بهای نفت برنت دوشنبه صبح پس از حمله به یک کشتی تجاری در تنگه هرمز و کشتهشدن یک خدمه، از ۱۰۸ دلار گذشت و با بستن خطلوله اصلی عربستان، نگرانیها درباره مسدود شدن مسیرهای انتقال نفت خاورمیانه تشدید شد.
بازار نفت صبح دوشنبه را در حالی آغاز کرد که خبرهای بد آخر هفته از خلیج فارس را در قیمتها منعکس میکرد.
بهای نفت برنت برای تحویلهای اکتبر و نوامبر بیش از ۳ درصد افزایش یافت و از ۱۰۸ دلار برای هر بشکه عبور کرد؛ شاخص آمریکایی وست تگزاس اینترمدیت (WTI) برای تحویل اکتبر نیز با رشدی بیش از ۳ درصدی به حدود ۱۰۳ دلار رسید. هر دو شاخص پس از بازپسگیری مرز ۱۰۰ دلار روند صعودی هفته گذشته را ادامه دادند.
این جهش قیمتی پس از آن رخ داد که عربستان سعودی اعلام کرد خط لوله شرق-غرب خود را در پی حملات پهپادی به طور موقت تعطیل کرده است.
این خط لوله نفت خام را از سراسر پادشاهی به بندرهای دریای سرخ منتقل میکند و امکان میدهد نفت بدون عبور از تنگه هرمز به پایانههای صادراتی برسد؛ بنابراین از کار افتادن آن در لحظهای که خود تنگه در خطرناکترین وضعیت است مهمترین مسیر جایگزین را از میان برداشته است.
این خطر روز یکشنبه نیز خود را نشان داد؛ زمانی که به گفته مقامهای ایرانی یک کشتی تجاری در تنگه هدف حمله قرار گرفت و یک نفر کشته و سه نفر زخمی شدند.
عبور و مرور از این آبراهه اکنون کاملا متفاوت از دوران پیش از جنگ انجام میشود.
کشتیها باید برای عبور مجوز ایران را بگیرند و تهران در حال بررسی سازوکاری برای دریافت هزینه خدمات است. کشتیهایی که از این دستور سرپیچی میکنند بهطور معمول هدف قرار میگیرند و نیروهای آمریکایی نیز هر از گاهی ساحل ایران را بمباران میکنند تا ادعای تهران درباره کنترل تنگه را به چالش بکشند.
تلاشهای دیپلماتیک نیز متوقف شده است.
عمان گفتوگوهای برنامهریزیشده میان ایران و کشورهای عرب خلیج فارس درباره آینده این آبراهه را که سهم بزرگی از حملونقل دریایی نفت جهان از آن میگذرد به تعویق انداخته است.
رکورد تازه قیمت سوخت و فرافکنیها
تبعات این وضعیت در پمپبنزینهای آمریکا کاملا محسوس است.
میانگین سراسری قیمت گازوئیل در آمریکا روز جمعه برای نخستین بار در تاریخ از ۶ دلار بهازای هر گالن عبور کرد؛ رقمی که از حدود ۵ دلار و ۸۵ سنت یک هفته پیش بیشتر و تقریبا ۶۰ درصد بالاتر از ۳ دلار و ۷۱ سنتی است که رانندگان سال گذشته میپرداختند.
قیمت بنزین نیز پس از رکوردشکنی در تعطیلات آخر هفته روز کارگر بهطور متوسط به ۴ دلار و ۲۲ سنت رسیده است.
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا اما انگشت اتهام را به جای دیگری نشانه رفته است.
ترامپ روز یکشنبه در ایرلند و در حاشیه حضورش در مسابقات گلف ایرش اوپن در اقامتگاه گلفش در دونبگ در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین باید حمله به تاسیسات تولید گازوئیل در روسیه را متوقف کند.»
ترامپ افزود: «بگذارید به اهداف دیگر حمله کند اما نه به گازوئیل چون دارد باعث کمبود گازوئیل میشود.»
اوکراین در تابستان امسال به بیش از ۲۰ هدف پالایشی در روسیه حمله کرده است؛ اقدامی که مسکو را به ممنوعیت صادرات گازوئیل واداشته است.
ترامپ در پرواز بازگشت از سفر رسمی خود به ایرلند در همین آخر هفته نیز همین ادعا را تکرار کرد.
با این حال محاسبات عرضه تصویر دیگری را نشان میدهد.
به گفته شرکت مشاوره لیپو اویل اسوشیتس تحلیلگران حدود ۸۰۰ هزار بشکه در روز از کاهش عرضه گازوئیل را به ممنوعیت صادرات روسیه نسبت میدهند در حالی که حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز ناشی از اختلالات پیرامون تنگه هرمز است.
تصویر کلی حتی نامتوازنتر است چرا که جریان نفت خام از این تنگه از حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به حدود ۷ میلیون بشکه کاهش یافته است.
در مجموع این دو جنگ همچنین موجب تعطیلی پالایشگاههایی شدهاند که ظرفیت مجموعشان حدود ۵ میلیون بشکه در روز است.