روز جهانی زبان مادری؛ پژوهشی تازه نشان میدهد صحبت کردن و بازی کردن به زبان دوم تاثیری بر همزمانی فعالیت مغزی مادر و کودک ندارد.
یک پژوهش تازه نشان میدهد سخن گفتن به زبان دوم، همزمانی عصبی میان مادران دوزبانه و فرزندانشان را تحت تاثیر قرار نمیدهد.
پژوهشگران بررسی کردند آیا زبانی که در خانوادههای دوزبانه میان مادران و فرزندان استفاده میشود بر نحوه تعامل آنها اثر میگذارد یا نه. آنها موقعیتهایی را مقایسه کردند که در آن به زبان مادری مادر صحبت میکردند با موقعیتهایی که به انگلیسی حرف میزدند تا ببینند چندزبانگی میتواند مانعی برای ارتباط و پیوند عاطفی والد و کودک باشد یا خیر.
این مطالعه که در نشریه Frontiers in Cognition (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده است، نشان داد این همزمانی حتی هنگام تغییر زبان هم از بین نمیرود.
افسراتیا پاپوتسلو، نویسنده اصلی این مطالعه و پژوهشگر دانشگاه ناتینگهام، میگوید: «در اینجا نشان میدهیم که مغزهای مادران و کودکان دوزبانه، چه وقتی به زبان مادری مادر بازی میکنند و چه زمانی به زبان دوم آموخته شده، از نظر همزمانی عصبی به همان اندازه «هماهنگ» میماند.»
همزمانی عصبی به فعالیت همزمان شبکههای عصبی در مغز افرادی گفته میشود که در حال تعامل اجتماعی با یکدیگر هستند. گمان میرود این پدیده نقشی کلیدی در شکلگیری پیوند سالم میان والدین و فرزندان داشته باشد.
این مطالعه چگونه انجام شد؟
تیم پژوهشی پانزده زوج مادر و کودک را بررسی کرد. همه مادران انگلیسیزبان غیرمادری بودند، اما به این زبان به عنوان زبان دوم تسلط داشتند.
کودکان هم به زبان مادری و هم به انگلیسی دوزبانه بودند.
برای این مطالعه، آنها در یک جلسه ۴۵ دقیقهای بازی شرکت کردند که به سه بخش تقسیم شده بود: در بخش نخست به زبان مادری مادر با هم تعامل میکردند، سپس به انگلیسی ادامه میدادند و در نهایت، هر کدام در سکوت به طور مستقل بازی میکردند.
هم مادر و هم کودک کلاهکی بر سر داشتند که تغییرات غلظت اکسیژن را در رگهای خونی مغز اندازهگیری میکرد.
نتایج نشان داد همزمانی عصبی هنگام بازی تعاملی قویتر از زمانی است که مادر و کودک به طور مستقل بازی میکنند.
این همزمانی به ویژه در قشر پیشانی مغز که تصمیمگیری، برنامهریزی، استدلال و پردازش هیجانها در آن انجام میشود، قویتر بود.
نویسندگان نتیجه گرفتند صحبت کردن به زبان دوم، توانایی مادر برای همزمان شدن با کودک هنگام بازی را تحت تاثیر قرار نمیدهد.
آیا دوزبانگی بر تعاملات ما تاثیر میگذارد؟
در حالی که این مطالعه نشان داد جابهجایی میان زبانها همزمانی عصبی میان مادران و کودکان را بر هم نمیزند، پژوهشهای گستردهتر نشان میدهد استفاده از زبان دوم بر شیوه ارتباط برقرار کردن افراد تاثیر میگذارد.
در اروپا، بر اساس تازهترین دادههای یوروبارومتر (منبع به زبان انگلیسی) در سال ۲۰۲۴، سه نفر از هر پنج نفر میتوانند به زبانی غیر از زبان مادری خود گفتوگو کنند؛ افزایشی سه واحدی نسبت به سال ۲۰۱۲.
پژوهشی (منبع به زبان انگلیسی) نشان داده است برای بزرگسالانی که زبان دوم را در سالهای بعدی زندگی آموختهاند، تعامل ممکن است با زمانی که از زبان مادری استفاده میکنند تفاوت داشته باشد؛ به ویژه در موقعیتهایی که بار عاطفی زیاد یا نیاز شناختی بالایی دارد.
به نوشته نویسندگان این پژوهش: «گویشوران زبان دوم اغلب گزارش میکنند هنگام استفاده از زبان غیرمادری خود نوعی فاصلهگیری عاطفی را تجربه میکنند؛ موضوعی که میتواند بر نحوه ابراز محبت، اعمال انضباط یا همدلی در تعاملات میان والد و کودک تاثیر بگذارد.»
آنها نتیجه گرفتند که پژوهشهای آینده باید خانوادههایی با سطوح مختلف مهارت زبانی را بررسی کند، از جمله زمانی که یکی از والدین در زبان دوم تسلط کمتری دارد یا وقتی که کودک از بدو تولد دوزبانه نبوده است.
آنها افزودند بررسی انواع دیگر تعاملات خارج از محیط خانواده، مانند رابطه کودک و معلم یا کودک و افراد غریبه نیز اهمیت دارد.