رهبران اتحادیه اقتصادی اوراسیا در آستانه برای اجلاس دوروزه درباره ادغام هوش مصنوعی، بازارهای دیجیتال و کریدورهای تجاری گرد آمدند و پیشبینی میشود گردش تجاری این بلوک از رکورد ۲۰۲۵ فراتر برود.
کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) در حال حرکت به سوی یکپارچگی عمیقتر اقتصادی از طریق دیجیتالی شدن و هوش مصنوعی هستند؛ همزمان که رهبران این بلوک برای یک نشست دو روزه در آستانه گرد هم آمدند.
در جریان این گفتوگوهای سطح بالا، اعضا درباره ایجاد یک محیط دیجیتال واحد برای ساخت بازاری یکپارچه در پهنه اقتصادی مشترکی به وسعت بیش از ۲۰ میلیون کیلومتر مربع بحث کردند.
تمرکز هیاتها بر تجارت، پروژههای مشترک و توسعه ابزارهای دیجیتال و سامانههای هوش مصنوعی مشترکی بود که قرار است همکاری را تقویت و پراکندگی درون بلوک را کاهش دهد.
سال گذشته مبادلات درون اتحادیه بیش از دو برابر شد و گردش تجارت با کشورهای ثالث ۷۲ درصد افزایش یافت. اکنون حدود ۹۰ درصد تسویهها با ارزهای ملی انجام میشود و کشورهای عضو در حال بررسی ایجاد یک سامانه واحد ترانزیتی نیز هستند.
قاسم ژومارت توقایف، رییس جمهور قزاقستان، با اشاره به این که دیجیتالی شدن محرک تحولات در سراسر اتحادیه است، گفت گردش تجاری میان اعضای EAEU میتواند امسال حدود ۶ درصد افزایش یابد و از ۸۰ میلیارد یورو در سال گذشته به بیش از ۸۵ میلیارد یورو برسد.
او افزود رشد تولید ناخالص داخلی در کشورهای عضو اتحادیه برای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ حدود ۲.۵ درصد برآورد میشود.
این اتحادیه که اکنون در دوازدهمین سال فعالیت خود است، بهعنوان یک بازار و منطقه تجارت آزاد یکپارچه برای پنج عضو خود، یعنی روسیه، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و ارمنستان عمل میکند.
این بلوک از هماکنون توافقهایی با شماری از کشورها از جمله صربستان، ویتنام، امارات متحده عربی، مغولستان و اندونزی دارد. چین همچنان شریک کلیدی اتحادیه است و حدود یکسوم تجارت خارجی آن را به خود اختصاص میدهد.
همگرایی از مسیر هوش مصنوعی
توقایف، رییس جمهور قزاقستان، گفت کشورش در دوران ریاست بر EAEU پیشنهاد کرده است از هوش مصنوعی به شکل عملی برای پیشبرد تحقق «چهار آزادی» این بلوک استفاده شود تا رقابتپذیری کشورهای عضو تقویت شود.
کشورهای عضو همچنین پیشنهاد کردهاند اصول مشترکی برای استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی، بههمراه ظرفیت محاسباتی مشترک و توسعه مشترک مدلها تدوین شود.
ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه، گفت مسکو پیشنهاد برگزاری یک نشست سطح بالای هوش مصنوعی را در سال آینده مطرح کرده تا همکاری بر سر مدلهای بومی هوش مصنوعی و اتصال زیرساختهای فناوری اطلاعات و انرژی خود را گسترش دهد.
در عمل، پروژههای آزمایشی در سطح اتحادیه در حال اجرا و آزمون است.
در قزاقستان، چندین دستیار دیجیتال مبتنی بر هوش مصنوعی توسط نهادهای دولتی و استارتاپها توسعه یافته تا به شهروندان کمک کند راحتتر با نظامهای حقوقی و مقرراتی سروکار داشته باشند.
دیمیتری مون، معاون وزیر هوش مصنوعی و توسعه دیجیتال، میگوید این دستیارهای حقوقی هوش مصنوعی طوری طراحی شدهاند که قوانین را سادهتر کنند، بروکراسی را کاهش دهند و نظامهای مقرراتی را برای شهروندان و کسبوکارها در دسترستر سازند.
برخی از این ابزارها اکنون در حال آزمایش است تا روندها در میان کشورهای عضو را تسهیل و هماهنگ کند.
کریدورهای تجاری و نوسازی لجستیک
به گفته مقامها، حدود ۸۵ درصد کالاهایی که از چین به اروپا حمل میشود از مسیر کریدور میانی عبور میکند.
هوش مصنوعی به طور فزایندهای در کنار سامانه TDN و کریدور دیجیتال حملونقل در امتداد مسیر بینالمللی حملونقل ترانس خزر به کار گرفته میشود. انتظار میرود مجموع این اقدامات طی دو سال آینده صادرات غیرنفتی و غیرمواد خام را حدود ۳۰ درصد افزایش دهد.
ارمان شاکالییف، وزیر تجارت و همگرایی قزاقستان، گفت این کشور همچنین قصد دارد از مسیرهای حملونقل اصلی، از جمله کریدور میانی و کریدور شمال-جنوب، برای ایجاد یک اکوسیستم کاملا یکپارچه لجستیکی بهره بگیرد.
او گفت هدف این است که قزاقستان به یک هاب کلیدی منطقهای تبدیل شود؛ جایی که مسیرهای حملونقل در آن به هم میرسند و جریانهای بزرگ صادراتی در آن تجمیع میشود.
هدفگذاری شده است که تا سال ۲۰۳۰ یک سامانه کاملا عملیاتی شکل بگیرد و حجم جابهجایی بار به حدود ۱۰ میلیون تن برسد. کار از هماکنون آغاز شده است، از جمله با نوسازی شبکه راهآهن و توسعه زیرساختهای جدید.
سفر پوتین و توافقهای دوجانبه
این نشست پس از سفر رسمی ولادیمیر پوتین به قزاقستان برگزار شد؛ سفری که در جریان آن دو کشور هفت محور اصلی همکاری دوجانبه و همچنین بسته گستردهتری از توافقها در حوزههای انرژی، حملونقل، مالی، آموزش و توسعه صنعتی را امضا کردند.
روسیه همچنان بزرگترین سرمایهگذار در قزاقستان است؛ این کشور تاکنون نزدیک به ۲۵ میلیارد یورو در قزاقستان سرمایهگذاری کرده و قصد دارد این رقم را باز هم افزایش دهد. روسیه همچنین در حال ساخت نخستین نیروگاه هستهای قزاقستان است که ارزش آن حدود ۱۴ میلیارد یورو برآورد میشود.
ولادیمیر پوتین گفت این نیروگاه حدود ۲۰ درصد مصرف برق قزاقستان را تامین خواهد کرد و افزود شرایط تامین مالی چنین پروژههایی با رویههای بینالمللی همخوانی دارد.
او تاکید کرد این پروژه با سفارش تجهیزات و قراردادهای بلندمدت تعمیر و نگهداری، از ظرفیت صنعتی روسیه حمایت میکند و در عین حال همکاری دو کشور در حوزه اورانیوم و فناوری هستهای را تقویت میکند.
به گفته مقامهای قزاقستان، این پروژه هم به معنای تقویت امنیت انرژی است و هم گامی برای عبور از صادرات مواد خام به سوی همکاریهای فناورانه با ارزش افزوده بالاتر محسوب میشود.