یک ماه پس از دو زمینلرزه در ونزوئلا، آمار رسمی بیش از ۵۵۰۰ کشته و ۱۶۷۰۰ زخمی را نشان میدهد. هزاران خانواده هنوز بیخانماناند و خسارت مادی حدود ۱۹.۶ میلیارد دلار برآورد میشود.
سی روز از زمانی میگذرد که دو زمینلرزه با بزرگای ۷٫۲ و ۷٫۵ در مدت تنها ۳۹ ثانیه شمال ونزوئلا را لرزاندند؛ شبی در ۲۴ ژوئن. آنچه مقامها آن زمان به عنوان پدیدهای کمسابقه در لرزهخیزی، یک دوگانه لرزهای توصیف کردند، با گذشت هفتهها به یکی از بدترین فاجعههای طبیعیای تبدیل شده که کشور در بیش از یک قرن تجربه کرده است.
یک ماه بعد، آمارها همچنان در حال تغییر است، هرچند بسیار کندتر از روزهای نخست، و هنوز شکافهایی برجای میگذارد که دولت پاسخی برای آنها نداده است. تازهترین جمعبندی رسمی که جمعه گذشته توسط رئیس مجلس ملی، خورخه رودریگز، اعلام شد، تعداد جانباختگان را ۵۵۴۶ نفر و تعداد زخمیها را ۱۶۷۴۰ نفر اعلام میکند.
این رقم دوم طی هفتههای اخیر تقریبا ثابت مانده است و نشان میدهد تیمهای پزشکی دیگر با موارد جدید وخیم روبهرو نمیشوند، در حالی که شمار جانباختگان همزمان با پیشرفت کار آواربرداری همچنان رو به افزایش است و روند شناسایی پزشکی قانونی اجساد ادامه دارد؛ بسیاری از آنها بدون شناسایی در گورهای موقت در گورستانهای لاگوایرا دفن شدهاند.
ناگوارترین رقم با این حال همان است که دولت ونزوئلا آن را بهروز نمیکند. از ۲۵ ژوئن، یک روز پس از زمینلرزه دوگانه، مقامها دیگر هیچ آمار رسمی ناپدیدشدگان ارائه نکردهاند؛ رقمی که آن زمان ۱۵۷ نفر بود. در این خلأ، ابتکاری مردمی با نام «ناپدیدشدگان زمینلرزه ونزوئلا» شکل گرفته که گزارشهای خانوادهها را گردآوری میکند و فهرستی از نزدیک به ۲۹۵۰۰ نفر را نگه میدارد که سرنوشتشان نامعلوم است. این فاصله میان آنچه دولت به رسمیت میشناسد و آنچه خود شهروندان ثبت میکنند، به یکی از جنبههای بیش از همه مورد پرسش در مدیریت وضعیت اضطراری تبدیل شده است.
خسارتهای مادی و جابهجایی جمعیت
جدای از جانهای از دسترفته، زمینلرزه آثار اقتصادی قابلتوجهی برجا گذاشت. گزارشی از بانک جهانی که هفته گذشته منتشر شد، میزان خسارت فیزیکی مستقیم را حدود ۱۹٫۶ میلیارد دلار برآورد میکند.
از این رقم، ۹٫۳ میلیارد دلار به خانههای تخریبشده یا بهشدت آسیبدیده مربوط میشود، ۵٫۲ میلیارد دلار به زیرساختهای عمومی از جمله بیمارستانها، مدارس و دیگر تاسیسات حیاتی، و نزدیک به ۵ میلیارد دلار به ساختمانهای تجاری و صنعتی.
در سطح میدانی، آخرین شمارش رسمی چنین گزارش میکند:
- ۸۵۶ ساختمان آسیبدیده که ۱۹۰ مورد آنها به طور کامل فرو ریختهاند
- تعداد خانوادههای بیخانمان به ۱۷۹۰۷ خانواده رسیده است و از این میان ۲۳۱۲۲ نفر همچنان در ۱۰۷ اردوگاه موقت در کاراکاس و لاگوایرا ساکناند
- ۱۲۸۳۲۴ خانواده از ابتدای وضعیت اضطراری به نوعی تحت رسیدگی مقامها قرار گرفتهاند
علاوه بر این، از زمان زمینلرزه اصلی تاکنون ۱۴۰۵ پسلرزه ثبت شده است که برخی از آنها آنقدر شدید بودهاند که کار بر روی سازههایی را که پیشتر ضعیف شده بود پیچیدهتر کردهاند.
یک ماه بعد، زندگی در تلاش برای از سرگیری است
با گذشت هفتهها، عملیات نجات به معنای دقیق کلمه جای خود را به آواربرداری و بازسازی داده است؛ فرآیندی که خود مقامها اذعان دارند ماهها، اگر نه سالها، طول خواهد کشید.
برخی خدمات پایه، از جمله برق در بخشهایی از لاگوایرا، حدود دو هفته پس از زمینلرزه دوباره برقرار شد اما بازگشت به وضعیت عادی همچنان ناقص است. سازمانهایی مانند «پزشکان بدون مرز» کلینیکهای سیار خود را در منطقه صفر فعال نگه داشتهاند تا نیازهای درمانی را پوشش دهند که نظام بهداشت عمومی، که پیش از این حادثه نیز فرسوده بود، از عهده تامین کامل آنها برنمیآید.
این تراژدی همچنین در مقطعی از نظر سیاسی حساس به ونزوئلا رسید؛ کشوری که پس از بازداشت نیکولاس مادورو، رئیسجمهور سابق در آغاز سال، دوران گذار را میگذراند و دلسی رودریگز در رأس دولت موقت قرار دارد؛ دولتی که هنوز زمان برگزاری انتخابات را تعیین نکرده است.
نحوه مدیریت کمکهای بینالمللی، از جمله همکاری دریافتی از کشورهایی چون اسرائیل و تلاشها برای آزادسازی داراییهای ونزوئلا با پشتیبانی امریکا، یکی از عواملی است که به نظر میرسد در ماههای آینده سرعت بازسازی را تعیین خواهد کرد.