روسای چند جشنواره فیلم اعلام کردهاند: «حمایت از آزادی بیان هرگز تا این حد مهم نبوده است.» مدیران جشنوارههای کن، لوکارنو، لندن، سن سباستین، توکیو و تورنتو برای حمایت از رئیس برلیناله، تریشا تاتل، در میانه نگرانی از برکناری او به خاطر حمایت فیلمسازان از فلسطین، نامهای امضا کردهاند.
مدیران جهانی جشنوارههای فیلم، از جمله تیری فریمو از کن، یوژین هرناندز از ساندنس، کریستی متیسون از لندن و کامرون بیلی از تورنتو، با انتشار بیانیهای از تریشا تاتل، رئیس برلیناله، حمایت کردند؛ این در حالی است که گزارشهایی از احتمال برکناری او منتشر شده است.
آگهی
آگهی
تاتل که اکنون دو سال از دوره پنج ساله ماموریتش میگذرد، پس از سخنرانیهای حامی فلسطین در مراسم اهدای جوایز برلیناله امسال با واکنشهای سیاسی روبهرو شده است.
در این نامه که به امضای ۳۲ مدیر در راس معتبرترین جشنوارههای فیلم جهان رسیده، آمده است: «ما از تمایل تریشا تاتل برای ادامه کار به عنوان مدیر جشنواره برلیناله، با اعتمادی کامل و با استقلال نهادی، حمایت میکنیم.»
در ادامه این نامه آمده است: «بخشی اساسی از نقش ما به عنوان متولیان فرهنگی، ایجاد و حفاظت از فضایی است که فیلمسازان، هنرمندان، حرفهایها و تماشاگران بتوانند در آن کنار هم جمع شوند. این شامل افرادی میشود که نه فقط عشق مشترک به سینما، بلکه مجموعه بسیار متنوعی از تجربههای زیسته و دیدگاهها را با خود میآورند.»
در بخش دیگری از نامه تاکید شده است: «ما همچنین باید با دقت این واقعیت را مدیریت کنیم که «همه» میتواند شامل افرادی با دیدگاههای سیاسی و شخصی باشد که همیشه نه با یکدیگر و نه با مواضع پذیرفتهشده اجتماعی یا سیاستهای لازمالاتباع همسو نیستند.»
برای خواندن متن کامل نامه به پایین صفحه بروید.
از دیگر امضاکنندگان میتوان به جونگ هانسئوک (جشنواره بینالمللی فیلم بوسان)، ایلدا سانتیاگو (فستیوال دو ریو)، وانیا کالودرچیچ (جشنواره بینالمللی فیلم روتردام)، کارل اوخ (جشنواره بینالمللی فیلم کارلووی واری)، جیونا آ. ناتسارو (جشنواره فیلم لوکارنو)، لوسیا اولاچی رگویی (جشنواره بینالمللی فیلم سنسباستین)، فرانسیس والاس (جشنواره فیلم سیدنی) و جولی هانتسینگر (جشنواره فیلم تلیوراید) اشاره کرد.
در ابتدا، جشنواره فیلم برلین به سانسور سخنان سیاسی متهم شد، زمانی که شرکتکنندگان سرشناس، از جمله ویم وندرس، رئیس هیات داوران، از صحبت درباره سیاست خودداری کردند.
این جنجال در شب اختتامیه اوج گرفت، زمانی که برخی برندگان جوایز از سخنرانیهای خود برای اعلام حمایت از فلسطین و غزه استفاده کردند.
کارستن شنایدر، وزیر فدرال محیط زیست آلمان، پس از آنکه عبدالله الخطیب، کارگردان فلسطینی، که فیلمش با عنوان Chronicles From The Siege برنده جایزه اصلی بخش «پرسپکتیو» شد، دولت آلمان را متهم کرد که «با ایستادن در کنار اسرائیل، شریک نسلکشی در غزه است»، سالن را ترک کرد؛ اشاره او از جمله به موضع سرسختانه آلمان در حمایت از اسرائیل بود که ریشه در بار سنگین احساس گناه تاریخی این کشور دارد.
روزنامه عامهپسند محافظهکار «بیلد» که آشکارا طرفدار اسرائیل است، گزارش داد که تاتل در آستانه برکناری قرار دارد. در یک ستون، گونار شوپلیوس، روزنامهنگار راستگرا، تاتل را متهم کرد که «برای تبلیغات غزه ژست گرفته است» و برای این ادعا به عکسی از تاتل در کنار الخطیب و گروه فیلم Chronicles From The Siege در زمان اولین نمایش جهانی این فیلم در برلیناله استناد کرد. او تاتل را متهم کرد که اجازه داده برلیناله به ابزاری در دست فعالان «یهودستیز» تبدیل شود.
