برای نخستین بار سهام اوکراین وارد یک صندوق پذیرفتهشده در بورس لندن شده است؛ صندوقی که هدف آن هدایت سرمایهگذاری به بازسازی پس از جنگ و تقویت تابآوری اقتصاد این کشور است.
سرمایهگذاران خارجی که به نوسازی بلندمدت پایه صنعتی اوکراین چشم دوختهاند، اکنون مسیر مستقیمتری به غولهای شرکتی داخلی این کشور دارند.
صندوق قابل معامله در بورس بازسازی اوکراین هاناتاف (Ukraine Reconstruction UCITS ETF) با نماد UKRN که ماه گذشته راهاندازی شد، رسما نخستین سه شرکت اوکراینی را به ترکیب خود اضافه کرده است.
براساس بیانیه مطبوعاتی این شرکت، شرکت نرمافزار پهپاد «سوارمر»، اپراتور مخابراتی «کییفاستار» و شرکت سنگآهن «فرکسپو» همگی به سبد UKRN افزوده شدهاند.
این اقدام اهمیت زیادی دارد زیرا اقتصاد جنگی اوکراین شرکتهای این کشور را درست در زمانی که بیش از هر زمان دیگر به سرمایه خارجی نیاز دارند، از این منبع محروم کرده است.
با آن که هزینه بازسازی هماکنون بیش از ۴۲۰ میلیارد یورو برآورد شده و رو به افزایش است، کییف مدتهاست تاکید میکند نه خود او و نه دولتهای غربی به تنهایی توان پرداخت این صورتحساب را ندارند.
قرار گرفتن شرکتهای اوکراینی در برابر سرمایهگذاران نهادی بینالمللی برای پر کردن این شکاف و تضمین آن که پایه صنعتی کشور آنقدر دوام بیاورد که امکان بازسازیاش فراهم شود، حیاتی تلقی میشود.
صندوقهای ETF در خدمت اقتصادی جنگزده
صندوق UKRN UCITS ETF شامل شرکتهای بورسی است که قرار است در احیای اوکراین پس از جنگ نقشی کلیدی ایفا کنند.
این تعدیل راهبردی نشاندهنده تحول مهمی برای صندوقی است که پیشتر عمدتا بر شرکتهای بینالمللی با حضور حاشیهای در این منطقه تکیه داشت.
هکتور مکنیل، همبنیانگذار هاناتاف، در این بیانیه مطبوعاتی گفت: «تامین نیازهای اوکراین مستلزم بسیج سرمایه عمومی و خصوصی است.»
با گنجاندن این شرکتهای پیشتاز ملی، صندوق تصویری واقعیتر از موتورهای اقتصادی ارائه میدهد که قرار است محرک بازسازی آینده اوکراین باشند.
این تصمیم همچنین پس از بازتعدیل سختگیرانه شاخص احیای اوکراین EQM، یعنی شاخص مبنای این صندوق، اتخاذ شده است.
با توجه به آن که بخش خصوصی اوکراین همچنان ثبات خود را نشان میدهد، ارائهدهنده شاخص تشخیص داده است که برخی بازیگران داخلی اکنون معیارهای سختگیرانه نقدشوندگی و ارزش بازار لازم برای گنجانده شدن در یک ابزار سرمایهگذاری منطبق با مقررات UCITS را برآورده میکنند.
علاوه بر این، شرکت نرمافزار پهپاد «سوارمر» در یکی دیگر از محصولات هاناتاف، یعنی صندوق Drone UCITS ETF با نماد DRON نیز گنجانده شده که هماکنون اندکی بیش از ۱۵ میلیون یورو ارزش بازار دارد.
تقویت مسیر نوسازی اقتصادی
ادغام سهام شرکتهای داخلی صرفا یک بهروزرسانی فنی نیست، بلکه نشانه بلوغ زیرساخت مالیای است که از بازسازی اوکراین پشتیبانی میکند.
تحلیلگران EQM Indexes یادآور شدهاند که در روند گزینش، اولویت با شرکتهایی است که بخش قابل توجهی از درآمد خود را در داخل اوکراین به دست میآورند یا داراییهای فیزیکی عمدهای در خاک این کشور دارند.
مدل صندوقهای ETF چیزی را عرضه میکند که کمکهای دوجانبه قادر به فراهم کردن آن نیستند؛ یعنی مشوقی خودتقویتشونده برای آن که سرمایه خارجی در بلندمدت مسیر سرنوشت اوکراین را دنبال کند.
زمانی که سرمایهگذاران واحدهای این صندوق را میخرند، اگر شرکتهای اوکراینی رشد کنند و رونق بگیرند، آنها سود میبرند. سرمایهگذاران اکنون علاوه بر دلایل اخلاقی یا سیاسی، دلیلی مالی هم برای خواست موفقیت اوکراین دارند.
این رویکرد با کمکهای مالی متفاوت است، جایی که اهداکنندگان پول میدهند بدون آن که انتظار بازگشت داشته باشند.
کییف سالهاست میگوید این پایدارترین الگو است: به جای تکیه بر حسن نیت دولتهای غربی، باید پای سرمایهگذاران خصوصی را به میان کشید که در این بازی ذینفعاند؛ اگر اوکراین خود را بازسازی کند، آنها هم سود میبرند.
حضور این سهام در صندوقی تحت نظارت لندن دریچهای شفاف پیش روی سرمایهگذاران نهادی و خرد میگذارد؛ کسانی که پیچیدگیهای سرمایهگذاری مستقیم در بازاری متاثر از جنگ شاید پیشتر آنها را منصرف کرده بود.
گرچه ریسکهای مرتبط با چنین سرمایهگذاریهایی همچنان چشمگیر است، گسترش صندوق برای گنجاندن نامهای محلی حاکی از افزایش اعتماد به ادغام بلندمدت داراییهای شرکتی اوکراین در زیستبوم گستردهتر مالی اروپا است.