تورم در منطقه یورو در ماه ژوئن بیش از حد انتظار کاهش یافت. به این ترتیب فشار بر بانک مرکزی اروپا نیز کم شد و امیدها به فروکش کردن جهش قیمتی ناشی از جنگ خاورمیانه افزایش یافت.
در حالی که اروپا یکی از شدیدترین موجهای گرمای ثبتشده را پشتسر میگذارد، تازهترین آمار تورم خبر نسبتا امیدوارکنندهای به همراه داشته است.
آگهی
آگهی
رشد قیمتها در سراسر منطقه یورو در ماه ژوئن بهطور قابلتوجهی کند شده است؛ بر اساس برآورد اولیه یوروستات، این نشانه مثبتی است که جهش ناشی از درگیری در خاورمیانه احتمالا رو به فروکش کردن است.
تورم سالانه در این بلوک به 2.8 درصد رسید آنهم در حالی که در ماه مه 3.2 درصد بود؛ سطحی که بالاترین میزان از سپتامبر 2023 محسوب میشد. این رقم کمتر از 3 درصدی بود که اقتصاددانان پیشبینی کرده بودند.
در دیگر آمارها هم خبرهای بهتری دیده میشود.
تورم هسته (core rate) که قیمتهای پرنوسان انرژی و مواد غذایی را کنار میگذارد، از 2.6 درصد به 2.4 درصد کاهش یافت. این شاخص برای بانک مرکزی اروپا مهمتر از رقم کلی است زیرا تصویر روشنتری از این که آیا تورم در سطحی ثابت گیر کرده یا نه ارائه میکند که فعلا روند آن نزولی است.
انرژی همچنان موتور اصلی تورم است اما نقش آن در حال کمرنگ شدن است
انرژی همچنان بزرگترین منبع تورم باقی مانده و تورم سالانه آن به 8.7 درصد رسیده است. با این حال این نرخ نیز بهسرعت در حال کاهش است، چراکه در ماه مه 10.8 درصد بود.
جهش قیمت نفت و گاز که پس از آغاز جنگ رخ داد، از زمان برقراری آتشبس میان آمریکا و ایران و بازگشایی تنگه هرمز رو به معکوس شدن گذاشته است.
سایر اقلام سبد تورم نیز کاهش یافتهاند.
تورم بخش خدمات از 3.5 درصد به 3.2 درصد کاهش یافت؛ تورم مواد غذایی، مشروبات الکلی و دخانیات از 1.9 درصد به 1.6 درصد رسید و قیمت کالاهای صنعتی بدون انرژی در سطح 0.9 درصد ثابت ماند.
کشورها با کندترین و تندترین رشد قیمتها
مالتا با تورم سالانه 1.9 درصدی پایینترین نرخ را در میان کشورهای منطقه یورو ثبت کرد؛ کمی پایینتر از فرانسه و استونی که هر دو 2 درصد بودند.
آلمان با 2.4 درصد و فنلاند با 2.7 درصد نیز پایینتر از میانگین 2.8 درصدی منطقه یورو قرار گرفتند.
اما هرچه به شرق اروپا میرویم تصویر کاملا متفاوت میشود.
لیتوانی با تورم 5.5 درصدی در صدر جدول قرار گرفت و پس از آن بلغارستان که تازه از ژانویه به یورو پیوسته است با 5.3 درصد ایستاد. کرواسی و قبرس نیز با نرخهای 4.2 و 4.0 درصد چندان از این دو دور نبودند.
در مقیاس ماهانه، بین مه و ژوئن قیمتها در چند کشور حتی کاهش یافت.
در بلژیک، بلغارستان، استونی و لوکزامبورگ قیمتها 0.4 درصد پایین آمد و در فرانسه، اتریش و فنلاند 0.3 درصد کاهش یافت.
در مقابل، بیشترین افزایش ماهانه در مالتا با رشد 1 درصدی و در قبرس با 0.8 درصد ثبت شد و اسپانیا و لیتوانی نیز هر کدام شاهد رشد 0.6 درصدی قیمتها بودند.
کاهش تورم در همه اقتصادهای بزرگ منطقه یورو
همه کشورهای بزرگ عضو منطقه یورو از کاهش فشار تورمی خبر دادند.
در آلمان، نرخ هماهنگشدهای که برای مقایسه کشورهای اتحادیه اروپا استفاده میشود از 2.7 درصد به 2.4 درصد کاهش یافت و کمتر از پیشبینیها بود.
شاخص ملی تورم نیز به 2.3 درصد رسید، در حالی که در ماه آوریل 2.9 درصد بود؛ سطحی که بالاترین میزان در بیش از دو سال گذشته محسوب میشد.
