آلیانتس ترید برآورد کرده که فرانسه، اسپانیا و ایتالیا از آسیبپذیرترین اقتصادهای اروپایی در برابر هزینههای رو به رشد گرمای شدید هستند و این وضعیت میتواند تا سال ۲۰۳۰ تولید برخی کشورها را تا ۷ درصد کاهش دهد.
گرمای شدید میتواند به عامل مهمی در کند شدن رشد در بزرگترین اقتصادهای اروپا تبدیل شود؛ عاملی که به گفته گزارش جدید آلیانتس ترید، ناشی از کاهش بهرهوری نیروی کار و افزایش تقاضا برای خنکسازی است.
آگهی
آگهی
به برآورد این گزارش، تا سال ۲۰۳۰ مجموع زیان تولید ناخالص داخلی در کشورهایی که بیش از بقیه در معرض افزایش دما هستند میتواند به ۵ تا ۷ درصد برسد. فرانسه در صدر جدول اروپا قرار دارد و ممکن است طی پنج سال آینده با زیانی معادل ۲۴۰ میلیارد دلار (۲۰۹ میلیارد یورو) روبهرو شود.
ایتالیا دومین اقتصاد اروپایی در معرض خطر است و زیان آن ۱۴۷ میلیارد دلار (۱۲۸ میلیارد یورو) پیشبینی شده است، پس از آن آلمان با ۱۳۱ میلیارد دلار (۱۱۴ میلیارد یورو) و اسپانیا با ۱۲۰ میلیارد دلار (۱۰۴ میلیارد یورو) قرار میگیرند. برای مقایسه، زیان تجمعی ژاپن میتواند به ۳۵۴ میلیارد دلار (۳۰۸ میلیارد یورو) برسد.
برای برآورد هزینه بالقوه اقتصادی، پژوهشگران فرض کردهاند کشورها بین سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ با افزایش تدریجی موجهای گرمای شدید روبهرو میشوند که در نهایت به شرایطی مشابه گرمترین سال ثبتشده در هر کشور میرسد. این سناریو بر اساس پنج سال از گرمترین سالهایی تنظیم شده که هر کشور بین ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ ثبت کرده است.
این یافتهها نگرانیهایی را تکرار میکند که بانک مرکزی اروپا مطرح کرده است. فیلیپ آر لین، اقتصاددان ارشد بانک مرکزی اروپا، در کنفرانس «اقلیم، طبیعت و سیاست پولی» در فرانکفورت در ماه مه گفت که «گرمایش جهانی و افزایش رخدادهای آبوهوایی شدید، خسارت اقتصادی قابل توجهی وارد میکند».
به گفته لین، پژوهشهای تازه نشان میدهد اگر بین سالهای ۱۹۶۰ تا ۲۰۱۹ هیچ گرمایشی رخ نمیداد، تولید ناخالص داخلی سرانه جهان امروز بیش از ۲۰ درصد بالاتر بود. این رقم معادل کاهش سالانه حدود ۰.۳ درصدی در نرخ رشد در طول آن دوره است.
کاهش بهرهوری و افزایش تقاضا برای انرژی
کارگران ساختمانی، کارکنان کارخانهها، رانندگان خدمات تحویل کالا و کارگران بخش کشاورزی در جریان موجهای گرما هر چه بیشتر ساعات کاری مفید خود را از دست میدهند و در همین حال هزینه خنکسازی برای بنگاهها رو به افزایش است.
کارگران ساختمانی، کارکنان کارخانهها، رانندگان خدمات تحویل کالا و کارگران بخش کشاورزی در جریان موجهای گرما هر چه بیشتر ساعات کاری مفید خود را از دست میدهند و در همین حال هزینه خنکسازی برای بنگاهها رو به افزایش است.
به برآورد آلیانتس ترید، به محض اینکه دما از ۳۰ درجه سانتیگراد فراتر میرود، بهرهوری نیروی کار برای هر درجه اضافی حدود ۳ درصد کاهش مییابد و در مقابل، تقاضا برای انرژی در هر درجه حدود ۱.۲ درصد افزایش پیدا میکند، زیرا خانوارها و کسبوکارها بیشتر به سامانههای خنکسازی متکی میشوند.
این گزارش کاهش بهرهوری را به فشار جسمی، اختلال شناختی و بدتر شدن کیفیت خواب ناشی از گرمای شدید نسبت میدهد.
به گفته آلیانتس ترید، سهم ساعات کاری که در سطح جهان به دلیل استرس گرمایی از دست میرود، از ۱.۴ درصد در سال ۱۹۹۵ به ۲.۲ درصد در سال ۲۰۳۰ خواهد رسید، در حالی که این سهم در آسیای جنوبی به ۵.۳ درصد و در آفریقای غربی به ۴.۸ درصد میرسد.
گرما همچنین بر سامانههای انرژی فشار وارد میکند. در دماهای بالای ۳۰ درجه سانتیگراد، تقاضا برای برق به شدت افزایش مییابد و در عین حال ظرفیت تولید نیز ممکن است تحت فشار قرار گیرد. ترکیب تولید برق در اروپا هنوز به طور قابل توجهی بر تولید گرمایی متکی است؛ گاز با سهم ۵۱ درصدی، انرژی هستهای با ۱۸ درصد و زغالسنگ با ۱۷ درصد که همگی وابسته به دسترسی به آب و کارایی سامانههای خنکسازی هستند.
