اسرائیل در بحبوحه جنگ و همزمان با تشدید رقابت موشکی در خاورمیانه، آزمایش تازهای از سامانه پدافند هوایی «پیکان» (Arrow) انجام داد؛ آزمایشی که برخلاف روال معمول، هیچ اطلاعرسانی رسمی درباره آن صورت نگرفت.
به گزارش جروزالم پست، این سکوت میتواند نشانهای از آن باشد که نهادهای امنیتی اسرائیل، برخلاف برخی اظهارات سیاسی، تهدید ایران و ظرفیتهای موشکی رو به توسعه این کشور را همچنان بسیار جدی ارزیابی میکنند.
روزنامه جروزالم پست در تحلیلی به قلم اودی اتزیون، مینویسد، آزمایش سامانه پیکان در شرایط عادی در اسرائیل یک رویداد مهم و تقریبا ملی محسوب میشود.
دهها هزار نفر در مرکز اسرائیل معمولا میتوانند هنگام شلیک موشک از واحد آزمایش نیروی هوایی اسرائیل در پایگاه پالماخیم، رد آن را در آسمان مشاهده کنند. پس از چنین آزمایشهایی نیز معمولا رسانهها گزارشهای فوری منتشر میکنند و مقامهای ارشد وزارت دفاع، سازمان دفاع موشکی اسرائیل و صنایع هوافضای این کشور درباره نتایج آزمایش، قابلیتهای جدید و پیشرفتهای فناوری توضیح میدهند.
اما این بار، به تعبیر جروزالم پست، «سکوت برقرار بود.»
این روزنامه مینویسد آزمایش اخیر در میانه جنگ و همزمان با تشدید یک رقابت موشکی در خاورمیانه انجام شده است؛ رقابتی که در یک سوی آن ایران در تلاش برای بازسازی و ارتقای ذخایر موشکهای بالستیک خود قرار دارد و در سوی دیگر، اسرائیل به توسعه سامانههای دفاعی و افزایش ذخایر موشکهای رهگیر خود ادامه میدهد.
از دید جروزالم پست، خودداری مقامهای اسرائیلی از انتشار اطلاعات درباره آزمایش، از یک سو میتواند تصمیمی منطقی و مسئولانه در شرایط جنگی باشد؛ چرا که مانع از انتشار اطلاعات غیرضروری میشود و به مسئولان اجازه میدهد بر ماموریتهای خود تمرکز کنند.
اما این روزنامه در تحلیل خود معتقد است که این سکوت، در عین حال، میتواند بازتابی از نحوه ارزیابی تهدید ایران در ساختار دفاعی اسرائیل نیز باشد.
تفاوت نگاه نهادهای دفاعی و سیاستمداران
اودی اتزیون، نویسنده جروزالم پست، استدلال میکند که در حالی که برخی سیاستمداران اسرائیلی، از جمله بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر، و اسرائیل کاتس، وزیر دفاع، و همچنین برخی اعضای کنست و نزدیکان آنها بارها از «پیروزی کامل» در تهران سخن گفتهاند، متخصصان و مسئولان حرفهای حوزه دفاعی اسرائیل رویکرد محتاطانهتری دارند.
بر اساس این تحلیل، این گروه ایران، تواناییهای نظامی آن و انگیزه این کشور برای توسعه ظرفیتهای خود را دستکم نمیگیرند.
جروزالم پست مینویسد اسرائیل از نظر فناوری نظامی کشوری پیشرفته است و در جریان جنگ قابلیتهایی را به نمایش گذاشته که به گفته این روزنامه، کمتر کشوری در جهان از آنها برخوردار است؛ با این حال، در ساختار دفاعی اسرائیل این درک وجود دارد که دشمن این کشور نیز دارای ظرفیتهای قابلتوجه است.
«ایران کشور ضعیفی نیست»
جروزالم پست در بخش دیگری از تحلیل خود تأکید میکند که ایران را نباید کشوری ضعیف یا در حال فروپاشی تصور کرد.
به نوشته این روزنامه، ایران دشمنی است که توانایی یادگیری و توسعه آن باید جدی گرفته شود و اسرائیل دقیقا به دلیل همین ظرفیتها باید آمادگی خود را برای مقابله با تهران حفظ کند.
اتزیون در ادامه تفاوت ایران با بسیاری از دشمنان پیشین اسرائیل را برجسته میکند. به نوشته او، اسرائیل طی سالها با کشورها و گروههای مسلحی روبهرو بوده که بخش مهمی از تسلیحات و دانش نظامی خود را از خارج دریافت میکردند؛ اما ایران از ظرفیتهای داخلی قابلتوجهی برخوردار است.
جروزالم پست همچنین به جمعیت بسیار بیشتر ایران نسبت به اسرائیل، منابع نفتی و توسعه یک صنعت تسلیحاتی و شبکه تولید تجهیزات نظامی در ایران اشاره میکند و این کشور را از نظر ظرفیتهای بومی نظامی، یکی از بازیگران مهم خاورمیانه میداند.
پیکان بهتنهایی کافی نیست
توسعه سامانه پیکان در صنایع هوافضای اسرائیل از دهه ۱۹۸۰ آغاز شد و قابلیتهای آن در زمان خود از بسیاری از سامانههای مشابه در جهان پیشرفتهتر بود. این سامانه بیش از ۲۵ سال است که در خدمت عملیاتی قرار دارد.
به نوشته این روزنامه، پیکان طی دو سال گذشته توانسته است صدها موشک شلیکشده از سوی ایران و یمن را رهگیری کند و بهتدریج جایگاه خود را در افکار عمومی اسرائیل بهعنوان «خواهر بزرگتر گنبد آهنین» تثبیت کرده است؛ سامانهای که برای مقابله با تهدیدهای بسیار مرگبارتر طراحی شده است.
جروزالم پست تاکید میکند که برخلاف برخی سامانههای تسلیحاتی اسرائیل که اطلاعات مربوط به آنها با استناد به «منابع خارجی» منتشر میشود، پیکان یک سامانه محرمانه محسوب نمیشود. توسعه آن با کمک مالی آمریکا انجام شده، پنتاگون روند توسعه آن را از نزدیک دنبال میکند و شرکتهای آمریکایی نیز در تولید انبوه آن مشارکت دارند.
این سامانه همچنین در قالب دو قرارداد به ارزش مجموعا ۶.۵ میلیارد دلار به آلمان فروخته شده است. برخی اجزای آن، از جمله رادار، نیز بهصورت جداگانه به کشورهایی مانند هند و کره جنوبی فروخته شدهاند.
جمعبندی تحلیل جروزالم پست این است که سامانه پیکان، هرچند یکی از مهمترین لایههای دفاعی اسرائیل در برابر موشکهای بالستیک ایران محسوب میشود، بهتنهایی قادر به تعیین سرنوشت این رویارویی نیست.
از نگاه نویسنده، رفتار مقامهای دفاعی اسرائیل در قبال آزمایش اخیر، پیام متفاوتی نسبت به برخی اظهارات سیاسی ارسال میکند: در سطوح حرفهای و تخصصی، ایران همچنان بهعنوان دشمنی توانمند، برخوردار از ظرفیت یادگیری و دارای انگیزه برای توسعه قابلیتهای نظامی خود تلقی میشود.