قیمت نفت برنت صبح دوشنبه از ۱۰۸ دلار در هر بشکه گذشت، پس از آن که یک کشتی تجاری در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفت و با مرگ یک عضو خدمه، عربستان خط لوله اصلی دورزننده این آبراه را بست و نگرانیها از بسته شدن مسیرهای عرضه خاورمیانه را تازه کرد.
بازار جهانی نفت صبح دوشنبه را در حالی آغاز کرد که در قیمتها تاثیر مجموعهای از خبرهای بد آخر هفته از خلیج فارس منعکس میشد.
نفت برنت با سررسید اکتبر و نوامبر بیش از ۳ درصد رشد کرد و از ۱۰۸ دلار برای هر بشکه گذشت و نفت شاخص آمریکا، وستی تگزاس اینترمدیت (دبلیوتیای) برای تحویل اکتبر نیز ۲.۳ درصد افزایش یافت و به حدود ۱۰۲ دلار رسید؛ هر دو پس از بازپسگیری مرز ۱۰۰ دلار، روند صعودی هفته گذشته را ادامه دادند.
پس از اعلام عربستان سعودی مبنی بر تعطیلی موقت خط لوله شرق به غرب این کشور در پی حمله پهپادی، قیمتها جهش کرد.
این خط لوله نفت خام را از سراسر پادشاهی به بنادر دریای سرخ منتقل میکند و امکان میدهد نفت بدون عبور از تنگه هرمز به پایانههای صادراتی برسد؛ از این رو از کار افتادن آن، در زمانی که خود تنگه در اوج ناامنی است، مهمترین مسیر جایگزین را از میان برمیدارد.
به گفته مقامات ایرانی، همین خطر روز یکشنبه نیز خود را نشان داد، آنجا که یک کشتی تجاری در تنگه هدف حمله قرار گرفت، یک نفر کشته و سه نفر زخمی شدند.
عبور و مرور از این آبراه اکنون به کلی با دوران پیش از جنگ فرق دارد.
کشتیها باید برای عبور مجوز ایران را دریافت کنند و تهران در حال بررسی سازوکاری برای دریافت حق خدمات است. کشتیهایی که تبعیت نکنند به طور معمول هدف قرار میگیرند و همزمان نیروهای آمریکایی نیز برای به چالش کشیدن ادعای تهران درباره کنترل تنگه، هر از گاهی سواحل ایران را بمباران میکنند.
تلاشهای دیپلماتیک نیز متوقف شده است.
عمان گفتوگوهای برنامهریزیشده میان ایران و کشورهای عرب خلیج فارس درباره آینده این آبراه را که بخش بزرگی از تجارت نفت دریابرد جهان از آن عبور میکند، به تعویق انداخته است.
رکوردشکنی قیمت سوخت و جنگ مقصرجویی
پیامدها در پمپبنزینهای آمریکا به روشنی دیده میشود.
میانگین ملی قیمت گازوئیل در آمریکا روز جمعه برای نخستین بار در تاریخ از ۶ دلار به ازای هر گالن عبور کرد؛ رقمی که از حدود ۵.۸۵ دلار یک هفته پیش بیشتر و حدود ۶۰ درصد بالاتر از ۳.۷۱ دلاری است که رانندگان یک سال پیش پرداخت کرده بودند.
بنزین نیز پس از ثبت رکورد در تعطیلات آخر هفته روز کارگر، اکنون به طور متوسط ۴.۲۲ دلار برای هر گالن قیمت دارد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، انگشت اتهام را به سوی دیگری نشانه رفته است.
ترامپ روز یکشنبه در ایرلند و در حاشیه حضورش در مسابقات گلف آیرش اوپن در مجموعه دونبگ خود، در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «رئیس جمهوری اوکراین ولودیمیر زلنسکی باید دست از زدن سوخت دیزل در روسیه بردارد.»
ترامپ افزود: «بگذارید سراغ اهداف برود، اما نه سوخت دیزل؛ چون دارد باعث کمبود سوخت دیزل میشود.»
اوکراین در تابستان امسال بیش از ۲۰ تاسیسات پالایشی روسیه را هدف قرار داده است؛ اقدامی که مسکو را به ممنوعیت صادرات دیزل واداشته است.
ترامپ در پرواز بازگشت از سفر رسمی خود به ایرلند در همین آخر هفته، بار دیگر این ادعا را تکرار کرد.
با این حال، محاسبات مربوط به عرضه چیز دیگری میگوید.
به گفته شرکت لیپو اویل اسوشیتس، تحلیلگران حدود ۸۰۰ هزار بشکه در روز از کاهش عرضه دیزل را به ممنوعیت صادرات روسیه نسبت میدهند، در حالی که حدود ۱.۲ میلیون بشکه ناشی از اختلالات پیرامون تنگه هرمز است.
در تصویر کلی، عدم تعادل حتی شدیدتر است؛ زیرا جریان نفت خام از این تنگه از حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به حدود ۷ میلیون بشکه کاهش یافته است.
در مجموع، این دو جنگ همچنین موجب تعطیلی پالایشگاههایی شدهاند که ظرفیتی در حدود ۵ میلیون بشکه در روز را نمایندگی میکنند.