عامل اصلی این کاهش، فروکش کردن تورم انرژی بود که از 6.6 درصد به 3.4 درصد سقوط کرد و بیش از نصف شد، در حالی که تورم هستهای در سطح 2.5 درصد ثابت ماند.
فرانسه کاهش شدیدتری را تجربه کرد. نرخ هماهنگشده تورم در این کشور از 2.8 درصد به 2 درصد رسید و شاخص ملی نیز با 1.8 درصد به پایینترین سطح خود در بیش از یک سال اخیر رسید.
باز هم انرژی نقش اصلی را بازی کرد؛ تورم سوخت از 16.6 درصد به 11.2 درصد کاهش یافت. در مجموع، قیمتها در فرانسه طی ماه مورد بررسی 0.2 درصد پایین آمد که نخستین کاهش ماهانه از ژانویه تاکنون بود.
در میان چهار اقتصاد بزرگ، ایتالیا استثنا بود؛ نرخ هماهنگشده تورم در این کشور تقریبا ثابت ماند و تنها از 3.2 درصد به 3.1 درصد کاهش یافت.
علت این وضعیت را باید در قبوض انرژی خانوارها جستوجو کرد. تعرفههای برق و گاز خانگی در ایتالیا با تاخیر نسبت به بازار عمدهفروشی تنظیم میشود، بنابراین حتی زمانی که قیمت بنزین در پمپبنزینها رو به کاهش گذاشت، این قبوض همچنان بالا رفت.
قیمتهای تنظیمشده انرژی در ماه ژوئن نسبت به سال قبل به 9.3 درصد افزایش یافت، در حالی که این رقم در مه 5.6 درصد بود. تنها برق تنظیمشده از 2.3 درصد به 7.1 درصد جهش کرد. در بازار آزاد، تغییرات حتی شدیدتر بود؛ برق از 8.4 درصد به 12.6 درصد و گاز از 8.2 درصد به 9.9 درصد افزایش یافت.
اقتصادی آنقدر ضعیف که توان داغ شدن ندارد
جو نلیس، مشاور اقتصادی در شرکت حسابرسی و مشاوره MHA گفت: «آمار ماه ژوئن تصویری از دو نیرو ارائه میکند که در جهتهای مخالف کشش دارند.»
جنگ در خاورمیانه هزینههای انرژی، حملونقل و تولید را بالا برده است. همزمان، بنگاهها نسبت به سرمایهگذاری محتاط شدهاند و خانوارها با دقت خرج میکنند، در نتیجه در اقتصاد نیروی محرکه کافی برای افزایش سریع قیمتها وجود ندارد.
او افزود: «به زبان ساده، اقتصاد منطقه یورو نیروی کافی برای بالا بردن سریع قیمتها ایجاد نمیکند.»
نلیس انتظار دارد فشار تورمی به کاهش خود ادامه دهد.
رشد دستمزدها حول و حوش 3 درصد در نوسان بوده، بازارهای انرژی در حال آرام شدن است و آتشبس میان آمریکا و ایران خطر شوک جدید نفتی را کاهش داده است.
نلیس با اشاره به اینکه بانک مرکزی اروپا در ماه ژوئن نرخهای بهره را افزایش داد، گفت: «جای نگرانی و هراس نیست.»
او معتقد است یک افزایش دیگر نرخ بهره در سال جاری تا سطح 2.5 درصد محتمل است، هرچند تا زمانی که اقتصاد ضعیف باقی بماند، اقدام تهاجمیتر بعید به نظر میرسد.
او اضافه کرد: «با توجه به ضعف اقتصاد و قابل مدیریت بودن تورم، بانک مرکزی اروپا در اتخاذ موضعی بهمراتب انقباضیتر در سیاست پولی محتاط خواهد بود.»
بازارها روی توقف بانک مرکزی اروپا حساب کردهاند
معاملهگران نیز به همین جمعبندی رسیدند.
با تضعیف احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره، ارزش یورو به زیر 1.14 دلار سقوط کرد.
شاخص یورو استاکس 50 در طول روز تقریبا بدون تغییر ماند، زیرا سهام بانکها که معمولا در دوره نرخهای بهره بالا سود بیشتری کسب میکنند، آن را تحت فشار قرار دادند.
شاخص بانکی یورو استاکس حدود 0.7 درصد افت کرد؛ سهام بیانپی پاریبا 1.2 درصد و سوسیته ژنرال 0.8 درصد پایین آمد.
مجموع این تحولات باعث شده بانک مرکزی اروپا هنگام نشست شورای حکام خود در ماه ژوئیه با تصمیم بسیار سادهتری روبهرو باشد.
این نهاد که تنها ماه گذشته هزینههای استقراض را افزایش داده است، اکنون همه دلایل لازم را برای صبر و نظارهکردن تحولات در اختیار دارد.