گزارش تازه PwC نشان میدهد با سپردن هرچه بیشتر کارهای تکراری به هوش مصنوعی، کارفرمایان بیش از پیش برای قضاوت، خلاقیت و رهبری ارزش قایل میشوند.
بر اساس شاخص جهانی مشاغل هوش مصنوعی ۲۰۲۶ شرکت PwC که روز دوشنبه منتشر شد، توانمندیهای منحصربهفرد انسانی مانند قضاوت، خلاقیت و رهبری در حالی ارزش بیشتری پیدا میکنند که هوش مصنوعی در حال دگرگونکردن اساسی نیروی کار است.
آگهی
آگهی
این یافتهها در شرایطی منتشر میشود که بحثها درباره چگونگی شکلگیری دوباره بازار کار تحت تاثیر هوش مصنوعی و مهارتهای مورد نیاز کارفرمایان رو به افزایش است.
جو اتکینسون، مدیر جهانی هوش مصنوعی در PwC، میگوید: «در سراسر اقتصاد جهانی، تازه داریم شاهد شکلگیری شکاف تازهای میان الگوهای مختلف برای استعداد و خلق ارزش هستیم.»
این گزارش که بر پایه تحلیل بیش از یک میلیارد آگهی شغلی در شش قاره تهیه شده، نشان میدهد هوش مصنوعی در حال ایجاد بازاری دو سرعته برای مشاغل است.
در یک دسته، مشاغلی قرار میگیرند که در آنها هوش مصنوعی کارهای تکراری را انجام میدهد، اما همچنان بهشدت به تخصص و قضاوت انسانی متکی است. این مشاغل موسوم به «حرفهایشده» شامل حرفههایی مانند رادیولوژیستها و کارشناسان جذب نیرو میشود.
دسته دوم که PwC آن را مشاغل «دموکراتیزهشده» توصیف میکند، شامل نقشهایی است که در آنها هوش مصنوعی انجام کارها را برای نیروهای کمتجربهتر آسانتر میکند. از جمله میتوان به مدیران خدمات فناوری اطلاعات و منشیهای پزشکی اشاره کرد.
به گفته PwC، میزان رشد فرصتهای شغلی در نقشهای حرفهایشده دو برابر مشاغل دموکراتیزهشده بوده است. دستمزدها در این مشاغل نیز ۴۲ درصد سریعتر افزایش یافته است.
این نتایج به طور کلی با دیگر پژوهشهای بینالمللی همخوان است. گزارش «آینده مشاغل ۲۰۲۵» مجمع جهانی اقتصاد نشان میدهد ۳۹ درصد مهارتهای اصلی نیروی کار تا سال ۲۰۳۰ دستخوش تغییر خواهد شد و مهارتهایی مانند تفکر تحلیلی، رهبری، تابآوری و تفکر خلاق از جمله سریعترین توانمندیهای در حال رشد مورد تقاضای کارفرمایان هستند.
گزارش: هوش مصنوعی به ایجاد شغل بیشتر منجر میشود، نه کمتر
گزارش PwC استدلال میکند شرکتهایی که به موثرترین شکل از هوش مصنوعی استفاده میکنند، هم در بهرهوری و هم در جذب نیرو از رقبا پیش میافتند؛ موضوعی که نشان میدهد این فناوری میتواند فراتر از خودکارسازی ساده، ارزشآفرینی کند.
اتکینسون میگوید: «شرکتهایی که بیشترین بازده را از هوش مصنوعی میبینند، از آن برای تقویت تخصص انسانی، شتابدادن به نوآوری و خلق منابع کاملا جدید ارزش استفاده میکنند» و میافزاید این شرکتها شاهد افزایش بهرهوری و رشد هستند.
بر اساس تحلیل PwC، ۲۰ درصد بالایی شرکتهایی که بیشترین مواجهه را با هوش مصنوعی داشتهاند، نسبت به سال ۲۰۱۸ به طور متوسط ۱۶۳ درصد رشد بهرهوری نیروی کار را ثبت کردهاند؛ رقمی که تقریبا پنج برابر میانگین در کل شرکتهای در معرض هوش مصنوعی است.