به عنوان نمونه در موج گرمای فرانسه در سال ۲۰۱۹، تولید برق هستهای به دلیل محدودیتهای خنکسازی کاهش یافت، عرضه برق محدود شد و جهشهای شدیدی در قیمت برق رخ داد.
زیرساختهای حملونقل نیز آسیبپذیر است. دماهای بالا میتواند به جادهها و خطوط راهآهن آسیب برساند، خدمات را مختل کند و هزینه تعمیرات را افزایش دهد.
افزایش دما میتواند بر رشد اقتصادی و مالیه عمومی فشار وارد کند
این گزارش هشدار میدهد که پیامدهای اقتصادی گرمای شدید بسیار فراتر از کاهش بهرهوری است.
انتظار میرود سرمایهگذاری بیش از مصرف تحت تاثیر قرار گیرد، به طوری که تشکیل سرمایه ثابت در کشورهای متاثر به طور متوسط ۸ درصد کاهش پیدا کند. با کاهش بازده مورد انتظار سرمایهگذاری در اثر گرما، بنگاهها هزینههای سرمایهای خود را پایین میآورند، ظرفیت تولید آینده تضعیف میشود و یک چرخه خودتقویتکننده رکود در رشد شکل میگیرد.
آلیانتس ترید همچنین انتظار دارد شوکهای ناشی از گرما فشارهای رکودتورمی ایجاد کند، به این معنا که تورم همزمان با افزایش بیکاری بالا میرود. این وضعیت میتواند بانکهای مرکزی را با دوراهیهای دشواری روبهرو کند، به ویژه در منطقه یورو که یک سیاست پولی واحد باید پاسخگوی اقتصادهایی با سطوح متفاوتی از در معرض بودن به مخاطرات اقلیمی باشد.
مالیه عمومی نیز احتمالا تحت فشار قرار خواهد گرفت. کاهش تولید اقتصادی درآمدهای مالیاتی را کم میکند، در حالی که دولتها با افزایش هزینهها برای مزایای مرتبط با تورم، خدمات درمانی و تعمیر اضطراری زیرساختها روبهرو میشوند.
زیان سالانه درآمدهای مالیاتی میتواند در فرانسه به ۱.۸ درصد، در ایتالیا و اسپانیا به ۱.۳ درصد و در آلمان به ۰.۷ درصد برسد. پیشبینی میشود ترازهای بودجهای به طور متوسط هر سال حدود ۰.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی بدتر شود.
به گفته گزارش، وقتی فشارهای ناشی از گرما در نظر گرفته شود، ایتالیا و اسپانیا در معرض آن هستند که از سقف کسری تعیینشده در معاهده ماستریخت عبور کنند. فرانسه که همین حالا پیشبینی میشود با کسری بودجهای معادل ۴.۹ درصد تولید ناخالص داخلی روبهرو شود، ممکن است با بار مالی اضافی ناشی از گرما معادل ۲.۲ درصد تولید ناخالص داخلی مواجه شود.
اروپا تا چه حد آماده است؟
آلیانتس ترید نتیجه میگیرد که هیچ یک از اقتصادهای بزرگ اروپا برای پیامدهای اقتصادی گرمای شدید کاملا آماده نیستند.
اسپانیا از نظر حفاظت از کارگران بیش از دیگران پیشرفت کرده است و فرانسه در زمینه استانداردهای مقاوم در برابر گرما برای ساختمانها پیشتاز است. با این حال گزارش تاکید میکند هیچ کشوری در حال حاضر مجموعهای جامع از سازوکارهای حفاظتی برای کارگران، ساختمانها، مالیه عمومی و خانوارهای آسیبپذیر ندارد.
بیشتر کشورهای اروپایی راهبردهای سازگاری با اقلیم را تدوین کردهاند، اما تنها تعداد کمی از آنها منابع مالی بلندمدت برای اجرای این برنامهها اختصاص دادهاند. در عوض دولتها اغلب پس از وقوع موجهای گرما به هزینههای اضطراری تکیه میکنند.
اتحادیه اروپا در قالب بسته «آماده برای ۵۵» (Fit for 55) متعهد شده است تا سال ۲۰۳۰ دستکم ۵۵ درصد از انتشار گازهای گلخانهای خود بکاهد، با این هدف که تا سال ۲۰۵۰ به بیطرفی اقلیمی برسد. بروکسل استدلال میکند که این گذار نه تنها به مقابله با تغییرات اقلیمی کمک میکند، بلکه با کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی وارداتی و بهبود تابآوری در برابر مخاطرات مرتبط با اقلیم، اقتصاد بلوک را نیز تقویت خواهد کرد.
آلیانتس ترید بر این باور است که خانوارها نیز میتوانند نقشی ایفا کنند. داراییهای مالی خانوارهای اروپایی در مجموع نزدیک به ۴۰ تریلیون یورو است، اما بسیاری از خانهها هنوز برای تابستانهای گرمتر تجهیز نشدهاند. مشوقهایی برای بهبود عایقبندی، نصب سامانههای خنککننده و گسترش پوشش بیمهای میتواند به کاهش تاثیر گرمای شدید کمک کند.
با این حال گزارش هشدار میدهد که خانوارهای با درآمد پایین اغلب در برابر گرما آسیبپذیرترند و ممکن است توان مالی لازم برای این ارتقاها را نداشته باشند؛ به همین دلیل همچنان به حمایت دولت نیاز خواهد بود تا اطمینان حاصل شود تلاشهای سازگاری به نابرابری بیشتر دامن نمیزند.