نیویورک تایمز در مقالهای تحلیلی مینویسد اگر سخنان دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا را مبنا قرار دهیم زمان برای اقدام نظامی علیه ایران در حال سپری شدن است.
به نوشته این روزنامه، آقای ترامپ عملا به مقامهای ایران اولتیماتوم داده است و از آنها خواسته برنامه هستهای خود را متوقف کند، تولید موشکهایی را که توان رسیدن به اسرائیل دارند کنار بگذارد و حمایت از همه نیروهای نیابتی مسلح در منطقه را پایان دهد؛ به بیان دیگر، از تمام ابزارهای فشار خود صرفنظر کند. خواستههایی که تحقق آنها بسیار بعید به نظر میرسد.
آگهی
آگهی
این روزنامه در مقاله خود مینویسد: ترامپ هفته گذشته بهصراحت توضیح داد اگر ایران از این خواستهها تبعیت نکند چه اتفاقی رخ خواهد داد. او در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «یک ناوگان عظیم به سمت ایران در حرکت است. همانند ونزوئلا، این نیرو آماده، مایل و قادر است در صورت لزوم، با سرعت و خشونت ماموریت خود را انجام دهد.»
ترامپ آگاهانه در حال مقایسه ایران با ونزوئلا است. ایالات متحده در گذشته و در قالب کارزاری برای اعمال فشار، نیروهای نظامی خود را در نزدیکی سواحل ونزوئلا مستقر کرد و پس از امتناع رهبر آن کشور، در عملیاتی غافلگیرکننده طی یک حمله شبانه، او را بازداشت کرد.
اما واقعیت این است، توان ایران برای هدف قرار دادن شهرهای اسرائیل و بیثبات کردن کل خاورمیانه، این کشور را به دشمنی بهمراتب خطرناکتر از ونزوئلا تبدیل میکند. به همین دلیل، با وجود لحن تهدیدآمیز ترامپ، او و نزدیکترین مشاورانش همچنان در حال بررسی این موضوع هستند که آیا تهدید به اقدام نظامی را عملی کنند یا نه.
دیوید سنگر، خبرنگار نیویورک تایمز در واشنگتن، میگوید: «رئیسجمهور با استفاده از مثال ونزوئلا میخواهد ایرانیها را بترساند، اما بدون آنکه هدف مشخصی داشته باشد. این الگو آشناست، اما هدف کاملا متفاوت است.»
تهدید به جنگ تمامعیار
قیاس ایران با ونزوئلا در نگاه اول وسوسهکننده است. ایران، مانند ونزوئلا، تحت حاکمیت یک حکومت اقتدارگرا قرار دارد، سالهاست زیر فشار تحریمها قرار گرفته و هویت خود را در تقابل با ایالات متحده تعریف میکند. تهران همچنین برای دور زدن محدودیتهای تجاری، به چین و روسیه متکی است.
ایران از نظر داخلی نیز تضعیف شده و اعتراضات گسترده ماه ژانویه این واقعیت را آشکار کرد. به گفته نیویورک تایمز، دهها شهروند ایرانی به اریکا سالومون، رئیس دفتر ایران این روزنامه، گفتهاند امیدوارند ترامپ به وعده خود عمل کند، به ایران «کمک» بفرستد و علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را کنار بزند.
اما ایران توان وارد کردن آسیبهایی را دارد که ونزوئلا فاقد آن است. هرچند تهران در حال حاضر از نظر نظامی ضعیف به نظر میرسد؛ حکومت بشار اسد در سوریه سقوط کرده، متحدان منطقهای ایران مانند حماس و حزبالله بهشدت تضعیف شدهاند و حملات اسرائیل و آمریکا در ماه ژوئن گذشته به خطوط تولید موشکهای بالستیک ایران آسیب زده و بخش زیادی از ذخایر هستهای این کشور را زیر آوار دفن کرده است.
با این حال، به گفته اریکا سالومون، همین وضعیت باعث شده رهبران ایران مصممتر از همیشه آماده پاسخگویی باشند. او میگوید: «این بار مسئله بقاست. آنها پیام دادهاند اگر آمریکا به ایران حمله کند، هر کاری از دستشان برآید انجام میدهند تا جنگی تمامعیار در منطقه شکل بگیرد.»
