فقط چند روز پس از عرضه اولیه رکوردشکن سهام اسپیساکس در بورس، هر سه موسسه بزرگ اعتبارسنجی به این شرکت رتبه اعتباری سرمایهگذاری دادند، در حالی که سهام تازهوارد آن روز پنجشنبه به شدت سقوط کرد.
شرکت فضایی و هوش مصنوعی ایلان ماسک روز پنجشنبه برای نخستین بار از مودیز، فیچ و اس&پی گلوبال رتبه اعتباری دریافت کرد؛ نقطه عطفی که بدهی این شرکت را محکم در محدوده سرمایهگذاریپذیر قرار میدهد و میتواند در حالی که در حال تامین مالی یک برنامه توسعه گسترده است، هزینه استقراض را برای آن کاهش دهد.
آگهی
آگهی
این ارزیابیها کمتر از یک هفته پس از عرضهاولیه رکوردشکن شرکت انجام شد؛ عرضهای که حدود ۸۵.۷ میلیارد دلار (۷۳.۸ میلیارد یورو) جذب کرد و به بزرگترین عرضهاولیه سهام در تاریخ بدل شد.
مودیز برای اسپیسایکس رتبه اعتباری بلندمدت ناشر Baa1 با چشمانداز باثبات تعیین کرد. این موسسه در گزارش خود به «قدرت استثنایی جایگاه تجاری» شرکت به عنوان پیشتاز جهانی پرتابهای مداری و بهرهبردار استارلینک، بزرگترین شبکه اینترنت پهنباند ماهوارهای مدار پایین زمین، اشاره کرد.
این رتبه کمی بالاتر از رتبه Baa3 تسلاست. ایلان ماسک در واکنش به این خبر در پاسخ به یک کاربر در شبکههای اجتماعی نوشت: «اگر صادق باشیم، رتبه اعتباری تسلا به طرز خندهداری پایین است.»
به گفته مودیز، استارلینک به منبع اصلی تولید جریان نقدی اسپیسایکس تبدیل شده و پشتوانه بهبود مقیاس، حاشیه سودهای بالاتر و فاصلهگیری تدریجی از درآمدهای چرخهای ناشی از پرتابهاست.
مودیز همچنین به ریسکها اشاره کرد. این موسسه گفت رتبه اعتباری به خاطر الزامات اجرایی و مالی سنگین توسعه گسترده بخش هوش مصنوعی اسپیسایکس محدود شده است؛ توسعهای که با سرمایهبر بودن بالا، تداوم جریان نقدی آزاد منفی و دامنه نامطمئن بازده همراه است.
این موسسه بر وابستگی شرکت به نسل بعدی فضاپیمای استارشپ V3 تاکید کرد و هشدار داد که عقبماندگی یا تاخیرهای فنی میتواند بر رشد بلندمدت فشار وارد کند.
مودیز همچنین به ریسکهای بالای حاکمیتی ناشی از ساختار کنترلی اسپیسایکس و تمرکز حق رای اشاره کرد؛ عواملی که به گفته این موسسه نظارت مستقل هیاتمدیره را محدود میکند و باعث میشود شرکت به شدت به یک فرد، ایلان ماسک، متکی بماند.
با این حال، مودیز همچنان تا سال ۲۰۲۸ رشد قوی درآمد و سود اسپیسایکس را پیشبینی میکند؛ رشدی که بهویژه از سوی استارلینک هدایت میشود؛ سامانهای که تا اوایل ژوئن ۱۲ میلیون مشترک داشت، و همزمان انتظار میرود بخش هوش مصنوعی نیز به نقطه عطف خود برسد.
این موسسه قراردادهای اخیر تامین توان پردازشی با شرکتهای ثالث از جمله آنتروپیک و گوگل را که مجموع ارزش آنها ۷۵ میلیارد دلار (۶۵ میلیارد یورو) است، نشانهای از این ظرفیت بالقوه عنوان کرد.
در مورد دیگر موسسات رتبهبندی اعتباری، فیچ رتبه پیشفرض بلندمدت ناشر BBB+ با چشمانداز باثبات برای اسپیسایکس صادر کرد و بر برتری قاطع شرکت در بازار پرتابهای تجاری تاکید کرد؛ بازاری که اسپیسایکس از سال ۲۰۲۳ بیش از ۸۰ درصد جرم کل منتقلشده به مدار در جهان را به خود اختصاص داده است.
در همین حال، اس&پی گلوبال رتبه BBB با چشمانداز باثبات به اسپیسایکس داد و قدرت کسبوکارهای پرتاب و اتصال ماهوارهای شرکت را در برابر ریسکهای بخش نوپای هوش مصنوعی و نیازهای سرمایهای قابل توجه آن سنجید.
افت سهام از اوج
این رتبهبندیها روز پنجشنبه تاثیر چندانی در آرام کردن سهام نداشت.
سهام اسپیسایکس در ۱۸۵ دلار بسته شد که بیش از ۱۸ درصد پایینتر از اوج ۲۲۵.۶ دلاری روز سهشنبه بود؛ روزی که ارزش بازار شرکت برای مدت کوتاهی از ۳ تریلیون دلار (۲.۶ تریلیون یورو) فراتر رفت.
سهام در جریان معاملات درونروزی تا ۱۷۲ دلار سقوط کرد اما سپس بخشی از افت را جبران کرد، در حالی که سرمایهگذاران میسنجیدند آیا ارزشگذاری بالای شرکت بیش از حد پیش رفته است یا نه.
این عقبنشینی جایگاه اسپیسایکس را در میان غولهای شرکتی جهان جابهجا کرده است. این شرکت اکنون بار دیگر از نظر ارزش بازار ششمین شرکت بورسی ارزشمند جهان است، پس از آنکه بخشی از رشد ابتدای هفته را واگذار کرد.
اسپیسایکس روز سهشنبه با پشت سر گذاشتن آمازون به رتبه پنجم رسیده بود و در اوج درونروزی خود حتی برای مدتی کوتاه از مایکروسافت پیشی گرفت، اما ریزش این هفته دوباره آن را به عقب راند.
حتی پس از از دست دادن بخشی از این سودها، اسپیسایکس تنها یک هفته پس از ورود به بورس در زمره ارزشمندترین شرکتهای جهان قرار دارد و قرار گرفتن بدهی آن در محدوده سرمایهگذاریپذیر از سوی هر سه موسسه بزرگ، نشاندهنده تغییری مهم در نحوه نگاه بازارهای مالی به شرکتی است که سالها به عنوان یک سازنده موشک با تامین مالی خصوصی فعالیت میکرد.