بر اساس یک گزارش جدید زنان در مجموع هر سال حدود ۷۵ میلیون سال از عمر سالم خود را از دست میدهند که معادل از دسترفتن یک هفته سلامت برای هر زن در سال است.
زنان و دختران ۴۹ درصد جمعیت جهان را تشکیل میدهند و هرچند عمرشان از مردان طولانیتر است، ۲۵ درصد بخش بیشتری از زندگی خود را در وضعیت سلامت نامطلوب یا با ناتوانی سپری میکنند.
با این همه، سرمایهگذاری در سلامت زنان همچنان بهطور نامتناسبی پایین است و عمدتاً به چند حوزه درمانی محدود میشود.
طبق گزارش تازه مجمع جهانی اقتصاد (WEF) و گروه مشاوره بوستون (BCG)، سلامت زنان تنها ۶ درصد از کل سرمایهگذاری خصوصی در مراقبتهای بهداشتی را دریافت میکند و شرکتهایی که صرفاً بر سلامت زنان تمرکز دارند کمتر از ۱ درصد سرمایه را جذب میکنند.
تریش استرومن از BCG و شیام بیشن از WEF در گزارش نوشتند: «برابری جنسیتی پیشرفت کرده، اما شکاف میان پیامدهای سلامت برای مردان و زنان همچنان قابل توجه است.»
در فناوری سلامت، شکاف گستردهتر است. تحلیل شرکت خدمات مالی بینالمللی آلانترا نشان داد شرکتهای فعال در سلامت زنان در سال ۲۰۲۳ تنها ۲ درصد از ۴۱.۲ میلیارد دلار (۳۵.۱ میلیارد یورو) تامین مالی سرمایه جسورانه در حوزه فناوری سلامت را جذب کردند.
پژوهش BCG نشان داد که غربالگری مناسب و مراقبت بهتر از زنان در ایالات متحده، تنها با تمرکز بر چهار وضعیت شامل یائسگی، پوکی استخوان، آلزایمر و بیماریهای قلبیعروقی، میتواند بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار (۸۵ میلیارد یورو) ارزش بازار را آزاد کند.
سرمایهگذاری محدود، همراه با طراحی پژوهش، دادههای بالینی و دسترسی به مراقبت، به تثبیت این شکاف ادامه میدهد. در گزارش آمده است: «نتیجه نه فقط کاستی در حوزه بهداشت عمومی است، بلکه ناکارآمدی بازار در ابعادی تاریخی.»
بار بیماری نامتناسب
بسیاری از بیماریها زنان را بهطور منحصربهفرد، متفاوت و نامتناسب تحت تاثیر قرار میدهند. زنان از شرایط خاص جنسیتی مانند اندومتریوز، یائسگی، سندرم تخمدان پلیکیستیک و برخی سرطانها رنج میبرند.
بهگفته گزارش، در مجموع زنان هر سال حدود ۷۵ میلیون سال عمر سالم را از دست میدهند که معادل از دست رفتن یک هفته سلامت برای هر زن در هر سال است.
پنج وضعیت خاص جنسیتی — اندومتریوز، سلامت مادران، سندرم پیش از قاعدگی (PMS)، یائسگی و سرطان دهانه رحم — ۱۴ درصد از بار بیماری زنان را تشکیل میدهند، اما در سالهای اخیر کمتر از یک درصد از بودجه پژوهشی مرتبط را دریافت کردهاند.
زنان در حاشیه سرمایهگذاری سلامت
گزارش جدید میگوید میان جریانهای تامین مالی بخش خصوصی و بار بیماری عدمهمخوانی آشکاری وجود دارد.
در فاصله ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، مجموع تامین مالی بخش خصوصی در حوزه سلامت به ۲.۸۷ تریلیون دلار (۲.۴۵ تریلیون یورو) رسید. از این رقم، سلامت زنان ۱۷۵ میلیارد دلار (۱۴۹ میلیارد یورو) یعنی ۶ درصد دریافت کرد.
سرمایهگذاریها همچنان عمدتاً بر سلامت باروری، سرطانهای زنان و مراقبتهای مادران متمرکز است؛ حوزههایی که حدود ۸۰ درصد رویدادهای تامین مالی شناساییشده و ۹۰ درصد سرمایه شناساییشده بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ را به خود اختصاص دادهاند.
در مقابل، شرایط شایع و ویژه زنان مانند اندومتریوز، یائسگی، سندرم تخمدان پلیکیستیک و سلامت قاعدگی کمتر از ۲ درصد از بودجه شناساییشده سلامت زنان را تشکیل میدهند.
وقتی به حوزههای درمانیای نگاه کنیم که زنان را بهصورت متفاوت و نامتناسب تحت تاثیر قرار میدهند، از جمله سلامت روان، اختلالات غدد درونریز و بیماریهای قلبیعروقی، شکاف حتی آشکارتر میشود.
در مجموعِ این حوزهها، تنها حدود ۱ درصد از رویدادهای تامین مالی شناساییشده و حتی کمتر از آن از جریانهای سرمایه شناساییشده به سلامت زنان اختصاص یافت.
راه پیشرو
گزارش، شواهد محکم را موتور اصلی برای تحریک نوآوری و سرمایهگذاری معرفی میکند.
تحقق کامل ظرفیتهای سلامت زنان به رهبری هدفمند و فرابخشی نیاز دارد.
برای شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری مبتنی بر شواهد، ضروری است درک عمیقتری از شرایط سلامت زنان شکل گیرد؛ امری که مستلزم مطالعه، تحقیق و تحلیل آنها در کارآزماییهای بالینی است.
با این حال واقعیت نشان میدهد گفتنش آسانتر از انجام دادن آن است.
با وجود الزامات نظارتی و ابتکارهای سیاستی، زنان در کارآزماییهای بالینی در حوزههای عمده بیماری بهطور نظاممند کمتر از سهم واقعی خود حضور دارند.
پژوهشگران دانشکده پزشکی هاروارد با تحلیل ۱۴۳۳ کارآزمایی بالینی شامل ۳۰۲۶۶۴ شرکتکننده دریافتند که زنان بهطور میانگین تنها ۴۱.۲ درصد از شرکتکنندگان را تشکیل میدهند که کمتر از سهم آنها در بیشتر جمعیتهای مبتلا به بیماری است.
با این حال مسیر به اینجا ختم نمیشود.
سانیا نیشتر از گاوی، ائتلاف واکسن، در جریان نشستی درباره سلامت زنان در مجمع جهانی اقتصاد در داووس ۲۰۲۶ گفت: «چالش این است که باید علم و شواهد را به سیاست تبدیل کرد، سپس سیاست را به طرحهای آزمایشی و بعد طرحهای آزمایشی را به ارائه خدمات در مقیاس گسترده تبدیل کرد.»
او افزود نوآوری باید با توان خدماترسانی همراه شود و اگر این توان و تامین مالی پایدار را نداشته باشید، نمیتوانید نوآوریها را برای دستیابی به تاثیری که هدفگذاری شده است بهکار بگیرید.