ارمنستان، اتریش، آذربایجان، اسپانیا، بریتانیا و ازبکستان بهدنبال جهش موارد سرخک در سال ۲۰۲۴ دیگر بهعنوان کشورهای عاری از سرخک شناخته نمیشوند.
سرخک به هیچوجه بیماریِ گذشته نیست و در حالیکه کشورها به اهداف واکسیناسیون نمیرسند، موارد ابتلا در سراسر اروپا اوج گرفته است.
سازمان جهانی بهداشت روز دوشنبه اعلام کرد بر پایه شمار موارد در سال ۲۰۲۴، ارمنستان، اتریش، آذربایجان، اسپانیا، بریتانیا و ازبکستان دوباره به وضعیت انتقالِ بومیِ سرخک رسیدهاند.
اگر ویروس برگردد و انتقال آن بیش از یکسال بهطور پیوسته ادامه یابد، کشور وضعیتِ عاری از سرخک خود را از دست میدهد.
بهانو بهاتناگار، سخنگوی دفتر اروپای سازمان جهانی بهداشت، به یورونیوز سلامت گفت: «با تقویت نظارت، بهبود پاسخگویی به شیوعها و تلاشهای هدفمند برای رسیدن به جوامع با پوشش پایین واکسیناسیون، همه کشورها میتوانند به ریشهکنی دست یابند و آن را حفظ کنند.»
این نهادِ بینالمللی هشدار میدهد که با کاهش نرخ واکسیناسیون، سرخک معمولاً نخستین بیماریای است که دوباره بازمیگردد و این نیازِ فوری به افزایش تعهدِ سیاسی و مالی از سوی کشورها و سازمانهای بینالمللی را نشان میدهد.
کشورهای تازه شاهدِ شیوع
انگلستان در سال ۲۰۲۴ تعداد ۲٬۹۱۱ موردِ سرخکِ تاییدشدهِ آزمایشگاهی ثبت کرد؛ این بالاترین رقمِ سالانه از ۲۰۱۲ است.
تازهترین دادههای ۲۰۲۵ از ۹۵۷ مورد حکایت دارد؛ بیشترِ آنها در کودکانِ ۱۰ ساله و کمتر بوده است.
بهاتناگار گفت: «شکافهای پایدار در ایمنی باعث شد در سال ۲۰۲۴ سرخک و دیگر بیماریهای قابلپیشگیری با واکسن در سراسر منطقه دوباره اوج بگیرند و شمار کشورهایی که به وضعیتِ ریشهکنیِ سرخک دست یافته یا آن را حفظ کردهاند کاهش یابد.»
در اسپانیا موارد سالبهسال در حال افزایش است. بر اساس دادههای دولتی، این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۰۰ مورد ثبت کرده است؛ دو برابرِ ۲۰۲۴ و جهشی چشمگیر نسبت به ۱۱ مورد در ۲۰۲۳.
اتریش نیز در ۲۰۲۴ با جهشِ مواردِ سرخک روبهرو شد. نهادهای بهداشتی ۵۴۲ مورد گزارش کردند؛ افزایشی تند نسبت به ۱۸۶ موردِ سالِ قبل.
سرخکِ بومی در اروپا
اوضاع در دیگر نقاطِ اروپا بهتر نیست.
طبق دادههای مرکزِ اروپاییِ پیشگیری و کنترلِ بیماریها، در اتحادیه اروپا در سالِ ۲۰۲۴ در مجموع ۳۵٬۲۱۲ موردِ سرخک گزارش شد؛ دهبرابرِ سالِ پیش.
نوزادانِ زیرِ یکسال بیشترین گروهِ درگیر بودند و پس از آنها کودکانِ یک تا چهار ساله قرار داشتند.
سرخک در دوازده کشور بومی است: بوسنی و هرزگوین، فرانسه، گرجستان، آلمان، ایتالیا، قزاقستان، قرقیزستان، لهستان، رومانی، روسیه، ترکیه و اوکراین.
رومانی بیشترین موارد را گزارش کرد و شمارِ مبتلایان در ۲۰۲۴ به ۳۰٬۶۹۲ رسید؛ این رقم در ۲۰۲۳ برابر با ۳٬۳۷۱ بود.
با توجه به اینکه اکثریتِ موارد در میان افرادِ واکسینهنشده است، سازمانِ جهانیِ بهداشت بر ضرورتِ حفظِ دستکم ۹۵ درصد پوشش با دو دوزِ واکسنِ سرخک تاکید میکند.
سرخک چیست و چگونه درمان میشود؟
سرخک بهشدت واگیردار است و برآورد میشود ۹۰ درصدِ افرادِ فاقدِ ایمنی که در معرضِ یک فردِ مبتلا قرار میگیرند به این بیماری دچار شوند.
علائم معمولاً ۱۰ تا ۱۲ روز پس از آلودگی بروز میکند و از نشانههای شبیه سرماخوردگی مانند آبریزشِ بینی، سرفه و تبِ خفیف تا حساسیت به نور، تب و بثوراتِ قرمزِ پوستی که در سراسرِ بدن گسترش مییابد، متغیر است.
ویروس از فردی به فردِ دیگر از طریقِ قطراتِ تنفسیِ ناشی از سرفه و عطسه افرادِ مبتلا منتقل میشود.
برای سرخک درمانِ قطعی و درمانِ اختصاصی وجود ندارد و در نبودِ عارضه معمولاً حدودِ دو هفته طول میکشد اما با دریافتِ دو دوزِ واکسن بهخوبی قابلپیشگیری است.