اگرچه نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، از احتمال حمله نظامی ایالات متحده و اسرائیل به ایران کاسته است، ولی بسیاری از تحلیلگران سیاسی و نیز مقام‌های کشورهای منطقه، شانس چندانی برای حل‌وفصل اختلافات ایران و آمریکا در آینده نزدیک قائل نیستند.
پیشنهاد ایران برای پایان دادن به جنگ شامل توقف محاصره این کشور از سوی آمریکا، لغو بخشی از تحریم‌ها و توقف بمباران‌ها در ازای بازگشایی تنگه هرمز است. مطابق این پیشنهاد، مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران و سایر تحریم‌ها باید به مراحل بعدی موکول شود.
آگهی
آگهی
دولت آمریکا طرح پیشنهادی ایران را رد کرده و مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، روز یکشنبه هفته جاری پیشنهاد ایران را «عجیب، مضحک و غیرواقع‌بینانه» توصیف کرد اما اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه از این طرح دفاع کرد و آن را منطقی‌ترین پیشنهاد موجود روی میز مذاکرات دانست.
انور قرقاش، مقام ارشد امارات عربی متحده، نیز روز دوشنبه گفت دستیابی به یک توافق سیاسی جامع میان آمریکا و ایران دشوار به نظر می‌رسد. او گفت: «ما باید خود را برای دوره‌ای طولانی از عدم قطعیت آماده کنیم؛ دوره‌ای که در آن نه می‌توان دستیابی به یک راه‌حل قاطع را تضمین‌شده دانست و نه برقراری نظمی باثبات در منطقه را امری قطعی تلقی کرد.»
در چنین شرایطی، نیروهای تندرو در ایران نگران آغاز جنگی تازه هستند؛ جنگی که از نظر آن‌ها ممکن است همانند جنگ اسفند ماه سال قبل، با حذف رهبر جمهوری اسلامی آغاز شود. این رو تندروها در ایران خواستار «تغییر دکترین هسته‌ای جمهوری اسلامی» هستند؛ اقدامی که به نظر می‌رسد مقدمه‌اش تدوین طرح خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) از سوی نمایندگان مجلس ایران است؛ طرحی که البته با مخالفت محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و سرپرست تیم مذاکره‌کننده ایران در مذاکرات با آمریکا، تا کنون در صحن علنی مجلس مطرح نشده است.
طی هفته‌های اخیر، ویدئوهای متعددی با استفاده از هوش مصنوعی ساخته و در فضای مجازی منتشر شده‌اند که نشان می‌دهند ایران اولین آزمایش اتمی‌اش را انجام داده و مردم طرفدار نظام جمهوری اسلامی، با مشاهده انفجار اتمی، شادی می‌کنند و تکبیر می‌گویند.
کامران غضنفری، نماینده اصولگرای مجلس ایران نیز روز دوازدهم آبان به سایت دیده‌بان ایران گفت: حدس می‌زنم همین حالا هم به سلاح اتمی دست یافته‌ایم.» محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران نیز دو روز قبل‌تر از سخنان غضنفری، به صداوسیمای جمهوری اسلامی گفته بود: «برخی می‌گویند چرا روی تنبیه آمریکا اصرار دارید؟ چیزی در دست‌تان است که نمی‌خواهید رو کنید؟ بله ما یک چیزی داریم!»
همچنین حسن کنعانی مقدم، تحلیلگر جناح اصولگرا در روز ششم آبان‌ماه و محمدجواد لاریجانی، چهره مشهور اصولگرایان در روز هجدهم آبان گفتند که ایران می‌تواند با سلاح اتمی تاکتیکی، پایگاه‌های آمریکا در منطقه را هدف قرار دهد. این سخنان، در کنار اظهار نظر روز چهارشنبه ۲۰ آبان محسن رضایی در خصوص حمله احتمالی ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای اروپایی، در صورت وقوع مجدد جنگ، طبیعتا موجی از نگرانی را در جهان غرب ایجاد می‌کند.
حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، نماینده پیشین مجلس ایران، با انتقاد از سخنان اصولگرایان درباره برخورداری جمهوری اسلامی از سلاح اتمی، به یورونیوز گفت: «کسانی که الان در ایران مدعی‌اند که جمهوری اسلامی راهبرد هسته‌ای‌اش را عوض کرده و بمب اتمی دارد، بیش از اینکه خدمتی به منافع ملی ایران بکنند، در راستای توجیه اقدام نظامی علیه ایران فعالیت می‌کنند. در چنین شرایطی، حرف زدن از بمب اتم فقط بهانه را برای آغاز جنگ چهارم علیه ایران فراهم می‌کند. ترامپ و نتانیاهو که اقدام نظامی خودشان علیه ایران را ناتمام می‌دانند، نیاز دارند که ایران را برای دموکرات‌های آمریکا و اروپایی‌ها یک تهدید عملی و عینی نشان دهند. در چنین شرایطی، هیچ چیز به اندازه ادعاهایی که اخیرا در ایران مطرح می‌شود، به آن‌ها کمک نمی‌کند.»
فلاحت‌پیشه این ادعا را که جمهوری اسلامی بمب اتمی دارد یا موشک‌هایش به شهرهای آمریکا می‌رسد، به سود سیاست نظامی دولت ترامپ دانست و گفت: «دو روز قبل از جنگ چهل روزه، آقای ونس در کنگره مدعی شد که ایران به دنبال شلیک موشک به شهرهای آمریکا است. همین الان هم ترامپ چنین ادعایی دارد. در حالی که ونس و ترامپ می‌دانند ایران نه بمب اتمی دارد، نه موشک‌هایی که به آمریکا برسند. ولی به چنین ادعاهایی برای پیش بردن سیاست نظامی‌شان نیاز دارند.»
به نظر آقای فلاحت‌پیشه، اگر جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا شکست نمی‌خوردند، ترامپ فردای انتخابات دستور حمله مجدد به ایران را صادر می‌کرد و الان هم ترامپ و نتانیاهو برنامه حمله به ایران را کنار نگذاشته‌اند ولی دنبال نوعی «دیپلماسی عمومی»اند زیرا نیاز دارند ایران را به عنوان کشوری معرفی کنند که برنامه ساخت سلاح اتمی دارد.
ولی کامران غضنفری، نماینده مجلس ایران، ساخت سلاح اتمی را برای ایران ضروری‌تر از خنثی‌سازی «تبلیغات آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی» می‌داند و به یورونیوز گفت: «وقتی که آمریکا و رژیم صهیونیستی بارها ما را تهدید کرده‌اند به استفاده از سلاح اتمی، ما نمی‌توانیم نسبت این مسئله بی‌تفاوت باشیم؛ تهدیدی که کل مردم ایران و موجودیت ما را هدف گرفته. آن‌ها دشمن‌اند و نشان داده‌اند از هیچ جنایتی فروگزار نمی‌کنند. ما نمی‌توانیم بگوییم ان‌شاءالله از سلاح هسته‌ای علیه ما استفاده نمی‌کنند. باید با آن‌ها مقابله کنیم. یعنی باید در دکترین هسته‌ای جمهوری اسلامی تجدید نظر کنیم تا دشمن بداند اگر در پی حمله هسته‌ای به ایران باشد، با پاسخ متقابل ایران مواجه می‌شود.همان طور که پس از جنگ جهانی دوم تا الان، هیچ یک از کشورهای صاحب سلاح هسته‌ای، از این سلاح‌ها علیه یکدیگر استفاده نکرده‌اند چون می‌ترسند طرف مقابل هم چنین حمله‌ای به آن‌ها بکند، جمهوری اسلامی نیز باید قدرت بازدارندگی بوجود بیاورد.»
آقای غضنفری فقدان زیردریایی‌های اتمی و بمب‌افکن‌های قادر به حمل سلاح هسته‌ای را مخل بازدارندگی هسته‌ای جمهوری اسلامی نمی‌داند و می‌گوید: «شما وقتی موشک دارای قابلیت حمل سلاح هسته‌ای داشته باشید، هر نقطه‌ای را می‌توانید هدف قرار بدهید. الان ما می‌توانیم با موشک‌های نقطه‌زن خودمان هر نقطه‌ای را در اسرائیل هدف قرار دهیم. حالا کافی است به جای کلاهک عادی، کلاهک هسته‌ای بر موشک‌هایمان نصب کنیم. اتفاقا کارایی موشک بیشتر از هواپیما است. هواپیما برای رسیدن به سرزمین دشمن، زمان بیشتری لازم دارد ولی موشک ظرف پنج تا ده دقیقه به هدف می‌رسد.»
