خودروها همچنان اصلیترین وسیله سفر در اروپا هستند. با این حال، برای نخستین بار در ده سال گذشته، قطارها از اتوبوسها پیشی گرفتهاند و در همین مدت، سفرهای هوایی سریعترین رشد را داشتهاند.
هواپیما، قطار، خودرو... آیا اروپاییها شیوه رفتوآمد خود را تغییر دادهاند؟
بر اساس تازهترین دادههای یورواستات، پاسخ به نظر میرسد مثبت باشد، هرچند روند این تغییر کند است. با این حال، خودروها همچنان با فاصله زیاد، محبوبترین شیوه سفر در قاره اروپا به شمار میروند.
خودروها در سال ۲۰۲۴، ۶۹٫۲ درصد از کل جابهجایی مسافران در سراسر اتحادیه اروپا را به خود اختصاص دادهاند. این سهم همچنان نشان میدهد که خودرو رایجترین وسیله جابهجایی است، اما بهآرامی در حال کاهش است.
برای نخستین بار از سال ۲۰۱۴، قطارها از اتوبوسها، اتوبوسهای بینشهری و ترولیبوسها پیشی گرفتهاند. سهم راهآهن به ۷٫۵ درصد از کل سفرها رسیده و اندکی بالاتر از اتوبوسها، با ۷٫۳ درصد، قرار گرفته است.
این تغییر جایگاه هنوز بسیار محدود است. هر دو شیوه همچنان با فاصله زیادی پشت سر خودروها قرار دارند، اما به هر حال، این نقطه عطفی است که در دهه گذشته رخ نداده بود.
سفر دریایی همچنان کوچکترین سهم را به خود اختصاص داده و تقریبا بدون تغییر، روی ۰٫۴ درصد باقی مانده است.
اگر یک دهه به عقب برگردیم، تصویر بسیار روشنتر میشود. هیچ شیوه حملونقلی به اندازه سفر هوایی رشد نکرده است. سهم سفرهای هوایی از سال ۲۰۱۴، ۳٫۶ واحد درصد افزایش یافته است.
این رقم بهمراتب بیشتر از افزایش محدود ۰٫۹ واحد درصدی سهم راهآهن در همین دوره است؛ تغییری دوم و آرامتر که همزمان با عبور قطار از اتوبوس در تیتر اخبار امروز دیده میشود.
در همین حال، سهم خودروها طی این دهه ۲٫۹ واحد درصد و سهم اتوبوسها ۱٫۳ واحد درصد کاهش یافته است. با کنار هم گذاشتن این ارقام، جهتگیری بهروشنی دیده میشود: سفرهای جادهای کمتر و سفرهای ریلی و هوایی بیشتر شدهاند، هرچند خودروها همچنان با فاصله زیاد در صدر قرار دارند.
عادات سفر در کشورهای مختلف چه تفاوتی دارد؟
اگر به تکتک کشورها نگاه کنیم، میانگینهای اتحادیه اروپا به روایتهای ملی کاملا متفاوتی تبدیل میشود.
شهروندان لیتوانی بیش از هر ملت دیگری در اتحادیه اروپا به خودرو وابستهاند و ۸۳٫۷ درصد از کل سفرهای خود را از طریق جاده انجام میدهند. هلند با ۷۷ درصد و فنلاند با بیش از ۷۵ درصد فاصله چندانی ندارند و این سه کشور در زمره خودرومحورترین اعضای اتحادیه قرار میگیرند.
در کرواسی، پرواز تقریبا به بخشی از سبک زندگی تبدیل شده است؛ جایی که سفر هوایی با سهم ۴۵٫۶ درصدی، نزدیک به نیمی از کل جابهجاییها را تشکیل میدهد؛ احتمالا نتیجه جغرافیای جزیرهای و اتکای شدید این کشور به گردشگری. بلغارستان با ۳۰٫۳ درصد و قبرس با ۲۵٫۳ درصد نیز به دلایلی مشابه، در میان هوامحورترین کشورهای اتحادیه اروپا قرار دارند.
راهآهن بیشترین نقش را در مجارستان، با سهم ۱۱٫۳ درصدی از کل سفرها، و در اتریش، با کمی بیش از ۱۰ درصد، ایفا میکند. اتوبوسها نیز در مالت، ایرلند و مجارستان بیشترین وزن را دارند؛ کشورهایی که شبکه ریلی در آنها نسبتا محدود است.
در مورد سفر دریایی، این کشورهای جزیرهای و ساحلی هستند که پیشتازند: استونی، مالت و کرواسی؛ هرچند حتی در این کشورها نیز سهم سفر دریایی تنها بخش کوچکی از کل جابهجاییها را تشکیل میدهد.