مدیریت نحوه نگهداری مواد غذایی در یخچال و جلوگیری از هدر رفتن خوراکیها هم از نظر اقتصادی هم از نظر جلوگیری از اسراف برای بسیاری از انسانها اهمیت دارد.
همه ما هر از چندگاه با موردی مواجه میشویم که باید بلافاصله تصمیم بگیریم که خوراکی یا ماده غذایی پیش رویمان هنوز استانداردهای لازم برای مصرف را دارد یا خیر.
آگهی
آگهی
مواجهه با یک عدد موز تغییر رنگ داده و تیرهشده یا سالادی که نرم و آبکی شده از جمله این موارد است.
پژوهشهای بسیاری در مورد هدر رفتن مواد غذایی و نحوه مصرف آنها انجام شده است. بنا به اعلام سازمان ملل متحد روزانه حدود یک میلیارد وعده غذایی در سراسر جهان دور ریخته میشود.
این روزها که بسیاری از خانوادهها با بحران هزینههای زندگی دست و پنجه نرم میکنند دور ریختن غذا بیش از همیشه آزاردهنده به نظر میرسد.
بسیاری نیز به دلیل شرایط اقتصادی مواد غذایی تازه کمتری میخرند و در زمینه ایمنی مواد غذایی ریسکهای بیشتری میپذیرند.
با این حال، با کمی آگاهی و خلاقیت، میتوان برخی مواد غذایی را بدون به خطر انداختن سلامتی نجات داد و مصرف کرد.
اصلی که باید رعایت شود: ریسک نکنید
باید توجه داشت که نمیتوان هر غذایی را نجات داد زیرا ممکن است دیگر برای مصرف ایمن نباشد.
چهار نشانه مهم که باید به آنها توجه کنید عبارتاند از:
- کپک قابل مشاهده
- لزج یا مخاطی شدن سطح غذا
- نشت مایع
- بوی تند یا ترش
اگر غذایی یک یا چند مورد از این نشانهها را دارد، بهتر است آن را دور بیندازید. این کار از مسمومیت غذایی که میتواند باعث دلدرد، تهوع، استفراغ و اسهال شود جلوگیری میکند.
اما ویژگیهایی مانند چروکیدگی، قهوهای شدن یا خشک شدن معمولاً فقط نشانه کهنگی هستند و الزاما به معنای فاسد شدن خوراکی نیستند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
میوهها را چه زمانی باید فاسد شده حساب کرد؟
موزهای قهوهای یا سیاه شاید ظاهر جذابی نداشته باشند، اما کاملا برای استفادههای حاشیهای از جمله تهیه اسموتی مناسب و بیخطر هستند.
البته بهتر است موزهای خیلی رسیده را از موزهای تازه جدا نگه دارید، زیرا گاز اتیلن تولید میکنند که باعث رسیدن سریعتر رسیده شدن سایر میوهها میشود.
سیبهای قدیمی هم ممکن است چروکیده به نظر برسند، زیرا به مرور آب خود را از دست میدهند. این سیبها برای پختن، تهیه کمپوت یا رنده کردن عالی هستند.
پوست مرکباتی مانند لیمو و پرتقال نیز با گذشت زمان سفت و خشک میشود اما همچنان میتوان از رنده پوست آنها در شیرینیپزی و مربا و از بخش داخلی آنها در نوشیدنیها، سسها و مرینیتها استفاده کرد.
از سوی دیگر اگر روی میوههای بزرگ و سفت کپک مشاهده کردید، معمولا میتوان قسمت کپکزده را با حاشیهای چند سانتیمتری برید و بقیه را مصرف کرد.
اما اگر روی میوههای نرم یا کوچک مانند انواع توتها کپک مشاهده کردید، بهتر است کل آن را دور بیندازید.
سبزیجات پژمرده و چروکیده را دور بیاندازیم؟
سبزیجات نرم، پژمرده یا چروکیده رطوبت خود را از دست دادهاند، اما لزوما خراب نشدهاند. میتوان آنها را برشته، له یا پوره کرد و در غذاهایی مانند سوپ و خورشت استفاده کرد.
