ین ژاپن به پایینترین سطح چهار دهه اخیر در برابر دلار آمریکا رسیده و بازارها را برای اقدام فوری توکیو به منظور مهار سقوط، نگران کرده است، زیرا مداخله و افزایش نرخ بهره تاکنون موثر نبوده است.
ین ژاپن صبح سهشنبه در معاملات آسیایی تا حدود ۱۶۲٫۴ واحد در برابر هر دلار سقوط کرد؛ پایینترین سطح از سال ۱۹۸۶.
آگهی
آگهی
این افت روند فرساینده تضعیف ین را ادامه داده؛ ارزی که با وجود تلاشهای بانک ژاپن برای حمایت از آن همچنان در حال ضعیف شدن است و اکنون دوباره احتمال دخالت مستقیم مقامهای مالی در بازار را زنده کردهاست.
ساتسوکی کاتایاما، وزیر دارایی ژاپن، در واکنش به این وضعیت اعلام کردهاست که دولت آماده اتخاذ اقدامات «مناسب» و حتی «قاطع» علیه نوسانهای بیش از حد ارز است و افزوده که در گفتوگو با واشنگتن تایید کرده چنین اقدامی همچنان یک گزینه روی میز است.
معاملهگران اکنون با دقت در پی نشانهای هستند که نشان دهد توکیو برای تقویت ین، مانند بهار امسال، در حال فروش دلار آمریکا است.
در قلب این ضعف، شکاف گسترده کنونی میان نرخهای بهره در ژاپن و آمریکا قرار دارد.
حتی پس از آنکه بانک ژاپن در میانه ژوئن نرخ مرجع خود را به ۱ درصد رساند؛ بالاترین سطح از ۱۹۹۵، بازدهی اوراق ژاپن همچنان بسیار پایینتر از آمریکا است؛ جایی که بازده اوراق قرضه دولتی دهساله اخیرا حدود ۴٫۵ درصد بوده، در برابر تقریبا ۲٫۶ درصد در ژاپن.
این فاصله معامله موسوم به «کری ترید» را تقویت میکند؛ روشی که در آن سرمایهگذاران با وامگیری ارزان به ین، داراییهای با بازده بالاتر در دیگر کشورها میخرند و بهطور مداوم ارز ژاپن را پایین میکشند.
دلار قدرتمند نیز فشارها را تشدید کردهاست.
افزایش تنشها پیرامون درگیری مرتبط با ایران تقاضای پناهگاه امن برای اسکناس سبز را بالا برده، در حالی که انتظارها مبنی بر اینکه فدرال رزرو آمریکا ممکن است در ادامه سال نرخهای بهره را افزایش دهد، آن هم در شرایطی که بانک ژاپن با احتیاط حرکت میکند، شکاف را بیش از پیش عمیق کردهاست.
اتکای سنگین ژاپن به انرژی وارداتی که با قیمتهای بالای نفت گرانتر شده نیز به افزایش تقاضا برای دلار آمریکا دامن زدهاست.
آزمونی برای توکیو
سقوط دوباره ین برای سیاستگذاران ژاپنی که پیشتر منابع قابل توجهی را برای مهار مشکل به کار گرفتهاند، دردسر تازهای است.
ژاپن میان ماههای آوریل و مه با صرف رکورد ۱۱٫۷ تریلیون ین (۶۳٫۳ میلیارد یورو) در بازار ارز مداخله کرد؛ بزرگترین اقدام ثبتشده از این دست، اما با وجود آن ین ژاپن همچنان به تضعیف خود ادامه دادهاست.
سیاست داخلی نیز کمکی نکرده؛ دستور کار مبتنی بر هزینههای سنگین و تمرکز بر رشد اقتصادیِ نخستوزیر سانائه تاکائچی، تردیدها درباره انضباط مالی ژاپن را افزایش دادهاست.
به گفته تحلیلگران، خطر فوری مداخله بالاست، زیرا موقعیتهای سفتهبازانه علیه ین ژاپن به اوجهای چندساله رسیده و ثبت کف تازهای در چهار دهه معمولا نگرانیهای سیاسی در توکیو را تشدید میکند.
با این حال بسیاری تردید دارند که خرید این ارز بتواند روند آن را برای مدت طولانی معکوس کند، چون شکاف بنیادی نرخ بهره همچنان آشکارا به زیان ین است.
اکنون نگاهها به تصمیم بعدی سیاست پولی بانک ژاپن در ۳۱ ژوئیه دوخته شده؛ جایی که افزایشهای بیشتر نرخ بهره بهعنوان مسیر باثباتتری برای مهار سقوط ین دیده میشود.
فعلا ین ژاپن همچنان در معرض نیروهایی است که بانک مرکزی این کشور برای مهار آنها به زحمت افتادهاست.