دو متحد با وجود روابط پرتنششان در سال گذشته کالا و خدماتی نزدیک به یک تریلیون دلار مبادله کردند و در همین حال دونالد ترامپ به فشار بیامان برای اعمال تعرفه بر همسایگان شمالی ادامه میدهد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، سهشنبه اعلام کرد اجرای تعرفههای 50 درصدی آمریکا بر 20 میلیارد دلار (17.27 میلیارد یورو) واردات از کانادا را پس از آنکه دو کشور ساعاتی مانده به اجرایی شدن این تحریمها به توافقی دقیقه نودی رسیدند، به تعویق میاندازد.
آگهی
آگهی
این اعلام که ترامپ آن را در پلتفرم شبکه اجتماعی خود منتشر کرد، فرصت بیشتری برای ادامه مذاکرات فراهم میکند و فعلا از بروز تنش تازهای در روابط از پیش پرتنش میان این دو متحد تاریخی و همسایه مستقیم جلوگیری میکند.
ترامپ کمتر از دو ساعت مانده به ضربالاجل نیمهشب چهارشنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «تعرفههای 50 درصدی علیه کانادا را که قرار بود از فردا صبح به مدت سه روز اجرایی شود، متوقف کردهام، چون کانادا و آمریکا، مشروط به نهایی شدن اسناد، به یک توافق رسیدهاند.»
اگر این تعرفهها طبق برنامه در ساعت 12:01 بامداد چهارشنبه اجرایی میشد، مالیاتهای وارداتی ترامپ طیفی از محصولات کانادایی از چوب هاکی گرفته تا چوبهای معاینه گلو را هدف قرار میداد.
اما پیامد سیاسی این اقدام احتمالا از اثر اقتصادی آن بیشتر بود. کانادا تهدید کرده بود در واکنش به هرگونه تعرفه جدید، عوارض تلافیجویانه خود را اعمال میکند و به این ترتیب منازعه تجاری میان دو کشوری را تشدید میکرد که سال گذشته 880 میلیارد دلار (760 میلیارد یورو) کالا و خدمات میان خود مبادله کردند.
دفتر مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، اعلام کرد او و ترامپ در دو روز گذشته دوبار تلفنی درباره مذاکرات جاری، از جمله در تماسی در بعدازظهر سهشنبه، گفتوگو کردهاند؛ نکتهای که بر تلاش دقیقه آخری برای دستیابی به توافق تاکید دارد.
هر دو کشور دلیلی برای عقبنشینی از لبه پرتگاه داشتند. نزدیک به 72 درصد صادرات کالایی کانادا در سال گذشته راهی ایالات متحده شد.
همچنین دولت ترامپ با وضع تعرفه سنگین جدیدی، که در عمل توسط واردکنندگان آمریکایی پرداخت میشود و آنها میکوشند هزینه آن را از طریق افزایش قیمتها به مصرفکنندگان منتقل کنند، در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر دست به ریسک میزد و بر بحران معیشتی گسترده کنونی در آمریکا دامن میزد.
رایان ماجروس، شریک در مؤسسه حقوقی «کینگ اند اسپالدینگ» و مقام پیشین تجاری آمریکا، پیش از اعلام تعلیق تعرفهها گفت: «فکر نمیکنم هیچیک از دو طرف واقعا بخواهند این تعرفهها اجرایی شود. در دو طرف فشار بسیار زیادی برای پیدا کردن راه خروج از این وضعیت وجود دارد.»
رویکرد ترامپ در برخورد با کانادا به معنای فاصله گرفتن چشمگیر از رابطه سنتا مبتنی بر همکاری میان دو کشور است.
ترامپ در تلاش برای بازگرداندن تولید به آمریکا، بر کالاهای کانادایی تعرفه وضع کرده و بارها با اظهارنظرهای تحریکآمیز از تبدیل این کشور به پنجاه و یکمین ایالت آمریکا سخن گفته است.
رئیسجمهور جمهوریخواه، تعرفهها را در مرکز دستورکار اقتصادی خود برای دور دوم ریاستجمهوری قرار داده است. او سال گذشته بر واردات از تقریبا همه کشورها مالیاتهای دو رقمی وضع کرد و با اعلام اینکه کسری دیرینه تجاری آمریکا یک وضعیت اضطراری ملی است، این تصمیم را توجیه کرد.
دیوان عالی آمریکا در ماه فوریه حکم داد که او از حدود اختیاراتش فراتر رفته است، آن تعرفهها را لغو کرد و راه را برای بازپرداخت مبالغ به واردکنندگان از سوی دولت فدرال هموار ساخت.
ترامپ برای یافتن ابزارهای قانونی دیگر جهت فشار بر کانادا، به دوران رکود بزرگ بازگشت و با استناد به بند 338 قانون تعرفه سال 1930 تهدید کرد بر محصولاتی که حدود 5 درصد صادرات کانادا به ایالات متحده را تشکیل میدهد تعرفه 50 درصدی وضع میکند.
نزدیک به یک قرن پیش، در حالی که اقتصاد آمریکا و جهان در حال فروپاشی بود، کنگره قانون تعرفه 1930 را تصویب کرد که بر واردات از سراسر جهان مالیات وضع میکرد؛ سیاستی که نزد اقتصاددانان و مورخان بهدلیل محدود کردن تجارت جهانی و بهمراتب بدتر کردن دوران رکود بزرگ بدنام است.
تعرفههای بند 338 تاکنون هرگز استفاده نشده است. این بند به رئیسجمهور اجازه میدهد بر واردات از کشورهایی که علیه کسبوکارهای آمریکایی تبعیض قائل شدهاند تا 50 درصد تعرفه وضع کند. برای توجیه این عوارض، انجام هیچ تحقیق رسمیای لازم نیست و هیچ محدودیتی هم برای مدت اعمال این تعرفهها وجود ندارد.
واشنگتن در حال حاضر در پی بازنگری یک پیمان تجاری آمریکای شمالی، یعنی توافق ایالات متحده ـ مکزیک ـ کانادا است؛ توافقی که ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود با اعمال فشار همسایگان آمریکا را به پذیرش آن واداشت.
تهدید تعرفههای بند 338 اهرم فشاری در اختیار ایالات متحده قرار میدهد تا امتیازات تازهای از کانادا بگیرد.