روز جهانی زبان مادری: بر اساس یک پژوهش جدید، صحبتکردن و بازیکردن به زبان دوم تاثیری بر همزمانی مغزی مادر و کودک ندارد.
یک پژوهش جدید نشان میدهد صحبت کردن به یک زبان دوم تاثیری بر همزمانی عصبی میان مادران و کودکان دوزبانه ندارد.
پژوهشگران بررسی کردند که آیا زبانی که در خانوادههای دوزبانه میان مادران و کودکان استفاده میشود بر نحوه تعامل آنها اثر میگذارد یا نه. آنها موقعیتهایی را مقایسه کردند که در آن به زبان مادریِ مادر صحبت میکردند با موقعیتهایی که به زبان انگلیسی حرف میزدند تا ببینند چندزبانه بودن میتواند مانعی برای ارتباط و شکلگیری پیوند عاطفی میان والد و کودک باشد یا خیر.
این پژوهش که در نشریه Frontiers in Cognition (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده، نشان میدهد این همزمانی حتی با تغییر زبان هم از بین نمیرود.
افستراتیا پاپوتسلو، نویسنده اصلی این پژوهش و پژوهشگر دانشگاه ناتینگهام، گفت: «در اینجا نشان میدهیم که مغز مادران دوزبانه و فرزندانشان، صرف نظر از این که به زبان مادریِ مادر بازی کنند یا به یک زبان دوم آموختهشده، در قالب همزمانی عصبی به همان اندازه با هم هماهنگ میماند.»
همزمانی عصبی به فعالیت همزمان شبکههای عصبی در مغز افرادی گفته میشود که در حال تعامل اجتماعی با یکدیگر هستند. گمان میرود این پدیده برای پیوند سالم میان والدین و کودکان نقشی کلیدی داشته باشد.
این پژوهش چگونه انجام شد؟
تیم پژوهش، پانزده زوج مادر و کودک را مورد بررسی قرار داد. هیچیک از مادران انگلیسیزبان مادری نبودند، اما این زبان را به عنوان زبان دوم بهخوبی بلد بودند.
کودکان به دو زبان، یعنی زبان مادریِ مادر و انگلیسی، مسلط بودند.
برای اجرای پژوهش، آنها در یک جلسه ۴۵ دقیقهای بازی شرکت کردند که به سه بخش تقسیم شده بود: ابتدا به زبان مادریِ مادر با هم تعامل داشتند، سپس به زبان انگلیسی ادامه دادند و در نهایت هر کدام جداگانه و در سکوت بازی کردند.
هم مادر و هم کودک کلاهی بر سر داشتند که تغییرات غلظت اکسیژن در رگهای خونی مغز را اندازهگیری میکرد.
نتایج نشان داد همزمانی عصبی در هنگام بازی تعاملی مادر و کودک، از زمانی که هر یک به تنهایی بازی میکردند قویتر بود.
این همزمانی بهویژه در قشر پیشانی مغز، جایی که تصمیمگیری، برنامهریزی، استدلال و پردازش احساسات انجام میشود، شدیدتر بود.
نویسندگان نتیجه گرفتند که صحبت کردن به زبان دوم توانایی مادر برای همگام شدن با کودک در زمان بازی را مختل نمیکند.
آیا دوزبانه بودن بر تعاملات ما تاثیر میگذارد؟
در حالی که این پژوهش نشان داد تغییر زبان، همزمانی عصبی میان مادران و کودکان را بر هم نمیزند، تحقیقات گستردهتر حاکی از آن است که استفاده از زبان دوم بر شیوه ارتباطگیری افراد تاثیر میگذارد.
در اروپا، طبق تازهترین دادههای یوروبارومتر (منبع به زبان انگلیسی) در سال ۲۰۲۴، سه نفر از هر پنج نفر میتوانند به زبانی غیر از زبان مادری خود مکالمه کنند؛ رقمی که از سال ۲۰۱۲ سه واحد افزایش یافته است.
یک پژوهش (منبع به زبان انگلیسی) نشان داده است که برای بزرگسالانی که زبان دوم را در سالهای بعدی زندگی یاد گرفتهاند، نوع تعامل بهویژه در موقعیتهای احساسی یا از نظر شناختی دشوار، ممکن است با زبان مادریشان متفاوت باشد.
به نوشته نویسندگان این تحقیق، «گویشوران زبان دوم هنگام استفاده از زبان غیرمادری خود اغلب از نوعی فاصلهگیری عاطفی سخن میگویند که میتواند بر نحوه ابراز محبت، اعمال انضباط یا نشان دادن همدلی در تعاملات میان والد و کودک تاثیر بگذارد.»
آنها نتیجهگیری کردند که پژوهشهای آینده باید خانوادههایی را در بر بگیرد که سطوح متفاوتی از تسلط زبانی دارند؛ از جمله زمانی که یکی از والدین در زبان دوم چندان روان نیست یا زمانی که کودک از بدو تولد دوزبانه نبوده است.
همچنین افزودند که بررسی انواع دیگر تعاملات خارج از چارچوب خانواده، مانند رابطه کودک و معلم یا کودک و غریبهها نیز مهم است.