اکنون در جهان از هر ۱۰ کودک یک نفر با چاقی زندگی میکند و سازمان جهانی بهداشت از دولتها میخواهد غذای مدارس را دگرگون کنند و محیطهای غذایی سالمتر ایجاد کنند.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) همزمان با انتشار راهنمای جهانی جدیدی برای بهبود آنچه کودکان در طول روز مدرسه میخورند اعلام کرد که غذای سالم در مدارس میتواند رژیم غذایی کودکان را برای تمام عمر شکل دهد.
این نهاد بهداشت سازمان ملل برای نخستین بار از کشورها میخواهد رویکرد «همهمدرسهای» به غذا را اتخاذ کنند تا اطمینان حاصل شود وعدهها، میانوعدهها و نوشیدنیهای در دسترس هم در داخل مدارس و هم در محیطهای پیرامونیشان سالم و مغذی باشند.
این توصیهها در حالی منتشر میشود که کشورها با آنچه WHO آن را «بار مضاعف سوءتغذیه» توصیف میکند دستبهگریباناند: چاقی کودکان در سراسر جهان رو به افزایش است، در حالی که سوءتغذیه در بسیاری مناطق همچنان مشکلی پایدار است.
نرخهای چاقی در میان کودکان بهطور نگرانکننده بالاست
در سال ۲۰۲۵، حدود یک نفر از هر ۱۰ کودک و نوجوانِ در سن مدرسه (حدود ۱۸۸ میلیون نفر در جهان) با چاقی زندگی میکرد؛ برای نخستین بار شمار آنان از کودکان کموزن پیشی گرفت.
چاقی در کودکی خطر ابتلا به دیابت، سرطان، بیماریهای قلبی، سکته مغزی و دیگر بیماریهای مزمن را در بزرگسالی افزایش میدهد.
تدروس آدهانوم قبریسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، در بیانیهای گفت: «غذایی که کودکان در مدرسه میخورند و محیطهایی که انتخابهای غذایی آنان را شکل میدهد، میتواند بر یادگیریشان تاثیر عمیق بگذارد و پیامدهای مادامالعمر برای سلامت و رفاه آنان داشته باشد.»
او افزود: «تغذیه درست در مدرسه برای پیشگیری از بیماریها در ادامه زندگی و شکلگیری بزرگسالانی سالمتر حیاتی است.»
WHO اعلام کرد برآورد میشود ۴۶۶ میلیون کودک در سراسر جهان غذای مدرسه دریافت کنند، اما هنوز دادههای محدودی درباره کیفیت تغذیهای غذاهایی که به آنان ارائه میشود وجود دارد.
کرملین ویکراماسینگه، که در دفتر اروپای WHO روی موضوعات تغذیه، فعالیت بدنی و چاقی کار میکند، پارسال گفت: «اضافهوزن و چاقی کودکان هنوز بهطور نگرانکنندهای بالاست و همچنان سلامت نسلهای کنونی و آینده را تهدید میکند.»
WHO برای مدارس چه توصیههایی دارد؟
بر اساس دستورالعمل جدید، WHO توصیه میکند مدارس استانداردهای روشنی تعیین کنند تا دسترسی و مصرف غذاها و نوشیدنیهای سالم افزایش یابد و گزینههای ناسالم، مانند خوراکیهای پرقند، پرنمک و دارای چربیهای ناسالم محدود شود.
این نهاد همچنین از بهکارگیری مداخلات موسوم به «تلنگر» حمایت میکند، مانند تغییر نحوه چیدمان، قیمتگذاری یا ارائه غذا.
بهگفته پایگاه جهانی WHO درباره اجرای اقدامات غذا و تغذیه، تا اکتبر ۲۰۲۵، ۱۰۴ کشور سیاستهایی درباره غذای سالم مدرسه داشتند.
با این حال، هرچند نزدیک به سهچهارم کشورها استانداردهای الزامی برای وعدههای غذایی مدرسه را گنجاندند، کمتر از نیمی بازاریابی خوراکیهای ناسالم برای کودکان را محدود کردند.
این راهنما با فرایندی مبتنی بر شواهد و توسط گروهی بینالمللی از کارشناسان تدوین شده و بخشی از تلاشهای گسترده WHO برای ایجاد محیطهای غذایی سالمتر برای کودکان و نوجوانان است.