نه هکری در کار است، نه جرم، نه بانکی آن سوی خط؛ فقط سناریویی که میخواهد خودتان حسابتان را خالی کنید. میگوییم کلاهبرداریهای فانتوم چگونه کار میکند و چگونه بهموقع تماس را قطع کنید.
کلاهبرداریهای «فنتوم هکر» که با نام کلاهبرداری فنتوم هم شناخته میشوند، در سالهای اخیر به شدت افزایش یافتهاند.
آگهی
آگهی
در این نوع کلاهبرداری پیچیده، مجرمان قربانیان را قانع میکنند که پولشان یا رایانهشان توسط هکری به خطر افتاده است. سپس کلاهبردار قربانی را تحت فشار میگذارد تا پسانداز خود را به حسابی به اصطلاح «ایمن» منتقل کند؛ حسابی که در واقع تحت کنترل خود مجرمان است.
گسترش هوش مصنوعی، بانکداری آنلاین و شبکههای اجتماعی به اوجگیری این روند دامن زده است؛ هرچه راههای پرداخت و دریافت پول بیشتر شود، نقاط ورود بیشتری برای سوءاستفاده کلاهبرداران ایجاد میشود.
کلاهبرداریهای فنتوم هکر چگونه عمل میکنند
رایجترین سناریوهای کلاهبرداری فنتوم هکر معمولا در چند مرحله انجام میشود. مرحله نخست، پشتیبانی فنی است.
در این مرحله معمولا یک پنجره پاپآپ هشدار، پیامک یا تماس تلفنی ظاهر میشود که مدعی است رایانه یا تلفن همراه شما ویروس گرفته است. اگر با شماره اعلام شده تماس بگیرید، فردی که خود را کارشناس پشتیبانی فنی معرفی میکند از شما میخواهد نرمافزار دسترسی از راه دور را دانلود کنید.
مرحله بعدی، هشدار جعلی بانک (منبع به زبان انگلیسی) است. ممکن است فرد دیگری با شما تماس بگیرد و ادعا کند حسابهای بانکیتان در حال هک شدن است. کلاهبرداران غالبا شناسه تماسگیرنده را جعل میکنند تا شما تصور کنید تماس از یک شماره معتبر انجام شده است.
آنها ممکن است بگویند برای حفاظت از حساب و داراییهایتان باید فورا اقدام کنید و از شما بخواهند همین حالا وارد حساب آنلاین شوید و موجودی خود را بررسی کنید.
اما چون اکنون به دستگاه شما دسترسی از راه دور دارند، میتوانند هنگام ورود شما به حساب بانکی نظارت کرده و اطلاعاتتان را جمعآوری کنند.
مرحله پایانی، جعل هویت مقام دولتی است. در این مرحله احتمال دارد شخص سومی با شما تماس بگیرد و خود را نماینده یک نهاد دولتی یا مسئول اجرای قانون، مثل افبیآی یا فدرال رزرو، معرفی کند.
این فرد ممکن است شما را تحت فشار بگذارد تا پولتان را به حسابی به ظاهر «ایمن» منتقل کنید یا آن را به شکلهایی مانند رمزارز و شمش طلا تبدیل کنید تا به اصطلاح از داراییتان محافظت شود.
در برخی روشها از قربانی خواسته میشود اپلیکیشنی را نصب کند که ظاهرا قرار است انتقال وجه را سرعت ببخشد. اما در واقع، این اپلیکیشن دسترسی از راه دور را در اختیار کلاهبرداران قرار میدهد و آنها میتوانند مستقیما از حساب بانکی، و گاه تمام پسانداز عمر قربانی، پول سرقت کنند.
شیوهها ممکن است متفاوت باشد اما تاکتیک اصلی تقریبا همیشه یکسان است: ایجاد حس فوریت و وادار کردن قربانی به تصمیمگیری از سر هراس.
