گزارشی تازه نشان میدهد در داخل کاخ سفید کشمکشی پیچیده جریان دارد که بر اظهارات متغیر دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا درباره جنگ با ایران تاثیر گذاشته است.
در حالی که درگیریها در خاورمیانه گسترش یافته، مقامها و مشاوران او درباره زمان و نحوه اعلام «پیروزی» در این جنگ اختلاف نظر دارند.
آگهی
آگهی
بر اساس گفتوگوهای خبرگزاری رویترز با یک مشاور ترامپ و چند منبع نزدیک به روند تصمیمگیری، برخی مقامها هشدار دادهاند که افزایش قیمت بنزین میتواند هزینه سیاسی حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را بالا ببرد. در مقابل، چهرههای تندرو از رئیس جمهوری میخواهند تا فشار نظامی علیه ایران را ادامه دهد.
این گزارش نگاهی به روند تصمیمگیری در کاخ سفید درباره بزرگترین عملیات نظامی آمریکا از زمان جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ ارائه میدهد.
پیامهای متناقض درباره جنگ
دونالد ترامپ که سال گذشته با وعده پرهیز از «مداخلات احمقانه نظامی» به قدرت بازگشت، اکنون کمتر از دو هفته پس از آغاز جنگی که بازارهای مالی جهان را متلاطم کرده و تجارت جهانی نفت را مختل کرده است با تصمیمی پرریسک روبهروست.
در روزهای اخیر او از اهداف گسترده اولیه فاصله گرفته و تاکید کرده که این جنگ را یک عملیات محدود میداند که بخش عمده اهداف آن تحقق یافته است.
اما پیامهای او برای بسیاری از ناظران، از جمله بازارهای انرژی، همچنان نامشخص و متناقض است. آقای ترامپ روز چهارشنبه در تجمعی انتخاباتی در ایالت کنتاکی گفت: «ما در این جنگ پیروز شدیم»، اما بلافاصله افزود: «ما که نمیخواهیم زود خارج شویم، درست است؟ باید کار را تمام کنیم.»
نگرانی از شوک اقتصادی
به گفته منابع آگاه، مشاوران اقتصادی و مقامهایی از جمله در وزارت خزانهداری و شورای اقتصاد ملی به دونالد ترامپ هشدار دادهاند که شوک نفتی و افزایش قیمت بنزین میتواند خیلی سریع حمایت داخلی از جنگ را کاهش دهد.
مشاوران سیاسی رئیس جمهوری آمریکا از جمله سوزی وایلز رئیس دفتر کاخ سفید و جیمز بلر معاون او نیز هشدارهای مشابهی دادهاند و از آقای ترامپ خواستهاند تا تعریف محدودی از «پیروزی» ارائه دهد و نشان دهد عملیات در حال پایان است.
فشار تندروها برای ادامه جنگ
در مقابل، چهرههای تندرو در واشنگتن از ترامپ میخواهند فشار نظامی علیه ایران را حفظ کند. در میان این افراد سناتورهای جمهوریخواه لیندزی گراهام و تام کاتن و همچنین مفسران رسانهای مانند مارک لوین دیده میشوند.
آنها استدلال میکنند آمریکا باید مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شود و به حملات علیه نیروها و منافع آمریکایی پاسخ قاطع بدهد.
در عین حال، بخشی از پایگاه سیاسی ترامپ نیز خواهان پرهیز از یک جنگ طولانی در خاورمیانه است. چهرههایی مانند استیو بنن و تاکر کارلسون از دولت خواستهاند از گرفتار شدن در یک درگیری گسترده دیگر در منطقه جلوگیری کند.
یکی از مشاوران ترامپ به رویترز گفته است: «او اجازه میدهد تندروها تصور کنند عملیات ادامه دارد، بازارها باور کنند جنگ ممکن است به زودی تمام شود و پایگاه سیاسیاش فکر کند که تشدید درگیری محدود خواهد بود.»
