خبرگزاری رویترز در گزارشی تحقیقی با استناد به تصاویر ماهوارهای میگوید چین در بیابانهای دورافتاده شمالغرب این کشور در حال ساخت مجموعهای گسترده از سکوهای پرتاب موشک، پناهگاههای نظامی، مراکز ارتباطی و زیرساختهای دفاعی در اطراف سیلوهای موشکهای هستهای خود است.
پروژهای که به گفته کارشناسان میتواند بخشی از تلاش پکن برای تضمین توان «ضربه دوم هستهای» در صورت حمله احتمالی آمریکا باشد.
بر اساس این گزارش، چین اکنون علاوه بر موشکهایی که توان هدف قرار دادن سراسر خاک آمریکا را دارند، در حال ایجاد شبکهای عظیم برای حفاظت، جابهجایی و مدیریت نیروهای هستهای زمینی خود است؛ اقدامی که نشاندهنده تشدید رقابت هستهای میان پکن و واشنگتن در بحبوحه تنشها بر سر تایوان و مسائل امنیتی منطقهای است.
بیش از ۸۰ سکوی پرتاب در نزدیکی میدان سیلوهای هستهای
تصاویر ماهوارهای بررسیشده نشان میدهد چین بیش از ۸۰ سکوی بتنی پرتاب و سه مجموعه بزرگ هشتضلعی در نزدیکی میدان سیلوهای هستهای «هامی» در منطقه سینکیانگ ساخته است. این تاسیسات در بیابانی دورافتاده قرار دارند و به گفته تحلیلگران، بخشی از زیرساخت جدید نیروهای موشکی راهبردی چین به شمار میروند.
کارشناسان امنیتی که این تصاویر را تحلیل کردهاند میگویند این سکوها احتمالا برای استقرار موشکهای متحرک قارهپیما، سامانههای پدافند هوایی، تجهیزات جنگ الکترونیک و مراکز فرماندهی و ارتباطات طراحی شدهاند.
الکساندر نیل، پژوهشگر اندیشکده «پاسیفیک فروم» در هاوایی، گفته است: «این زیرساختها در مقیاسی عظیم و در هزاران کیلومتر مربع از بیابان ساخته میشوند. اگر قابلیتهای احتمالی آنها درست باشد، با یک تقویت بسیار بزرگ و متنوعسازی بازدارندگی هستهای چین روبهرو هستیم.»
تلاش چین برای حفظ توان پاسخ هستهای
حفاظت از سیلوهای موشکی برای چین اهمیت حیاتی دارد، زیرا دکترین هستهای پکن بر حفظ توان پاسخگویی پس از حمله نخست دشمن استوار است.
اگرچه ارتش چین توانایی شلیک موشک هستهای از زیردریاییها و هواپیماها را نیز دارد، اما میدانهای سیلویی در سینکیانگ و گانسو ستون اصلی نیروهای هستهای زمینی این کشور محسوب میشوند.
در همین حال، توسعه سریع زرادخانه هستهای چین یکی از مهمترین بخشهای برنامه نوسازی نظامی شی جینپینگ به شمار میرود؛ برنامهای که به گفته برخی دیپلماتهای غربی، با شفافیت بسیار کم و بدون پاسخگویی به نگرانیهای آمریکا دنبال میشود.
تاسیسات هشتضلعی؛ مرکز فرماندهی و عملیات؟
دو مجموعه بزرگ هشتضلعی که طی شش سال گذشته در شرق سینکیانگ ساخته شدهاند، مرکز اصلی این شبکه دفاعی جدید هستند. یکی از این مجموعهها حدود ۱۴۰ کیلومتر و دیگری حدود ۲۳۰ کیلومتر با میدان سیلوهای هامی فاصله دارد.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد این مجموعهها شامل ساختمان مرکزی، محل استقرار نیروهای نظامی، انبار خودروهای سنگین، پناهگاههای مستحکم، جادههای ارتباطی، فرودگاه و خطوط راهآهن هستند.
تحلیلگران همچنین احتمال میدهند برخی از این تاسیسات به سیستمهای فرماندهی، کنترل و ارتباطات مرتبط با عملیات هستهای اختصاص داشته باشند. به گفته آنها، مسیرهای زیرزمینی و کانالهایی که سکوها را به این مراکز متصل میکنند، احتمالا شامل کابلهای فیبر نوری برای ارتباطات امن نظامی هستند.
تونگ ژائو، پژوهشگر ارشد سیاست هستهای در بنیاد کارنگی، به رویترز گفته است: «احتمال واقعی وجود دارد که این ساختارهای هشتضلعی و برجهای عجیب اطراف آنها به سیستمهای فرماندهی، کنترل و ارتباطات و همچنین نگهداری و پشتیبانی عملیات هستهای چین مرتبط باشند.»
تحرکات نظامی و سایتهای استتارشده
تصاویر ماهوارهای ماههای آوریل و مه امسال از تحرکات نظامی گسترده در اطراف یکی از این مراکز حکایت دارد.
در این تصاویر، رد حرکت خودروهای نظامی، چادرهای بزرگ، تجهیزات استتارشده و آنچه برخی کارشناسان محلهای پرتاب پنهان موشک توصیف کردهاند، دیده میشود. برخی از این محلها نیز ظاهرا به سامانههای پدافند هوایی مجهز شدهاند.
کارشناسان میگویند این سکوها میتوانند برای استقرار موشکهای متحرک قارهپیما یا سامانههای دفاع موشکی مورد استفاده قرار گیرند.
پکن در مسیر رسیدن به هزار کلاهک هستهای
مقامهای آمریکایی و کارشناسان کنترل تسلیحات میگویند چین سریعتر از هر کشور دیگری در حال گسترش توان هستهای خود است.
بر اساس آخرین گزارش پنتاگون، چین احتمالا تا سال ۲۰۳۰ حدود هزار کلاهک هستهای در اختیار خواهد داشت. این گزارش همچنین تخمین میزند پکن تاکنون حدود ۱۰۰ موشک قارهپیما را در سه میدان اصلی سیلوهای هستهای خود مستقر کرده است.
چین همزمان در حال تقویت سامانه هشدار سریع هستهای خود با استفاده از ماهوارههای «هویان-۱» است؛ سامانهای که به گفته پنتاگون میتواند پرتاب موشک قارهپیما را ظرف ۹۰ ثانیه شناسایی و ظرف چند دقیقه به مراکز فرماندهی گزارش کند. این زمان برای شلیک متقابل موشکهای هستهای پیش از اصابت احتمالی کافی ارزیابی میشود.
کارشناسان میگویند وسعت این پروژه حتی تحلیلگران باسابقه حوزه هستهای را نیز غافلگیر کرده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
هانس کریستنسن، مدیر پروژه اطلاعات هستهای در فدراسیون دانشمندان آمریکایی، گفته است: «من تا به حال چیزی شبیه این ندیده بودم. این یک تلاش فوقالعاده عظیم است.»