این یافتهها همچنین نگرانیها درباره کند شدن روند استخدام یا آغاز موج گسترده تعدیل نیرو به دلیل هوش مصنوعی را به چالش میکشد.
شرکتهایی که بیشترین مواجهه را با هوش مصنوعی داشتهاند، نسبت به سطح سال ۲۰۱۸ رشد ۵۲ درصدی تعداد کارکنان را ثبت کردهاند، در حالی که این رقم برای شرکتهایی با کمترین مواجهه ۳۶ درصد بوده است. رشد دستمزدها نیز در این گروه بالاتر بوده و به ۲۴ درصد رسیده، در مقابل ۱۷ درصد در شرکتهای کمتر در معرض هوش مصنوعی.
این نتایج در حالی منتشر میشود که کارفرمایان بزرگ همچنان در حال بازآرایی نیروی کار خود بر محور هوش مصنوعی هستند. تنها در سال جاری، شرکتهایی از جمله متا، سیسکو، اوراکل و سیتیگروپ در حالی که به طور گسترده در هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکنند و به دنبال افزایش بهرهوری هستند، از حذف هزاران شغل خبر دادهاند.
مهارت در هوش مصنوعی دستمزدها را بالا میبرد
تقاضا برای نیروی کار دارای مهارتهای مرتبط با هوش مصنوعی با شتاب زیادی در حال افزایش است.
بر اساس این گزارش، تعداد مشاغلی که به مهارتهای تخصصی در حوزه هوش مصنوعی نیاز دارند از سال ۲۰۱۹ تاکنون ۶۹ درصد افزایش یافته است؛ یعنی تقریبا هشت برابر سریعتر از کل بازار کار که در همین بازه ۹ درصد رشد کرده است. متوسط مزیت دستمزدی مرتبط با مهارتهای هوش مصنوعی نیز به ۶۲ درصد رسیده است.
این مزیت دستمزدی در صنایع مختلف تفاوت چشمگیری دارد؛ به طوری که در بازارهای مصرفی تا ۱۱۸ درصد میرسد و در مشاغل مربوط به دولت و بخش عمومی به ۱۶ درصد کاهش مییابد.
تعداد مشاغلی که مهارتهای مرتبط با هوش مصنوعی، مانند طراحی پرامپت و یادگیری ماشین، را میطلبند از سال ۲۰۲۴ تقریبا دو برابر شده است و رشد نقشهای مرتبط با هوش مصنوعی از سال ۲۰۱۵ از رشد کل مشاغل پیشی گرفته است.
بخش فناوری، رسانه و مخابرات با سهم ۱۱ درصدی، بیشترین بخش از رشد مشاغل مرتبط با هوش مصنوعی را به خود اختصاص داده است و پس از آن خدمات حرفهای با ۶ درصد قرار دارد. حوزه بهداشت و درمان نیز با کمتر از ۱ درصد، کمترین سهم را ثبت کرده است.
گزارش به تغییرات در ابتدای مسیر شغلی افراد نیز اشاره میکند.
تحلیل ۲٫۴ میلیون شغل ابتدایی در ایالات متحده نشان میدهد مشاغلی که بیشترین مواجهه را با هوش مصنوعی دارند اکنون هفت برابر بیشتر محتمل است به مهارتهایی نیاز داشته باشند که به طور سنتی با کارکنان ارشدتر مرتبط بوده است؛ مهارتهایی مانند رهبری، خلاقیت و ارتباطات میانفردی.
بر اساس این گزارش، تقاضا برای این مشاغل در سطح ابتدایی از سال ۲۰۱۹، ۳۵ درصد افزایش یافته، در حالی که تعداد جای خالی سایر مشاغل ابتدایی ۱۰ درصد کاهش یافته است.
این یافتهها میتواند پرسشهایی را درباره چگونگی کسب تجربه کاری توسط نیروهای جوانتر مطرح کند. برخی کارشناسان هشدار دادهاند اگر هوش مصنوعی کارهای تکراری در مشاغل ابتدایی را بر عهده بگیرد، کارفرمایان ممکن است هر چه بیشتر از نیروهای جوان بخواهند در همان ابتدای مسیر کاری، مهارتهای سطح بالاتر را از خود نشان دهند.