کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که تلاش دارد تا عنوان تنها فرستاده ویژه اتحادیه اروپا برای مذاکرات صلح برای پایان دادن به جنگ اوکراین به او داده شود، می گوید: «روسها مرا به دلیل مواضع «قاطع» که دارم بر سر میز مذاکره نمی خواهند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، خود را به عنوان فرستاده اتحادیه برای مذاکرات پایان دادن به جنگ روسیه علیه اوکراین مطرح و استدلال کرده است که به عنوان مسئول سیاست خارجی، بر عهده اوست که این مأموریت پرریسک را بر عهده بگیرد.
او خاطرنشان کرد که «روسها نمیخواهند من سر میز باشم» به دلیل مواضع «قاطع» که دارم.
کالاس صبح روز جمعه گفت: «اما آیا ما در اینکه چه کسی نماینده روسیه باشد، حقی داریم؟ نه، نداریم. واقعاً باید یک تیم قدرتمند داشته باشیم.»
کالاس که در دوبلین، ایرلند، در نشست غیررسمی رهبران اتحادیه اروپا سخن میگفت، اظهار کرد که همین رؤسای دولت و حکومت بودند که او را به عنوان مسئول سیاست خارجی منصوب کردند، با این آگاهی که در مقطعی باید گفتوگوهای رو در رو با مسکو انجام شود.
او گفت: «در ژوئن ۲۰۲۴، رهبران در مورد اینکه چه کسی هنگام بحث امنیت و سیاست خارجی نماینده اتحادیه باشد، تصمیمی گرفتند. و بحث این بود که در این پنج سال مذاکرهای با روسها انجام خواهد شد.»
او افزود: «اگر رهبران بخواهند آن توافق را تغییر دهند، البته میتوانند، چون این تصمیمِ رهبران است، اما به نظر من باید انرژی خود را واقعاً بر روی محتوا متمرکز کنیم.»
کالاس گفت که اتحادیه اروپا نباید «همان الگویی» را که ایالات متحده در مذاکرات دنبال میکند، یعنی دو فرستاده منتخب، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، کپی کند؛ بلکه باید فردی را انتخاب کند که نقش «نهادی» مشخصی داشته باشد.
«معاهده لیسبون» هماهنگی و اجرای سیاست خارجی را در اختیار مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا قرار میدهد، اما برای رئیس شورای این اتحادیه که در حال حاضر آنتونیو کوستا است، نیز نقش نمایندگی در نظر گرفته است.
همزمان، کمیسیون اروپا نیز مدیریت حوزههایی مانند تحریمها، تأمین مالی و الحاق که برای دیپلماسی حیاتیاند را بر عهده دارد.
کوستا به سرعت از کالاس در این رقابت پیشی گرفته و اکنون به عنوان اصلیترین گزینه برای فرستاده ویژه دیده میشود. کالاس در بروکسل چهرهای تفرقهانگیز به شمار میرود و در مباحث سطح بالا هرچه بیشتر به حاشیه رانده شده است.
کالاس با اشاره به اصل اجماع که راهنمای سیاست خارجی اتحادیه اروپاست، گفت: «من مقید به آنچه کشورهای عضو میگویند، هستم.»
او افزود: «من نماینده خودم نیستم. من نماینده ۲۷ کشور هستم، همانطور که همین حالا هم به مدت دو سال چنین کردهام.»
در پاسخ به این سؤال که آیا بخشی از مخالفت روسیه با او ناشی از این است که او اهل اروپای شرقی است یا نه، کالاس گفت که مسکو با «هر فرد قدرتمندی» سر میز مخالفت خواهد کرد.
او گفت: «آنها میخواهند حداکثر مطالبات خود را پیش ببرند، همانطور که همیشه این کار را کردهاند»، و باید در برابر «تهدیدها و اولتیماتومها» موضعگیری کرد.
او ادامه داد: «طبیعتاً وقتی با هر کسی مذاکره میکنید، میخواهید طرف مقابل تا حد ممکن ضعیف باشد تا بتوانید آنچه میخواهید به دست بیاورید. این موضوع کاملاً روشن است.»
او افزود: «اما این به آنها مربوط نیست که تصمیم بگیرند. در غیر این صورت، اگر چنین حقی به آنها بدهیم، در واقع اهرم فشاری را به آنها میدهیم که نباید داشته باشند.»
پس از آنکه هم اوکراین و هم ایالات متحده از اروپاییها خواستند یک نماینده واحد برای این مذاکرات تعیین کنند، موضوع فرستاده ویژه اتحادیه اروپا در کانون بحثها قرار گرفته است.
رهبران هنگام حضور در دوبلین این موضوع را مورد بحث قرار دادند.
یک دیپلمات ارشد گفت: «مهم است که بر پیام تمرکز کنیم نه بر شخصی که اروپا را نمایندگی میکند»، و هشدار داد که بحث بر سر نامزدهای احتمالی به خطر «ایجاد شکافها میان اروپاییها» دامن می زند و این همان چیزی است که روسیه میخواهد.
مذاکرات صلح برای پایان دادن به جنگ اوکراین تا به امروز در سطح فنی پیش رفته است، بنابراین روشن نیست فرستاده ویژه چه نقشی ایفا خواهد کرد و بر سر کدام میز خواهد نشست.
در نشست اخیر در ابوظبی، مقامهای ارشد از فرانسه، آلمان، بریتانیا، ایتالیا، کمیسیون اروپا، شورای اروپا و ناتو حضور داشتند.
کالاس اذعان کرد که فرستاده اتحادیه اروپا نخواهد توانست از جانب بریتانیا و نروژ، دو حامی کلیدی اوکراین که عضو این بلوک نیستند، سخن بگوید.