مصرف انرژی اروپا برای خنک‌سازی در شش سال دو برابر شد: کدام کشورها بیشترین مصرف را دارند؟

ژوئن ۲۰۲۶ بنا بر داده های کوپرنیکوس گرم ترین ژوئن ثبت شده در اروپای غربی و دومین ژوئن گرم در جهان بود. سه سال گرم رکورددار جهان به ترتیب ۲۰۲۴، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۵ بوده اند.

آگهی

آگهی

افزایش دما و موج های گرما باعث شده شمار بیشتری از مردم به استفاده از سیستم های خنک کننده رو بیاورند. این روند تقاضا برای انرژی را در سراسر اروپا بالا برده است. مصرف انرژی خانوارها برای سرمایش در اتحادیه اروپا بین سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ دو برابر شده است.

مصرف انرژی برای سرمایش در اروپا چگونه در حال تغییر است؟ کدام کشورها بیشترین افزایش را ثبت کرده اند؟ و در چه کشورهایی سرمایش بیشترین سهم را در مصرف انرژی دارد؟

حجم انرژی مصرفی خانوارها برای سرمایش در اتحادیه اروپا به روشنی نشان می دهد که تقاضا رو به افزایش است. این میزان از ۴۰٫۵ هزار تراژول (TJ) در سال ۲۰۱۸ به ۸۰٫۴ هزار تراژول در سال ۲۰۲۴ رسیده است؛ افزایشی معادل ۹۹ درصد.

در سال ۲۰۱۰ این رقم تنها ۱۵٫۵ هزار تراژول بود؛ یعنی مصرف طی ۱۴ سال ۴۲۰ درصد افزایش یافته است.

واقعیت پشت بزرگ ترین افزایش ها

تغییرات بین سال های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۴ در سراسر اروپا بسیار متفاوت است. با این حال باید این نرخ های رشد را با احتیاط تفسیر کرد.

برخی کشورها که پیش تر از انرژی برای سرمایش بسیار کم یا اصلا استفاده نمی کردند، اکنون به استفاده از دستگاه های تهویه مطبوع و دیگر روش های خنک کردن روی آورده اند. هرچند مصرف آن ها همچنان پایین است، همین موضوع می تواند به افزایش های درصدی بسیار بالا منجر شود.

برای نمونه در اتریش مصرف انرژی خانوارها برای سرمایش از ۲۲ تراژول در سال ۲۰۱۸ به ۲۵۳ تراژول در سال ۲۰۲۴ رسیده است.

به این ترتیب اتریش با افزایشی بیش از هزار درصد، بیشترین رشد مصرف انرژی برای سرمایش را در فاصله سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ ثبت کرده است. در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا، چک افزایش ۲۴۴ درصدی مصرف انرژی برای سرمایش را تجربه کرده است. ایتالیا با رشد ۱۹۳ درصدی در رده سوم قرار دارد؛ موضوعی که نشان می دهد تقاضا حتی در کشوری که استفاده از تهویه مطبوع در آن بسیار رایج است همچنان رو به افزایش است.

مصرف انرژی برای سرمایش فضا در همین دوره در مجارستان (۱۷۱ درصد)، فنلاند (۱۶۳ درصد)، اسپانیا (۱۲۷ درصد)، اسلوونی (۱۱۴ درصد) و یونان (۱۰۳ درصد) نیز بیش از دو برابر شده است.

در کنار ایتالیا، افزایش مصرف در اسپانیا و یونان نشان می دهد نیاز به سرمایش در سراسر اروپای جنوبی رو به رشد است.

در میان اقتصادهای بزرگ اتحادیه اروپا، فرانسه با افزایش ۵۲ درصدی روبه رو شده، در حالی که آلمان با رشد تنها ۸ درصدی نسبتا ثابت مانده است.

عدد صفر در نمودار به این معناست که مصرف انرژی برای سرمایش گزارش نشده است، نه این که هیچ افزایشی رخ نداده باشد.

سهم قابل توجه سرمایش در برخی کشورها

سهم انرژی مصرف شده برای سرمایش فضا در مصرف نهایی خانوارها در اروپا بسیار متفاوت است؛ امری که تفاوت های اقلیمی و جغرافیایی را بازتاب می دهد.

در سال ۲۰۲۴ میانگین اتحادیه اروپا تنها ۰٫۸۴ درصد، یعنی کمتر از یک درصد بود.

