دادههای تازه بازار کار از شکاف روبهگسترش میان دو سوی اقیانوس اطلس خبر میدهد؛ رشد اشتغال در آمریکا به شدت کند شده اما نرخ بیکاری منطقه یورو در پایینترین سطح تاریخی خود ثابت مانده است.
آمار تازه اشتغال که روز پنجشنبه منتشر شد، نشان میدهد مسیر اقتصادی قدرتهای بزرگ پیشرفته جهان در حال واگرایی است؛ در حالی که کاهش شدید استخدام در آمریکا با پایداری تاریخی بازارهای کار اروپا در تضاد است.
به گفته اداره آمار نیروی کار آمریکا، اشتغال بخش غیرکشاورزی در ماه ژوئن فقط ۵۷ هزار نفر افزایش یافت. این رقم به شکل چشمگیری کمتر از انتظار بازار بود که اضافه شدن ۱۱۳ هزار شغل را پیشبینی کرده بود و نسبت به ۱۷۲ هزار شغلی که در ماه قبل ایجاد شده بود، کاهش تندی به شمار میآید.
با وجود سرد شدن شدید روند ایجاد شغل، نرخ بیکاری آمریکا به طور غیرمنتظرهای اندکی کاهش یافت و به ۴.۲ درصد رسید؛ اندکی بهتر از ۴.۳ درصدی که در ماه مه ثبت شده بود.
شاخصهای دیگر تصویری پیچیدهتر از اقتصاد آمریکا ارائه میدهند.
درخواستهای اولیه برای دریافت مزایای بیکاری در طول هفته کاملا ثابت و در سطح ۲۱۵ هزار مورد باقی ماند؛ برخلاف برآورد تحلیلگران که انتظار داشتند این رقم اندکی و تا حدود ۲۱۸ هزار افزایش یابد. در همین حال، تعداد کسانی که همچنان در حال دریافت این مزایا هستند کمی کاهش یافت و به یک میلیون و ۸۱۴ هزار نفر رسید؛ رقمی کمتر از پیشبینی یک میلیون و ۸۲۰ هزار نفری.
در آن سوی اقیانوس اطلس، وضعیت اشتغال در اروپا همچنان از پایداری قابل توجهی حکایت دارد.
بر اساس دادههای منتشر شده از سوی یورواستات، نرخ بیکاری در منطقه یورو در ماه مه بدون تغییر و در سطح ۶.۲ درصد باقی ماند و پایینترین سطح تاریخی خود برای این بلوک پولی را حفظ کرد.
این رقم کاملا با پیشبینیهای بازار همخوان است و بر تداوم تنگنای بازار کار اروپا تاکید میکند؛ حتی در شرایطی که ابهامهای گسترده اقتصادی در سراسر قاره ادامه دارد.
پیامدها برای بانکهای مرکزی
گزارشهای تازه اشتغال در مقطعی حساس برای بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) و بانک مرکزی اروپا و چشمانداز سیاست پولی هر دو منتشر شده است.
در آمریکا، افت شدید رشد اشتغال غیرکشاورزی نشانه قانعکنندهای است از این که بازار کار سرانجام زیر فشار شرایط مالی انقباضی در حال نرم شدن است.
فدرال رزرو در ماه ژوئن تصمیم گرفت افزایشهای نرخ بهره را متوقف کند و هزینههای استقراض را ثابت نگه دارد تا سیاستگذاران بتوانند اثرات با تاخیر چرخه انقباضی قبلی را ارزیابی کنند.
هرچند کاهش نرخ بیکاری سرفصل به ۴.۲ درصد تصویری تا حدی دوگانه ارائه میدهد، اما رقم ناامیدکننده ۵۷ هزار شغل احتمالا موضع احتیاطی را تقویت خواهد کرد.
تحلیلگران میگویند اگر آمار اشتغال در همین سطوح پایین منتشر شود، ممکن است فدرال رزرو در ادامه سال تحت فشار قرار گیرد تا برای جلوگیری از رکود گستردهتر اقتصاد در ۲۰۲۶، بحث کاهش نرخ بهره را مطرح کند؛ اما فعلا به نظر میرسد یک گزارش ضعیف به تنهایی برای چنین چرخشی کافی نباشد.
ایگی یوپه، مدیر سرمایهگذاری شرکت تئو، گفت: «این که آمار اشتغال غیرکشاورزی از انتظارات عقب مانده، به صورت لغزشی در رشد اقتصادی دیده میشود و واکنش فوری بازار این است که دوباره کاهش نرخها را در قیمتها لحاظ کند. این همان دام است. نرخ بیکاری تازه به ۴.۲ درصد رسیده، پس فدرال رزرو با رویکرد تهاجمی همه توجیه لازم را دارد تا از کنار یک گزارش ضعیف اشتغال بگذرد و ممکن است خبری از کاهش فشارها نباشد.»
فابیان دوری، مدیر سرمایهگذاری بانک سیگنوم، نتیجهگیری کرد: «یک گزارش نرم فورا فشار برای افزایش نرخ بهره را کاهش میدهد و این را پیش از آن که تیترها جا بیفتد، در بازقیمتگذاری بازارها میبینید، اما دادههای ضعیف به خودی خود لزوما خبر خوبی برای بازارها نیست. فدرال رزرو وورش برای حفظ اعتبار خود در کنترل تورم وزن بیشتری قائل شده و کمتر بر راهنمایی آیندهنگر تکیه کرده، بنابراین یک گزارش نرم احتمالا برای تغییر موضع فدرال رزروی که همچنان بر تورم متمرکز است کافی نخواهد بود.»
در مقابل، تقریبا کسی انتظار ندارد بانک مرکزی اروپا به سرعت مسیر خود را عوض کند و به سمت ترجیح کاهش نرخ بهره برود.
نرخ بدون تغییر ۶.۲ درصدی بیکاری در منطقه یورو نشاندهنده تقاضای پایدار داخلی برای نیروی کار است و باعث میشود تورم همچنان در صدر اولویتها قرار داشته باشد.
بانک مرکزی اروپا در ماه ژوئن با اشاره به فشارهای سرسخت قیمتی، یک بار دیگر نرخ بهره را افزایش داد. با تداوم اشتغال در سطوح تاریخی، سیاستگذاران اروپایی ممکن است کاملا خود را محق بدانند که موضع سختگیرانه و تهاجمی را حفظ کنند.
استواری نیروی کار اروپا، برای بانک مرکزی پایهای محکم فراهم میکند تا بتواند شرایط مالی سختگیرانهتر را جذب کند، بدون آن که بلافاصله اقتصاد را وارد رکود کند.