تلاش برای یافتن راه خروج
آقای ترامپ در آغاز جنگ توضیح چندانی درباره اهداف آن ارائه نکرد و دلایل اعلامشده دولت برای حمله نیز از جلوگیری از یک حمله قریبالوقوع ایران تا نابودی برنامه هستهای و حتی تغییر حکومت در تهران متغیر بوده است.
اکنون که او به دنبال خروج از جنگی نهچندان محبوب است، میکوشد تا روایتهای متفاوتی را همزمان مدیریت کند؛ موضوعی که به گفته منتقدان وضعیت پیچیده جنگ را دشوارتر کرده است، بهویژه در شرایطی که ایران با وجود حملات گسترده آمریکا و اسرائیل همچنان مقاومت میکند.
به گفته منابع آگاه، برخی مشاوران ارشد ترامپ توصیه کردهاند که او به سمتی حرکت کند که پایانی برای جنگ تعریف کند که بتواند آن را پیروزی نظامی بنامد، حتی اگر بخش زیادی از ساختار قدرت ایران و بقایای برنامه هستهای تهران باقی بماند.
موفقیتهای نظامی و چالشهای تازه
در هفتههای گذشته موجی از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل باعث کشته شدن شماری از فرماندهان ارشد ایران در میان حدود دو هزار کشته، نابودی بخش بزرگی از زرادخانه موشکهای بالستیک ایران، غرق شدن بخش زیادی از نیروی دریایی آن و کاهش توان تهران برای حمایت از نیروهای نیابتی در منطقه شده است.
اما این دستاوردها تا حدی با افزایش حملات ایران به نفتکشها و زیرساختهای انرژی در خلیج فارس خنثی شده که باعث بالا رفتن قیمت نفت شده است.
آقای ترامپ گفته است که او تصمیم خواهد گرفت چه زمانی عملیات پایان یابد. به گفته او و مشاورانش، روند جنگ سریعتر از بازه چهار تا شش هفتهای است که در ابتدا اعلام شده بود.
گره تنگه هرمز
یکی از عوامل تعیینکننده در مسیر جنگ تنگه هرمز است. حدود یکپنجم نفت جهان از این گذرگاه عبور میکند، اما جریان انتقال نفت در آن تقریبا متوقف شده است. ایران در روزهای اخیر به نفتکشها در آبهای عراق و کشتیهای نزدیک تنگه حمله کرده و مجتبی خامنهای رهبر جدید ایران وعده داده است این مسیر را بسته نگه دارد.
اگر اختلال در این گذرگاه باعث افزایش شدید قیمت بنزین در آمریکا شود، ممکن است فشار سیاسی بر ترامپ برای پایان دادن به جنگ افزایش یابد؛ بهویژه در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره که جمهوریخواهان با اکثریتی شکننده از آن دفاع میکنند.
مقایسه اشتباه با ونزوئلا
به گفته منابع آگاه، بخشی از سردرگمی در کاخ سفید ناشی از مقایسه نادرست این جنگ با عملیات موفق آمریکا در ونزوئلا است.
در آن عملیات در ژانویه، نیروهای آمریکایی نیکلاس مادورو رئیسجمهور ونزوئلا را دستگیر کردند و این اقدام به ترامپ اجازه داد بدون درگیری طولانی بر منابع نفتی آن کشور نفوذ پیدا کند. اما ایران دشمنی بسیار بزرگتر، مجهزتر و با ساختار قدرت تثبیتشدهتر است.
چشمانداز نامعلوم
تحلیلگران میگویند حتی اگر جنگ ادامه یابد، رهبران ایران میتوانند صرفا با بقا در برابر حملات آمریکا و اسرائیل ادعای پیروزی کنند، بهویژه پس از آنکه توانستهاند به اسرائیل، آمریکا و متحدانشان خسارت وارد کنند.
در عین حال اگر جنگ طولانی شود، تلفات آمریکایی افزایش یابد و هزینههای اقتصادی بالا برود، ممکن است حمایت سیاسی از ترامپ کاهش یابد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
با این حال به گفته فورد اوکانل، استراتژیست جمهوریخواه: «پایگاه هواداران مگا به رئیسجمهور فضای مانور خواهد داد.»