یک تحلیل جدید میگوید برقیسازی نیرومندترین ابزار برای حفاظت از شهروندان اروپایی در برابر شوکهای انرژی فسیلی است.
بر اساس گزارشی تازه، گذار به گرمایش و حملونقل سبز میتواند قبض انرژی خانوارهای اتحادیه اروپا را هر سال تا هزاران یورو کاهش دهد؛ حتی پیش از آنکه شوک های قیمت سوخت فسیلی در نظر گرفته شود.
بررسی اندیشکده محیط زیستی دانمارکی کونچیتو نشان میدهد سرمایهگذاری تنها روی پمپ های حرارتی و خودروهای برقی (EV) میتواند برای یک خانوار متوسط اروپایی صرفهجویی معادل نزدیک به دو سال گرمایش رایگان به همراه داشته باشد. کارشناسان میگویند اگر دولت های ملی مالیات های انرژی را بازبینی کنند و مصرف برق به ساعات خارج از اوج مصرف منتقل شود این صرفهجویی ها میتواند حتی بیشتر هم باشد.
پژوهشگران پنج کشور عضو اتحادیه اروپا را تحلیل کردند و دریافتند میزان کاهش قبض انرژی بسته به قیمت های محلی انرژی و الگوی مصرف خانوارها تفاوت زیادی دارد. با این حال، به گفته آنها صرفهجویی ها «در همه جا قابل توجه» است و میانگین اتحادیه اروپا به حدود ۲ هزار و ۲۰۰ یورو در سال میرسد.
یک پمپ حرارتی و خودروی برقی چقدر میتوانند برای شما صرفهجویی ایجاد کنند؟
این گزارش (منبع به زبان انگلیسی) نشان میدهد خانوارهای آلمانی با جایگزین کردن یک پمپ حرارتی و یک خودروی برقی میتوانند دستکم سالانه ۱ هزار و ۹۵۰ یورو صرفهجویی کنند؛ رقمی که تقریبا معادل یک سال گرمایش رایگان در خانه است.
در اسپانیا این رقم به ۲ هزار یورو در سال میرسد که برابر با ۲۲ ماه برق رایگان است.
در میان پنج کشور مورد بررسی، فرانسه بزرگترین برنده بود؛ به طوری که خانوارهای این کشور با این تغییر میتوانند سالانه رقم چشمگیر ۳ هزار و ۷۰ یورو صرفهجویی کنند.
در لهستان و ایتالیا نیز میزان صرفهجویی سالانه به ترتیب ۱ هزار و ۸۷۰ و ۱ هزار و ۷۸۰ یورو برآورد شده است.
به گفته کونچیتو، این برآوردها بر پایه داده های یورواستات در دوره پیش از جنگ علیه ایران است؛ جنگی که در پی آن قیمت نفت و گاز سر به فلک کشیده است.
گزارش میگوید: «در نتیجه میتوان این برآوردها را نسبتا محافظهکارانه دانست. جهش های اخیر قیمت سوخت های فسیلی تنها توجیه اقتصادی برقیسازی و ضرورت سیاسی حفاظت از مصرف کنندگان در برابر شوک های قیمتی را تقویت میکند.»
جنگ ایران موجب رونق انرژی های تجدیدپذیر شده است
درگیری آمریکا و اسرائیل در خاورمیانه موجی از رونق انرژی های تجدیدپذیر در سراسر اروپا به راه انداخته و به تقویت انرژی پاک تولید داخل کمک کرده است.
به گفته شرکت انرژی اکتوپس انرژی، فروش پمپ های حرارتی در بریتانیا در سه هفته نخست ماه مارس نسبت به دوره مشابه در ماه قبل بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است. این جهش همزمان است با عملا بسته شدن تنگه هرمز، یکی از حیاتی ترین مسیرهای کشتیرانی سوخت های فسیلی در جهان که معمولا حدود یک پنجم عرضه جهانی نفت از آن عبور میکند.
در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶، فروش پمپ های حرارتی خانگی در فرانسه، آلمان و لهستان به طور متوسط ۲۵ درصد نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. در آلمان، فروش پمپ های حرارتی از دیگ های گازسوز سنتی پیشی گرفته، هرچند این کشور به تازگی در قانون گرمایش سبز خود عقبنشینی کرده است.
بسیاری از نمایندگی های فروش خودرو، از جمله بازارهای دستدوم، در ماه های اخیر با افزایش چشمگیر علاقه به خودروهای برقی روبهرو شده اند. از جمله شرکت مستقر در آمستردام Olx که میگوید: «درخواست های مشتریان برای خودروهای برقی در بازارهای ما در فرانسه، رومانی، پرتغال و لهستان جهش داشته و رشد در همه این بازارها هر هفته به طور مستمر شتاب میگیرد.»
ینس متیاس کلاوزن از کونچیتو میگوید: «جهش های قیمتی سوخت های فسیلی که امروز شاهد آن هستیم تصادفی نیست؛ اینها پیامد قابل پیشبینی تداوم وابستگی اروپا به نفت و گاز است که حدود ۹۰ درصد آن وارد میشود.»
او میافزاید: «این تحلیل نشان میدهد ابزارهای لازم برای حفاظت از خانواده های اروپایی همین حالا نیز وجود دارد. آنچه اکنون نیاز داریم اراده سیاسی برای از میان برداشتن موانعی است که سر راه قرار دارد.»
موانع برقیسازی چیست؟
هزینه های اولیه همچنان یکی از بزرگترین موانع بر سر راه بسیاری از خانوارهایی است که میخواهند گرمایش و حملونقل خود را برقیسازی کنند.
در این گزارش آمده است که یارانه های هدفمند به میزان ۴ هزار و ۵۰۰ یورو میتواند دوره بازگشت سرمایه برای خرید یک پمپ حرارتی را برای یک خانوار متوسط اروپایی به حدود پنج سال کاهش دهد. بسیاری از کشورها از جمله بریتانیا کمک های مالی اضافی برای خانوارهای کمدرآمد در نظر میگیرند تا به پرداخت هزینه های نصب کمک کند.
قیمت خودروهای برقی نیز رو به کاهش است و در بسیاری از کشورها به سطح برابر با خودروهای بنزینی رسیده است. بزرگترین بازار آنلاین خودروی بریتانیا، آتوتریدر، ماه گذشته گزارش داد که قیمت خرید خودروهای برقی نو برای نخستین بار به طور متوسط از مدل های بنزینی کمتر شده است.
به گفته شرکت اکتوپس الکتریک ویکلز، اکنون هزینه اجاره بسیاری از خودروهای برقی با همتایان بنزینی آنها برابر یا حتی کمتر است.
بسیاری از کشورهای اتحادیه اروپا همچنین برای خرید خودروهای برقی و نصب زیرساخت های شارژ مشوق هایی ارائه میکنند.