در سراسر اروپا بیش از ۲۸ میلیون پمپ حرارتی نصب شده و در بسیاری از کشورها فروش این تجهیزات از دیگهای گازسوز سنتی پیشی گرفته است.
اروپاییها در حال کنار گذاشتن دیگهای سنتی گازسوز و روی آوردن به پمپهای حرارتی هستند؛ روندی که به کاهش وابستگی آنها به قیمتهای پرنوسان نفت و گاز کمک میکند.
رونق استفاده از پمپهای حرارتی ـ که به جای تولید گرما، آن را از هوای بیرون، زمین یا آب به داخل خانه منتقل میکنند ـ در سالهای اخیر کند شده بود. در سال ۲۰۲۲ حدود ۲٫۸ میلیون دستگاه در اتحادیه اروپا نصب شد، اما این رقم در سال ۲۰۲۳ به ۲٫۷ میلیون و در سال ۲۰۲۴ به ۲٫۱۱ میلیون دستگاه کاهش یافت. با این حال به لطف ترکیبی از کاهش هزینه نصب و طرحهای یارانهای، این فناوری سبز دوباره در کانون توجه قرار گرفته است.
بر اساس دادههای اولیه انجمن پمپ حرارتی اروپا (EHPA (منبع به زبان انگلیسی))، فروش پمپهای حرارتی در سال ۲۰۲۵ به طور میانگین در ۱۶ کشور اروپایی ۱۰٫۳ درصد رشد داشته است. در این مدت ۲٫۶۲ میلیون دستگاه خانگی به فروش رسیده و شمار کل پمپهای حرارتی در سراسر قاره به ۲۸ میلیون واحد رسیده است.
رتبهبندی پمپهای حرارتی در اروپا
اسکاندیناوی همچنان با در نظر گرفتن نسبت فروش به جمعیت، بزرگترین بازار به شمار میرود؛ به طوری که تا سال ۲۰۲۵ در سه کشور اصلی این منطقه بیش از ۳۰ پمپ حرارتی به ازای هر ۱۰۰۰ خانوار فروخته شده است.
نروژ با ۶۶۲ پمپ حرارتی به ازای هر ۱۰۰۰ خانوار در صدر قرار دارد و پس از آن فنلاند با ۵۴۸، سوئد با ۵۰۹ و دانمارک با ۲۲۹ پمپ حرارتی قرار گرفتهاند.
این کشورها که معمولا آبوهوای سردی دارند نشان دادهاند پمپهای حرارتی همچنان در هوای بسیار سرد هم کارآمد هستند؛ تصوری نادرست درباره عملکرد آنها در سرما سالها بسیاری از اروپاییها را از این تغییر بازمیداشت.
در میان ۱۶ کشور اروپایی بررسیشده، فرانسه با ۲۱۶ پمپ حرارتی به ازای هر ۱۰۰۰ خانوار در جایگاه پنجم قرار دارد. پس از آن بلژیک با ۱۹۶، ایتالیا با ۱۸۴ و سوئیس با ۱۷۹ پمپ حرارتی قرار دارند.
فروش پمپهای حرارتی در آلمان از دیگهای گازسوز پیشی گرفت
در آلمان، پمپهای حرارتی به پرفروشترین فناوری گرمایشی تبدیل شدهاند و سال گذشته ۴۸ درصد از کل سامانههای گرمایشی جدید فروختهشده در این کشور را به خود اختصاص دادهاند. این رقم نسبت به سال ۲۰۲۴، ۲۱ درصد افزایش نشان میدهد و به فروش ۲۹۹ هزار دستگاه رسیده است، در حالی که سهم دیگهای گازسوز نیز به ۴۴ درصد کاهش یافته است.
کورینا اندرز از آژانس انرژی آلمان «دِنا» میگوید: «این آمارهای تازه نشان میدهد آلمان چگونه میتواند وابستگی خود به نوسانهای قیمت نفت و گاز را کاهش دهد.»
در بلژیک نیز فروش پمپهای حرارتی ۷ درصد افزایش یافت و به ۱۱ هزار دستگاه رسید. به گفته کارشناسان، این جهش نتیجه محدودیتهای تازه بر سامانههای گرمایش با سوختهای فسیلی و کاهش مالیات بر ارزش افزوده پمپهای حرارتی است.
در بریتانیا که به طور تاریخی یکی از ضعیفترین نرخهای استفاده از پمپ حرارتی در اروپا را داشته، فروش این سامانهها سال گذشته ۲۷ درصد رشد کرد و به ۱۲۵ هزار دستگاه رسید. طرح «Boiler Upgrade Scheme» دولت بریتانیا که به خانوارهای واجد شرایط برای خرید پمپ حرارتی هوامبنا یا زمینمبنا یارانه ۷۵۰۰ پوندی (حدود ۸۶۵۸ یورو) میپردازد، عامل اصلی این جهش دانسته میشود.
در مقابل، فروش پمپهای حرارتی در لهستان سال گذشته کاهش یافت. همزمان وزارت اقلیم و محیط زیست این کشور میگوید «موجی از اطلاعات نادرست» درباره نحوه کارکرد این فناوری سبز، نوسازی سامانه گرمایش کشور را کند کرده است.
جنگ علیه ایران باعث جهش فروش پمپهای حرارتی شده است
شوکهای واردشده به بازار سوختهای فسیلی بر اثر جنگ علیه ایران احتمالا استفاده از پمپهای حرارتی را بیش از پیش افزایش خواهد داد، زیرا اروپا گذار به انرژی پاک تولید داخل را دوچندان کرده است.
طبق اعلام شرکت اکتوپوس انرژی، فروش پمپهای حرارتی در بریتانیا پس از بسته شدن عملی تنگه هرمز در سه هفته نخست ماه مارس، نسبت به دوره مشابه در ماه قبل، بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.
به طور متوسط فروش پمپهای حرارتی خانگی در فرانسه، آلمان و لهستان در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶، ۲۵ درصد جهش داشته است و از ژانویه تا مارس امسال در مجموع ۵۷۵ هزار دستگاه در ۱۱ کشور اروپایی به فروش رسیده است.
به گفته EHPA، این میانگین کلی به دلیل اتریش کاهش یافته است؛ کشوری که به علت «نبود یارانههای دولتی» با افت ۳۰ درصدی فروش پمپ حرارتی روبهرو شده است.