با این حال در برخی کشورها سرمایش سهم قابل توجهی از مصرف انرژی خانوارها را به خود اختصاص می دهد. قبرس با این که ۱۶ درصد از انرژی مصرفی خانوارهایش صرف سرمایش می شود در صدر قرار دارد. این سهم در مالت (۱۵ درصد) و آلبانی (۱۳٫۴ درصد)، که کشور نامزد عضویت در اتحادیه اروپا است، نیز دو رقمی است.

در یونان ۷٫۴ درصد از مصرف انرژی خانوارها صرف سرمایش می شود. این سهم در مقدونیه شمالی (۳ درصد)، مونته نگرو (۲٫۹ درصد)، اسپانیا (۲٫۵ درصد)، ایتالیا (۲٫۳ درصد) و کرواسی (۲٫۱ درصد) بیشتر از ۲ درصد است.

ایتالیا یک سوم انرژی سرمایش اتحادیه اروپا را مصرف می کند

ایتالیا با ۲۶٫۳ هزار تراژول، بیشترین مصرف انرژی برای سرمایش را در اتحادیه اروپا دارد. مهم تر از آن این که سهم این کشور از کل مصرف اتحادیه اروپا ۳۲٫۷ درصد است؛ یعنی نزدیک به یک سوم.

اسپانیا هم از نظر سهم و هم از نظر میزان مطلق مصرف در رتبه دوم قرار دارد؛ با ۱۷٫۸ درصد و ۱۴٫۳ هزار تراژول. یونان با سهم ۱۴٫۸ درصدی سومین کشور اتحادیه اروپا از نظر سهم سرمایش است؛ رقمی که به طور قابل توجهی بالاتر از فرانسه (۱۱٫۸ درصد) است.

در صورتی که کشورهای نامزد عضویت نیز در نظر گرفته شوند، ترکیه با ۱۳٫۶ هزار تراژول سومین مصرف کننده بزرگ انرژی برای سرمایش است.

موج های گرمای ژوئن ۲۰۲۶ باعث جهش تقاضا و قیمت برق شدند

نیاز فزاینده به سرمایش همین حالا نیز بازار برق اروپا را دگرگون کرده است.

در جریان موج های گرمای ژوئن ۲۰۲۶، تقاضای برق در چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا به شدت افزایش یافت،و فرانسه بیشترین رشد را ثبت کرد. به گفته اپراتور شبکه برق فرانسه، شرکت RTE، هر افزایش یک درجه سانتی گراد در دما معمولا بین ۰٫۷ تا ۱ گیگاوات به تقاضای برق اضافه می کند و در گرم ترین روزها سرمایش احتمالا ۱۰ تا ۱۴ گیگاوات دیگر به این میزان می افزاید.

افزایش تقاضا باعث شد قیمت های عمده فروشی برق به شدت بالا برود. قیمت ها در آلمان از ۲۰۰ یورو به ازای هر مگاوات ساعت (MWh) عبور کرد، در فرانسه تقریبا به ۱۶۰ یورو بر مگاوات ساعت رسید و در اسپانیا از ۱۱۰ یورو بر مگاوات ساعت فراتر رفت. این جهش تنها ناشی از رشد تقاضا برای سرمایش نبود، بلکه محدودیت در عرضه نیز نقش داشت؛ زیرا تولید ضعیف برق بادی در آلمان همزمان شد با توقف موقت بخشی از تولید برق هسته ای فرانسه به دلیل گرم شدن غیرمعمول آب رودخانه ها. هرچند جهش قیمت های عمده فروشی بلافاصله در قبوض خانوارها منعکس نمی شود، افزایش های طولانی مدت می تواند در نهایت قیمت خرده فروشی برق را بالا ببرد.

اروپا دو برابر سریع تر از میانگین جهانی در حال گرم شدن است

اروپا سریع ترین قاره از نظر گرم شدن کره زمین است و دو برابر سریع تر از میانگین جهانی گرم می شود. بر اساس داده های فائو، ۱۰ کشوری که در سال ۲۰۲۳ بیشترین افزایش دما را تجربه کردند همگی در اروپا قرار دارند؛ واقعیتی که نشان دهنده تاثیر فزاینده تغییرات اقلیمی بر این قاره است.