چگونه از خود محافظت کنیم
به گفته اتحادیه اعتباری فدرال TEG، بهترین دفاع ساده است: هرگز به تماسها، پیامکها یا پاپآپهای ناخواسته درباره حساب بانکی یا رایانه خود اعتماد نکنید و در صورت دریافت چنین پیامهایی بلافاصله تماس را قطع کنید.
هرگز به درخواست فردی که بیمقدمه با شما تماس گرفته، نرمافزار یا اپلیکیشن مشاهده از راه دور را دانلود نکنید.
اگر به کلاهبرداری مشکوک شدید، مستقیما با بانک خود تماس بگیرید؛ با شمارهای که روی وبسایت رسمی یا پشت کارت بانکیتان درج شده است.
هیچ بانک، شرکت فناوری یا نهاد دولتی معتبر هرگز از شما نمیخواهد پسانداز خود را به حسابی «ایمن» منتقل کنید یا برای محافظت از آن طلا یا رمزارز بخرید.
تفاوت کلاهبرداری فنتوم هکر با «بدهی فانتوم» چیست
برخلاف کلاهبرداری فنتوم هکر که معمولا بر دسترسی به پول یا حساب بانکی قربانی تکیه دارد، بدهی فانتوم (منبع به زبان انگلیسی) یا «بدهی زامبی» نوع دیگری از کلاهبرداری است. در این روش، کلاهبرداران تلاش میکنند قربانیان را وادار کنند بدهیهای جعلی یا منقضی شده را پرداخت کنند.
در گذشته این کار از طریق ایمیلهای بد نوشته شده یا تماسهای سرد و غیرقانعکننده انجام میشد اما امروز کلاهبرداران از مدلهای زبانی بزرگ (Large Language Models یا LLMs) استفاده میکنند تا تهدیدهای حقوقی کاملا بومیسازی شده و بسیار قانعکننده بنویسند.
این بدهیها ممکن است پیش از این تسویه شده باشند، در جریان ورشکستگی بخشوده شده باشند یا توسط فعالان متخلف به طور مصنوعی بزرگنمایی شده باشند.
کلاهبرداران معمولا خود را مسئول وصول مطالبات معرفی میکنند و با استفاده از ادبیات تهاجمی، تهدیدهای جعلی به بازداشت و ایجاد رعب و وحشت، قربانیان را میترسانند تا فورا پول پرداخت کنند.
در بسیاری موارد از زبان مبهم و پیچیده استفاده میکنند تا توضیح دهند چگونه بدهیای که تصور میشد تسویه یا پاک شده، همچنان باقی مانده است و همزمان با ادامه تهدید و ایجاد هراس، مانع میشوند قربانیان بیشتر درباره سازوکار این بدهی تحقیق کنند.
این روش به ویژه علیه سالمندان به کار گرفته میشود.
کلاهبرداران همچنین از عاملهای خودکار هوش مصنوعی استفاده میکنند تا اطلاعات عمومی را جمعآوری کرده، پروفایلی از هدف بسازند و با استفاده از نمونههای صوتی، صدای افراد را شبیهسازی کنند و خود را به جای ماموران اجرای قانون یا مسئولان بانک جا بزنند.
گاهی از قربانیان میخواهند برای تسویه این بدهیهای خیالی، رمزارز ارسال کنند یا از طریق حواله بانکی پول منتقل کنند.
همانند کلاهبرداری فنتوم هکر، مصرفکنندگان باید به محض دریافت چنین تماسهایی فورا ارتباط را قطع کنند، دسترسی به اطلاعات شخصی خود را محدود کنند و نقل و انتقالات مالی را متوقف کنند.
همچنین میتوانند درخواست «نامه تایید بدهی» کنند؛ نامهای که مسئولان واقعی وصول مطالبات در بسیاری حوزههای قضایی موظف به ارسال آن هستند، یا این افراد را مسدود کرده و گزارش دهند.