گرمای شدید به «بانکهای پنیر» ایتالیا فشار آورده؛ خزانههای کنترلدما در امیلیا-رومانیا که چرخهای پارمیجیانو رجیانو وثیقه وامهای کشاورزیاند، با قبضهای انرژی بالاتر و کاهش شیر روبهرو شدهاند.
موجهای گرمای امسال در شمال ایتالیا حالا به حوزهای غیرمنتظره در صورتهای مالی رسیدهاند: انبارهایی که وامدهندگان منطقهای پنیرهای در حال رسیدن را بهعنوان وثیقه پولی که پیشاپیش در اختیار دامداران قرار میدهند، نگهداری میکنند.
بانک کردیتو امیلیانو، معروف به کردم، از سال ۱۹۵۳ چرخهای تازه یا جوان پارمیجانو رجیانو را بهعنوان وثیقه میپذیرد. شرکت زیرمجموعه آن، «ماگاتسینی جنرالی دله تالیاته»، پنیرها را در رجیو امیلیا و مودنا میرسد و بیش از نیممیلیون چرخ را با ارزشی بهمراتب بیش از ۳۰۰ میلیون یورو نگهداری میکند.
تولیدکنندگان ۶۰ تا ۸۰ درصد ارزش هر چرخ را از همان ابتدا دریافت میکنند، چون پارمیجانو باید دستکم ۱۲ ماه و اغلب ۲۴ یا ۳۶ ماه برسد و این موضوع نقدینگیای را قفل میکند که کارگاههای کوچک لبنی توان چشمپوشی از آن را ندارند.
اکنون فناوری بلاکچین به کشاورزان امکان میدهد چرخها را در حالی وثیقه بگذارند که پنیر در تاسیسات خودشان میماند و به این ترتیب ظرفیت وامدهی بانک دو برابر میشود.
با این حال، نگهداشتن این موجودی در دمای مناسب بهطور محسوسی پرریسکتر شدهاست.
مصرف روزانه برق در انبارهای نگهداری پنیر در اوج گرمای امسال حدود ۳۰ درصد افزایش یافت و بانک را ناچار کرد سامانههای سرمایشی و دیگها را نوسازی کند، عایقکاری را بیشتر کند و تولید برق از منابع تجدیدپذیر را گسترش دهد.
از آنجا که چرخها گاهی تا سه سال میمانند تا برسند، هر تابستان داغی مدتها پیش از آنکه پنیر آماده فروش شود هزینهها را بالا میبرد و تابستان ۲۰۲۶ نیز در مسیر تبدیل شدن به یکی از گرمترین تابستانها در تاریخ ثبتشده ایتالیا است.
آسیبها کجا خود را نشان میدهند
فشار ناشی از گرمای شدید از اصطبل آغاز میشود.
وقتی دما از ۴۰ درجه سانتیگراد فراتر میرود، گاوها بیشتر دراز میکشند و کمتر میخورند و این موضوع تولید شیر را تا حدود ۱۰ درصد کاهش میدهد.
نیکولا برتینلی، رئیس کنسرسیوم پارمیجانو رجیانو، میگوید: «گرمای شدید هم بر کیفیت و هم بر کمیت شیر اثر میگذارد.»
مقررات تقریبا هیچ فضای مانور باقی نمیگذارند؛ پنیر فقط میتواند در پنج استان و از شیر گاوهایی تولید شود که با علف و یونجه کشتشده در همان مناطق تغذیه شدهاند، بنابراین یک فصل خشک هم خوراک دام و هم خود گله را تحت تاثیر قرار میدهد.
ابعاد ماجرا بزرگ است؛ ایتالیا در سال ۲۰۲۵ حدود ۴.۱۹ میلیون چرخ پارمیجانو تولید کرده که به گفته کنسرسیوم پارمیجانو رجیانو معادل گردش مالی مصرفکنندهای در حدود ۴ میلیارد یورو است.
اقتصاددانان میگویند تاثیر گرما معمولا همینطور ظاهر میشود؛ غیرمستقیم و با تاخیر.
آر. جیسانگ پارک، اقتصاددان کار در مدرسه وارتون، میگوید گرما در حلقههای ابتدایی زنجیره «تاثیرات قابل اندازهگیری بر ارزشگذاری بنگاهها در مراحل بعدی» ایجاد میکند؛ الگویی که وقتی موج گرما در اصطبل چند ماه بعد به مشکل هزینهای برای یک بانک تبدیل میشود، دیده میشود.
یک مقاله پژوهشی بانک مرکزی اروپا که در ماه مارس منتشر شد نشان داد ضربه گرمای شدید به رشد اقتصادی در ایتالیا و اسپانیا کمتر از آلمان است، چون اقتصادهای جنوبی بهتر خود را سازگار کردهاند، اما همین عدد ظاهرا ملایم میتواند زیانهای شدیدی را در بخشهای پاییندستی زنجیره پنهان کند.