرند، زیرا اختلافات داخلی آنها توان دفاعیشان را متزلزل کرد.
او گفت: «این موضوع به مشکلی عمیقتر در ائتلاف ضدحوثی بازمیگردد. هیچ انسجام سیاسی وجود ندارد.»
آقای باشا افزود: «فکر میکنم همه از حرکت حوثیها بهسوی ساحل غربی آگاه بودند. نشانهها کاملا آشکار بود. در یمن فرماندهی و کنترل یکپارچهای وجود ندارد.»
به گفته یک منبع غربی آگاه از عملیات، شبهنظامیان حوثی روز پنجشنبه هنگامی وارد مخا شدند که گردانهای یمنی بهشدت تحلیل رفته بودند. فهرست نیروهای این گردانها مملو از نام نیروهای «شبح» بود که اگرچه حقوق دریافت میکردند، در میدان حضور نداشتند و شمار واقعی نیروهای ارتش تنها حدود ۲۰ درصد رقم ثبتشده روی کاغذ بود.
به گزارش سیانان، این وضعیت با خروج امارات متحده عربی از ائتلاف به رهبری عربستان وخیمتر شد. ریاض پیشتر در پی اختلاف با امارات خواستار خروج نیروهای این کشور از یمن شد و امارات نیز در ماه ژانویه نیروهای باقیمانده خود را خارج کرد. با این حال، عربستان نیروهای دیگری را بهعنوان جایگزین به پادگانها و پایگاههای یمن نفرستاد.
آقای بیض گفت: «این منطقی نیست. اصلیترین حامی نیروهای نظامی زمینی را دارید که طی ۱۰ سال تمام این کارها را انجام دادهاند. بعد ناگهان از آنها میخواهید خارج شوند، اما خلا ایجادشده را پر نمیکنید. این صرفا فقدان راهبرد و مدیریت ضعیف است.»
این مقام ارشد یمنی روز جمعه به سیانان گفت که «طی چند روز گذشته، از جمله روز گذشته، بارها به سنتکام هشدار داده بود اوضاع در حال بحرانیشدن است.»
به گفته دو منبع آگاه، برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز پنجشنبه برای شرکت در نشستهای هماهنگی در عربستان سعودی حضور داشت.
به گفته این منابع، ارتش سعودی از سه هفته پیش در وضعیت آمادهباش کامل قرار گرفته بود، اما نیروهای کلیدی فرماندهی هوایی را در موقعیتهای لازم مستقر نکرد. منبع غربی آگاه از نبرد گفت عربستان هیچگاه کارکنان ضروری برای کنترل و هدایت هواپیماهای جنگی در صورت وقوع حملهای جدی را مستقر نکرد.
این منبع غربی روز پنجشنبه گفت: «سعودیها یمنیها را قربانی کردند.»
این در حالی است که به گزارش سیانان به نقل از پنج منبع آگاه، بیش از ۱۰۰ مستشار نظامی آمریکایی به عربستان سعودی اعزام شدهاند تا در کارزار نظامی این کشور، اطلاعات و پشتیبانی لازم برای تعیین اهداف را در اختیار ریاض قرار دهند. همین امر ناکامی در دفاع از مخا و پریم را گیجکنندهتر میکند.
به گفته یک مقام آمریکایی، نیروهای نظامی آمریکا در قالب فرماندهی مشترک تازهتاسیسی فعالیت میکنند که طی هفتههای اخیر و در پی مشاهده نشانههایی از افزایش تلاشهای ایران برای کمک به حملات حوثیها تشکیل شده است. این مقام شمار کل نیروهای آمریکایی مستقر در عربستان سعودی را حدود ۲۰۰ نفر برآورد کرد.
تصرف این مواضع در دریای سرخ، قدرت مانور و اهرم فشار بسیار بیشتری در اختیار حوثیها قرار میدهد، زیرا مکانهای تازهای را برای بهآبانداختن قایقها و انجام حملات در اختیار این شبهنظامیان مورد حمایت تهران میگذارد.
آقای باشا در پاسخ به این پرسش که در ادامه چه اتفاقی خواهد افتاد، گفت: «فکر میکنم حوثیها بهسوی شرق حرکت خواهند کرد. امروز از طریق تصاویر ماهوارهای و تصاویر منتشرشده در منابع باز میبینیم که حوثیها در حال بسیج نیروهای خود هستند.»
محمد مخبر، مشاور و دستیار مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز جمعه در شبکه اجتماعی ایکس پیشروی حوثیها را «فتح مبین» خواند و نوشت: «هزینه بحران اقتصادی و جاهطلبی ترامپ را مردم آمریکا و همپیمانانش میپردازند.»