برای احیای سبزیجات برگدار مانند اسفناج میتوان آنها را در آب بسیار سرد قرار داد. کافی است برگها را جدا کرده و دستکم ۳۰ دقیقه در آب سرد بخیسانید تا دوباره آب جذب کنند.
در مورد سبزیجات سفت مانند سیبزمینی، هویج و کدو تنبل، معمولا میتوان قسمتهای آسیبدیده یا کوبیدهشده را برید.
اما در مورد سیبزمینی باید مراقب سبز شدن گسترده یا جوانه زدن آن باشید زیرا این موارد حاوی سموم طبیعی هستند که در موارد زیادی میتوانند مضر باشند.
گاهی روی قارچها پرزهای سفید و کرکی دیده میشود. این معمولا کپک نیست، بلکه میسلیوم (بخشی از سیستم ریشهای قارچ) است.
کپک واقعی روی قارچها اغلب به صورت لکههای جداگانه با رنگهای آبی، سبز، خاکستری یا زرد ظاهر میشود.
غلات و نان را تا چه موقع میتوان مصرف کرد؟
نان کپکزده را باید کاملا دور ریخت، زیرا کپک در مواد غذایی متخلخل مانند نان و کیک بهراحتی در عمق خوراکی نفوذ میکند.
اما نان بیاتِ بدون کپک را میتوان با مثلا تُست کردن یا تهیه آرد سوخاری نجات داد.
نگهداری نان در محیط خشک، مانند جعبه نان یا کیسه پارچهای و کاغذی، باعث میشود کپک دیرتر رشد کند.
برنج یا پاستای پخته باقیمانده را میتوان ظرف یکی دو روز در غذاهایی مانند سرخکردنیها یا پاستاهای فرپز استفاده کرد.
فقط باید:
- به سرعت در یخچال نگهداری شوند،
- بهدرستی ذخیره شوند،
- و هنگام مصرف کاملا داغ شوند (حداقل حدود ۶۰ درجه سانتیگراد).
به همین دلیل این نکته اهمیت دارد که در صورت استفاده از مایکروویو، غذا هم زده شود تا حرارت آن به طور یکنواخت پخش شود.
اما هر غذای باقیماندهای که دو ساعت یا بیشتر در دمای اتاق مانده باشد باید دور ریخته شود، زیرا ممکن است حاوی باکتریهایی باشد که با گرم کردن از بین نروند.
لبنیات را تا چه موقع میتوان استفاده کرد؟
شیر و ماست معمولا بدون پختن مصرف میشوند، بنابراین فرصتی برای از بین رفتن باکتریها وجود ندارد. به همین دلیل، ایمنترین کار این است که محصولات لبنیِ گذشته از تاریخ مصرف را دور بریزید.
برای جلوگیری از خراب شدن زودهنگام:
- فقط از قاشق و ابزار تمیز استفاده کنید،
- و پس از مصرف، محصول را سریع به یخچال بازگردانید.
اگر پنیر نرم دوست دارید و روی آن کپک مشاهده کردید، کل قالب پنیر را دور بیندازید زیرا ریشههای کپک میتوانند به عمق پنیر نفوذ کنند.
در مقابل، پنیرهای سفت مانند پارامزان کمتر در معرض نفوذ کپک هستند و معمولا میتوان قسمت کپکزده را با حاشیهای مناسب برید.
نگهداری صحیح، مثلا پیچیدن پنیر در کاغذ مومی یا کاغذ روغنی و قرار دادن آن در ظرف مناسب، به افزایش ماندگاری آن کمک میکند.
در نهایت باید توجه داشت که راههای زیادی برای استفاده از غذاهایی وجود دارد که کیفیت اولیه خود را از دست دادهاند اما هنوز فاسد نشدهاند. با رعایت چند اصل ساده ایمنی غذایی و کمی خلاقیت، میتوان هم از هدر رفتن مواد غذایی جلوگیری کرد و هم در هزینهها صرفهجویی نمود.