اما حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، ایران را حتی در صورت برخورداری از چند کلاهک هسته‌ای، فاقد بازدارندگی هسته‌ای می‌داند و می‌گوید: «من بعید می‌دانم بازدارندگی هسته‌ای جزو راهبرد کشور ما باشد چون بازدارندگی هسته‌ای سه بخش دارد: داشتن بمب اتم، توازن اتمیِ بازدارنده، توان وارد آوردن ضربۀ آخر. کسانی که فکر می‌کنند با داشتن بمب اتم بازدارندگی هسته‌ای شکل می‌گیرد، در اشتباه‌اند.»
این عضو سابق مجلس ایران افزود: «من واقعا اطلاعی ندارم که کشور بمب اتمی دارد یا نه. تا جایی که من در جریان امر بودم، برنامه هسته‌ای ایران مسالمت‌آمیز بود و حتی ابعاد نظامی احتمالی آن با برجام بسته شد تا پرونده ایران از ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد خارج شود. ضمن اینکه من در میان کسانی که از وجود بمب اتمی در ایران صحبت می‌کنند، حتی در میان نمایندگان مجلس، هیچ مسئولی را نمی‌بینم که اطلاعات طبقه‌بندی‌شده در این خصوص داشته باشد. به نظرم راهبرد نظامی ایران یک راهبرد متعارف است و این راهبرد تا حد زیادی هم کارآمد بوده. بعید می‌دانم منظور محسن رضایی هم از آن حرف که ایران یک چیزهایی دارد، بمب اتمی باشد.»
اما کامران غضنفری معتقد است وقتی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران می‌گوید «ما یک چیزی داریم»، اشاره‌اش نه به یک سلاح معمولی که به یک «سلاح ویژه» است. آقای غنضفری تغییر دکترین هسته‌ای ایران را امری عملا محقق‌شده می‌داند و به یورونیوز گفت: «بنده استنباط می‌کنم این تغییر دکترین عملا اتفاق افتاده. ما در مجلس هم خروج از «ان‌پی‌تی» را دنبال می‌کنیم و سال گذشته هم برخی افراد در هیات رئیسه مجلس جلوی آن را گرفتند ولی نمایندگان همین الان هم پیگیر مطرح شدن این طرح در صحن علنی مجلس هستند؛ اگرچه هنوز هم با یک سری کارشکنی‌های مانع مطرح شدن این طرح در صحن مجلس می‌شوند. با این حال ما در تلاشیم تا به صورت رسمی هم از «ان‌پی‌تی» خارج شویم. حضور ما در «ان‌پی‌تی» برای ما ضرر داشته ولی هیچ فایده‌ای نداشته. لذا من فکر می‌کنم ما عملا در حال خروج از «ان‌پی‌تی» هستیم و مصوبه مجلس هم می‌تواند در حکم خروج رسمی ایران از ان‌پی‌تی باشد.»
ولی حشمت‌الله فلاحت‌پیشه خروج از «ان‌پی‌تی» را زمینه‌ساز جنگ‌های بعدی علیه ایران دانست و گفت: «روابط ایران و «ان‌پی‌تی» عملا ویران شده است. اینکه ایران در «ان‌پی‌تی» بماند یا نماند، به نوع مناسبات ایران و آمریکا ربط دارد. مثلا الان بخشی از مذاکرات بر سر این است که بازرسان آژانس بخشی از تاسیسات هسته‌ای ایران را بازدید کنند. بحث خروج ایران از «ان‌پی‌تی» کمکی به منافع ملی ایران نمی‌کند چون خروج از «ان‌پی‌تی» در حکم پنهان کردن بخشی از برنامه هسته‌ای ایران است. ایران یک‌پنجم بازرسی‌ها در تاریخ آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را تحمل کرده. در چنین شرایطی، خروج از «ان‌پی‌تی» می‌تواند جنگ‌های بعدی علیه ایران را توجیه کند. تا جایی که من خبر دارم، خروج از «ان‌پی‌تی» جزو برنامه‌های کلان کشور نیست. نمایندگانی که طرح سه‌فوریتی خروج از «ان‌پی‌تی» را تدوین کرده‌اند، می‌دانند که موضوع هسته‌ای جزو مقوله‌های کلان سیاست خارجی است و درباره این مقوله‌ها در شورای عالی امنیت ملی تصمیم‌گیری می‌شود. شورای عالی امنیت ملی، موافقتی با مطرح شدن طرح سه‌فوریتی نمایندگان مجلس نداشته وگرنه این طرح در صحن علنی مجلس مطرح می‌شد.»