در برابر این اتهامها، موجی از حمایت از تاتل شکل گرفت؛ نه فقط از سوی برلیناله، بلکه همچنین از سوی بیش از ۳ هزار فعال حرفهای سینما که نامهای سرگشاده را امضا کردند و در آن نوشتند که قدرت برلیناله «در توانایی آن برای در خود جای دادن دیدگاههای متفاوت و نمایان کردن کثرت صداها» نهفته است.
تاتل در گفتوگو با رسانههای آلمانی تایید کرد که او و وزیر فرهنگ آلمان، ولفرام وایمر، در نشست هفته گذشته هیات نظارت جشنواره «درباره امکان کنارهگیری توافقی من» گفتوگو کردهاند، اما گفت که مصمم است در سمت خود بماند.
او به خبرگزاری آلمانی dpa گفت: «من به تیم خود و به جشنواره بسیار افتخار میکنم و میخواهم کاری را که با هم آغاز کردهایم، با اطمینان کامل و در استقلال نهادی ادامه دهم.»
متن کامل نامه حمایتی مدیران جشنوارهها:
ما به عنوان مدیران و رهبران جشنوارههای فیلم، در حمایت از تمایل تریشا تاتل برای ادامه کار به عنوان مدیر جشنواره برلیناله، با اعتمادی کامل و با استقلال نهادی، میایستیم.
در بحثهایی که پیرامون برلیناله ۲۰۲۶ و دیگر رویدادهای فرهنگی و هنری در ماههای گذشته درگرفته، ما فشارهای فزاینده بر جشنوارههای فیلم در همه جا را درک میکنیم؛ اینکه باید در زمانهای پرتنش راه خود را پیدا کنند و در عین حال فضایی امن برای تبادل سینما و ایدهها فراهم نگه دارند.
بخشی اساسی از نقش ما به عنوان متولیان فرهنگی، ایجاد و حفاظت از فضایی است که فیلمسازان، هنرمندان، حرفهایها و تماشاگران بتوانند در آن کنار هم جمع شوند. این شامل افرادی میشود که نه فقط عشق مشترک به سینما، بلکه مجموعه بسیار متنوعی از تجربههای زیسته و دیدگاهها را با خود میآورند. همین است که به جشنوارههای فیلم ما حیات، ارتباط و ارزش میبخشد و چیزی است که از آن به «روح» جشنواره تعبیر میشود.
ما همچنین باید با دقت این واقعیت را مدیریت کنیم که «همه» میتواند شامل افرادی با دیدگاههای سیاسی و شخصی باشد که همیشه نه با یکدیگر و نه با مواضع پذیرفتهشده اجتماعی یا مواضع تحمیلشده سیاسی همسو نیستند. و اگرچه جشنوارههای فیلمی که قدمتی طولانی و مخاطبانی بسیار دارند ممکن است به نظر برسند که مکانهایی تخریبناپذیر برای گردهماییاند، این فضاها اغلب شکننده، به دشواری به دست آمده و حفظ آنها پیچیده است.
جشنوارههای فیلم، آنگونه که میشناسیم و به آنها نیاز داریم، در فضایی که در آن ارزش ظرافت و پیچیدگی در حال فروپاشی است، هر روز دشوارتر قابل تداوماند. حمایت از آزادی واقعی بیان، از جمله آزادی بیان دیدگاههای ناقص یا نامحبوب، هرگز تا این حد مهم نبوده است. ما باید فضاهایی را حفظ کنیم که در آنها ناراحتی پذیرفته میشود، بحثها میتوانند گسترده باشند، ایدههای تازه گسترش یابند و دیدگاههای غیرمنتظره و گاه متعارض آشکار شوند.
ما به همه طرفهای درگیر خود ـ تماشاگران، خالقان، گروههای جشنواره، شرکای دولتی و خصوصی، صنعت، رسانهها، و نهادهای همکار ـ نیاز داریم که به عنوان جوامع و شبکههایی که از طریق عشق به فیلم به هم پیوند خوردهاند، با یکدیگر با گذشت، احترام و همبستگی رفتار کنند؛ در غیر این صورت، خطر آن را داریم که این فضاها را به طور کامل از دست بدهیم. نابود کردن همیشه بسیار آسانتر از ساختن است.