توافق تجارت آزاد اتحادیه اروپا و مرکوسور از جمعه به صورت موقت لازمالاجرا شد، هرچند در دیوان عدالت اتحادیه اروپا با چالش حقوقی روبهرو است.
پس از بیش از ۲۵ سال مذاکره، توافق تجاری میان اتحادیه اروپا و کشورهای مرکوسور ـ آرژانتین، برزیل، پاراگوئه و اروگوئه ـ از روز جمعه به طور موقت لازمالاجرا شد.
اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، با وجود چالش حقوقی در دیوان دادگستری اتحادیه اروپا اجرای موقت این توافق را پیش برد و عملا رایگیری پارلمان درباره تصویب کامل آن را دور زد.
فون در لاین در شبکه ایکس نوشت: «اجرای موقت، مزایای ملموس این توافق را نشان خواهد داد.»
او افزود: «و این که حساسیتهای مشروع چگونه مورد توجه قرار گرفته است.»
رئیس کمیسیون اروپا قرار است روز جمعه برای گرامیداشت این توافق با رهبران کشورهای مرکوسور یک ویدیوکنفرانس برگزار کند.
این توافق تعرفههای گمرکی را بر بخش عمده مبادلات تجاری میان دو طرف حذف میکند و به این ترتیب، یک منطقه تجارت آزاد با بیش از ۷۰۰ میلیون نفر جمعیت بین اتحادیه اروپا و کشورهای مرکوسور ایجاد میشود.
رئیس کمیسیون اروپا روز پنجشنبه این توافق را «خبری خوب برای کسبوکارهای اروپایی در همه اندازهها، خبری خوب برای مصرفکنندگان ما و خبری خوب برای کشاورزانمان که فرصتهای ارزشمند تازهای برای صادرات به دست میآورند، با حفاظت کامل از بخشهای حساس» توصیف کرد.
مخالفت با توافق
با این حال این توافق با استقبال یکسانی روبهرو نشده است. در حالی که حامیان آن معتقدند این توافق بازارهای جدیدی را که برای اقتصاد حیاتی است میگشاید، منتقدان هشدار میدهند که میتواند استانداردها و مقررات زیستمحیطی را تضعیف کند و به بخش کشاورزی اتحادیه اروپا آسیب بزند.
کمیسیون اروپا پس از آن که حمایت اکثریت کشورهای عضو را به دست آورد، در ۱۷ ژانویه این توافق را امضا کرد. با این حال، برخی کشورهای عضو همچنان با آن مخالف ماندند و فرانسه در صف مقدم مخالفان قرار داشت.
بسیاری از کشاورزان اروپایی نیز نارضایتی خود را ابراز کردند. آنها در آستانه امضای توافق، با تراکتورهای خود به خیابانها آمدند و علیه آنچه رقابت ناعادلانه واردات مرکوسور میدانستند، اعتراض کردند.
با این حال، در پارلمان اروپا مخالفان توانستند اکثریت را برای ارجاع توافق به دیوان دادگستری اتحادیه اروپا با هدف بررسی قانونی بودن آن به دست آورند. اگر این نهاد اروپایی رای منفی بدهد، اجرای توافق متوقف خواهد شد.
فون در لاین زیر فشار حامیان این توافق ـ از جمله آلمان و اسپانیا ـ که در بحبوحه افزایش تنشهای ژئواقتصادی مشتاق دسترسی به بازارهای جدید هستند، گزینه اجرای موقت را برگزید.
با این حال کمیسیون تنها زمانی میتوانست چنین کند که دستکم یکی از کشورهای مرکوسور توافق را تصویب و رسما ابلاغ کرده باشد.
برزیل، آرژانتین و اروگوئه پیش از این این کار را انجام دادهاند و انتظار میرود پاراگوئه نیز به آنها بپیوندد.
لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس جمهور برزیل، در مراسمی در برازیلیا برای گرامیداشت این تحول گفت: «هیچ چیز بهتر از ایمان داشتن به تمرین دموکراسی، چندجانبهگرایی و روابط دوستانه میان کشورها نیست.»
بولیوی، جدیدترین عضو مرکوسور، در مذاکرات حضور نداشت اما میتواند در سالهای آینده به این توافق بپیوندد.