سران بیش از دوازده کشور جهان روز دوشنبه ۳۱ اوت در قرقیزستان گرد هم آمدند تا در بیستوپنجمین نشست سالانه سازمان همکاری شانگهای (SCO) شرکت کنند. این سازمان منطقهای، تلاش دارد در برابر نفوذ و قدرت غرب، نقش یک نیروی متوازنکننده را ایفا کند.
ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، شی جینپینگ، رئیس جمهوری چین، مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، و نارندرا مودی، نخستوزیر هند، از جمله رهبران حاضر در این نشست هستند.
آگهی
آگهی
نشست امسال در حالی برگزار میشود که شش ماه از آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران میگذرد.
مسعود پزشکیان در حاشیه این نشست با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نارندرا مودی، نخستوزیر هند، صدر جباروف، رئیس جمهوری قرقیزستان و امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، دیدار و گفتوگو کرده است.
آقای پزشکیان در بیشکک و پس از آنکه ایران و آمریکا برای نخستین بار در یک ماه گذشته بار دیگر با یکدیگر تبادل آتش کردند، گفت که ادامه جنگ در راستای منافع تهران نیست. او به آقای مودی گفت: «ما همچنان برای یافتن مسیری برای توافق و تفاهم تلاش میکنیم و معتقدیم ادامه جنگ نه به نفع ماست و نه به نفع منطقه.»
همچنین انتظار میرود که آقای پزشکیان با ولادیمیر پوتین نیز دیدار کند. روسیه و ایران، که هر دو در شمار تحریمشدهترین کشورهای جهان قرار دارند، از زمان آغاز حمله روسیه به اوکراین همکاریهای نظامی و اقتصادی خود را به میزان قابل توجهی افزایش دادهاند.
دیدار آقای پوتین و آقای پزشکیان تنها چند روز پس از سفر کمسابقه جان راتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، به مسکو انجام میشود. رسانههای آمریکایی گمانهزنی کردهاند که آقای راتکلیف در جریان این سفر درباره مسائل مرتبط با اوکراین و ایران با مقامهای اطلاعاتی روسیه گفتوگو کرده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
نشست سازمان همکاری شانگهای در حالی برگزار میشود که ایران، روسیه و چین همزمان با جنگ آمریکا علیه ایران، با فشارهای فزاینده واشنگتن مواجه شدهاند. آمریکا هشدار داده است که متحدان ایران در صورت حمایت از تهران ممکن است با تحریمهای واشنگتن روبهرو شوند.
چین که واردکننده عمده نفت ایران است، در واکنش اعلام کرد که «قاطعانه» از منافع خود دفاع خواهد کرد.
روسیه و چین بزرگترین حامیان ایران هستند. هند نیز یکی از شرکای تجاری مهم ایران به شمار میرود.
ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ نیز روز دوشنبه در قرقیزستان دیدار و گفتوگو کردند. آقای پوتین و آقای شی در نشستهای پیشین سازمان همکاری شانگهای تلاش کردهاند دیدگاه خود درباره شکلگیری جهانی چندقطبی را مطرح کنند و در برابر غرب، تصویری از اتحاد میان کشورهای رقیب آن ارائه دهند.
آقای شی در دیدار با آقای پوتین تاکید کرد روابط میان دو کشور بیش از گذشته «استحکام یافته» و چشمانداز آن نیز «روشنتر» خواهد بود.
رئیس جمهوری چین همچنین گفت شرایط بینالمللی با افزایش آشکار «عدم قطعیت و غیرقابل پیشبینی بودن» همراه شده است.
همزمان با ادامه جنگ روسیه در اوکراین، وابستگی اقتصادی مسکو به چین افزایش یافته است. کشورهای غربی نیز از پکن خواستهاند با استفاده از نفوذ خود، روسیه را برای پایان دادن به عملیات نظامی در اوکراین تحت فشار قرار دهد.
با این حال، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، به رسانههای روسی گفت جنگ اوکراین موضوع اصلی گفتوگوی پوتین و شی نبوده و دو طرف تنها «بهطور گذرا» درباره آن صحبت کردهاند.
آقای پوتین گفت مسکو «در مسیر حلوفصل» جنگ اوکراین حرکت میکند، اما درباره اینکه این روند چگونه پیش میرود یا چه زمانی ممکن است به نتیجه برسد، توضیح بیشتری نداد.
مذاکرات برای برقراری صلح که با میانجیگری آمریکا در حال انجام است، همچنان بدون پیشرفت قابل توجه متوقف مانده است.
سازمان همکاری شانگهای که فعالیت خود را عمدتا با تمرکز بر مسائل اقتصادی دنبال میکرد، در سالهای اخیر و با نقشآفرینی بیشتر روسیه و چین، اهمیت و تحرک بیشتری پیدا کرده است.
ایران نیز در سال ۲۰۲۳ میلادی به این سازمان پیوست.
این سازمان علاوه بر ۱۰ عضو خود، اکنون ۱۵ «شریک گفتوگو» دارد که ترکیه، عربستان سعودی و قطر نیز در میان آنها هستند. افغانستان و مغولستان نیز دو کشور ناظر سازمان همکاری شانگهای هستند.
سازمان همکاری شانگهای اگرچه خود را نماینده حدود ۴۰ درصد از جمعیت جهان و یکچهارم اقتصاد جهانی میداند، اما ائتلافی متنوع است و اعضای آن در برخی مسائل با یکدیگر اختلافنظر دارند.