در ادامه افزایش محدودیتها برای پروازهای بینالمللی شرکتهای هواپیمایی ایرانی، یک پرواز تهران به دوشنبه پس از خودداری ترکمنستان از صدور مجوز عبور از حریم هوایی این کشور ناچار به بازگشت به تهران شد. همزمان گزارش شد که تمامی پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی به امارات عربی متحده نیز لغو شد.
در پی انتشار ویدئویی در شبکههای اجتماعی که از بازگشت یک پرواز ایرانی در مسیر تهران به دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، به ایران حکایت داشت، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری گفت علت این اتفاق صادر نشدن مجوز عبور از آسمان ترکمنستان بوده است.
مجید اخوان در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا گفت: «به دلیل اینکه ترکمنستان مجوز عبور ایرلاینهای ایرانی را از آسمان خود صادر نکرد، پرواز تهران - دوشنبه نتوانست در مقصد فرود آید و ناچار شد به فرودگاه امام خمینی در تهران بازگردد.»
او همچنین از مسافران خواست پیش از سفر، آخرین اطلاعات مربوط به پروازهای خود را از مراجع مربوطه دریافت کنند.
لغو پرواز شرکتهای ایرانی به امارات
همزمان، خبرگزاری ایسنا گزارش داد که از نیمهشب چهارشنبه، تمامی پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی به امارات عربی متحده لغو شده است. در گزارش ایسنا جزئیات بیشتری درباره مدت زمان این محدودیت یا شرکتهای هواپیمایی مشمول آن اعلام نشده است.
این محدودیتها در شرایطی اعمال میشود که فشار بر پروازهای خارجی شرکتهای هواپیمایی ایران طی روزهای اخیر افزایش یافته است.
محدودیت پروازهای ایران پس از تشدید تحریمهای آمریکا
وزارت خزانهداری آمریکا روز ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ در چارچوب برنامه موسوم به «Operation Economic Outcast» مجموعه تازهای از تحریمها را علیه بخش هوانوردی ایران اعلام کرد و ۳۶ فرد و نهاد مرتبط با این بخش را هدف قرار داد. واشنگتن میگوید شرکتهای هواپیمایی ایران در انتقال تسلیحات، نیرو و محمولههای مورد استفاده نهادهای نظامی ایران نقش دارند؛ ادعایی که مبنای اقدامات تحریمی آمریکا قرار گرفته و توسط تهران رد شده است.
مرحله دیگری از این فشارها از ۲۳ سپتامبر، برابر با اول مهرماه آغاز شد؛ زمانی که شرکتهای خارجی ارائهدهنده خدماتی مانند سوخترسانی، خدمات فرودگاهی و فروش بلیت به شرکتهای هواپیمایی تحریمشده ایران با خطر تحریمهای ثانویه آمریکا روبهرو شدند.
پیش از این، آذربایجان اعلام کرده بود که از ۲۲ سپتامبر پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی به این کشور را در ارتباط با تحریمهای جدید آمریکا متوقف میکند. مقامهای گرجستان نیز اعلام کردند فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایرانی مشمول تحریم در مسیرهای این کشور محدود خواهد شد و نخستوزیر گرجستان بعدتر از تعلیق ارتباط هوایی با ایران در چارچوب اجرای رژیمهای تحریمی خبر داد.
همچنین، پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی به مسقط لغو شد؛ سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری ایران پیشتر گفته بود فرودگاه مسقط از نیمهشب ۲۳ سپتامبر پذیرش پروازهای ایرانی را متوقف خواهد کرد.
شرکت ماهانایر نیز پروازهای خود به استانبول را متوقف کرده است. فایننشالتایمز پیشتر گزارش داده بود که این شرکت پروازهای خود به استانبول، آنکارا و مسقط را در پی تشدید فشارهای تحریمی آمریکا تعلیق کرده است.
با این حال، توقف پروازهای ماهان به معنای قطع کامل پرواز شرکتهای ایرانی به استانبول نیست. دادههای پروازی روز پنجشنبه ۲۴ سپتامبر نشان میدهد پروازهای ایرانایر و قشمایر در مسیر تهران–استانبول همچنان برقرار بودهاند.
در مقابل، چین با فشار آمریکا برای توقف پروازهای ایران همراه نشده است. سخنگوی وزارت خارجه چین در واکنش به پرسشی درباره تهدید آمریکا به تحریم کشورها و شرکتهایی که به پروازهای ایرانی خدمات میدهند، گفت پکن با «تحریمهای یکجانبه غیرقانونی» که بدون مجوز شورای امنیت سازمان ملل اعمال شوند مخالف است.
دادههای پروازی نیز نشان میدهد مسیرهای هوایی میان ایران و چین پس از آغاز اجرای این مرحله از تحریمها همچنان فعال ماندهاند؛ از جمله یک پرواز ماهان از شانگهای به تهران در ۲۳ سپتامبر انجام شده و پروازهای بعدی این مسیر نیز در برنامه قرار داشته است.