اسرائیل در آمادهباش
نیویورک تایمز مینویسد شبهنظامیان شیعه در عراق که سالها از سوی ایران حمایت شدهاند، اعلام کردهاند به یاری تهران خواهند شتافت. این نیروها که خود را «نیروهای شهادتطلب» مینامند، وعده دادهاند تا پای جان بجنگند و میتوانند با درگیری با نیروهای آمریکایی در عراق، این کشور را بهشدت بیثبات کنند.
حوثیهای یمن نیز ممکن است به این درگیری بپیوندند. آنها در گذشته کشتیهای آمریکایی را در تنگه هرمز، یکی از شاهراههای حیاتی تجارت جهانی، هدف قرار دادهاند.
اما به نوشته نیویورک تایمز، فوریترین تهدید از سوی موشکهای بالستیک دوربرد ایران است؛ موشکهایی با بردی تا دو هزار کیلومتر که عملا کل خاورمیانه را در تیررس قرار میدهد. ایران هشدار داده در صورت حمله، اسرائیل و نیروهای آمریکایی در منطقه را هدف خواهد گرفت.
رونن برگمن، خبرنگار نیویورک تایمز در تلآویو، میگوید در حملات ماه ژوئن گذشته، تنها تعداد محدودی از موشکهای ایران موفق شدند از سامانه پدافند هوایی اسرائیل عبور کنند. اما پس از دو سال جنگ، ذخایر موشکهای رهگیر اسرائیل کاهش یافته و این بار، به گفته نهادهای اطلاعاتی اسرائیل، حمله متقابل ایران میتواند شهرهای بزرگ را هدف بگیرد.
برگمن میگوید: «ما درباره ۵۰۰ تا ۹۰۰ کیلوگرم مواد منفجره صحبت میکنیم. چنین موشکهایی میتوانند یک خیابان کامل را نابود کنند.»
هدف نامشخص
مجموعه این عوامل، محاسبات ترامپ را بسیار پیچیده کرده و یک پرسش اساسی را مطرح میکند: هدف نهایی او چیست؟
دیوید سنگر میپرسد آیا هدف، سرنگونی رهبری ایران است؟ جلوگیری از رسیدن موشکهای ایرانی به اسرائیل؟ یا تکمیل ضربه به برنامه هستهای تهران؟ او میگوید اقدام نظامی لزوما همه این اهداف را محقق نمیکند و در پاسخهای مقامهای دولت آمریکا، انبوهی از توضیحات بدون اولویتبندی مشخص دیده میشود.
در جریان اعتراضات ایران در ماه گذشته، ترامپ به نظر میرسید وعده سرنگونی حکومت را میدهد. اما اکنون که اعتراضات سرکوب شده، تمرکز او دوباره به برنامه هستهای ایران بازگشته؛ برنامهای که پیشتر مدعی شده بود آن را نابود کرده است.
ترامپ از تهدید حمله برای فشار به تهران و رسیدن به توافقی جدید استفاده میکند. مقامهای آمریکایی به روزنامه نیویورک تایمز گفتهاند نسبت به پذیرش شروط ترامپ از سوی ایران تردید دارند. آنها همچنین میدانند هر عملیات نظامی علیه ایران بهمراتب پیچیدهتر از اقدام آمریکا در ونزوئلا خواهد بود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز چهارشنبه به سناتورها گفت فروپاشاندن حکومت اقتدارگرای ایران، که رهبری مذهبی با نفوذ منطقهای گسترده در رأس آن قرار دارد، «بسیار پیچیدهتر» خواهد بود.
نیویورک تایمز مینویسد همکارانش انتظار حملهای فوری را ندارند، زیرا ترامپ همچنان در حال سنجیدن گزینههاست. اما این روزنامه یادآوری میکند که اگر یک ویژگی ثابت در رفتار رئیسجمهور آمریکا وجود داشته باشد، آن علاقه او به غافلگیری است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در پایان، نیویورک تایمز به انفجاری مرگبار در یک ساختمان مسکونی در جنوب ایران اشاره میکند که مقامها علت احتمالی آن را نشت گاز اعلام کردهاند؛ حادثهای که در فضایی آکنده از نگرانی نسبت به حمله خارجی، باعث وحشت عمومی شده است.