دانشمندان اقلیمشناسی هشدار میدهند قویترین ال نینوی ثبتشده ممکن است اواخر امسال رخ دهد و دورههای بیشتری از هوای بسیار شدید به همراه بیاورد.
مدلهای فصلی پیشبینی میکنند که یک الگوی اقلیمی ال نینو شکل بگیرد که ممکن است قویترین نمونه ثبتشده تا کنون باشد و همراه با خود دورههای بیشتری از آبوهوای حدی بیاورد.
جف براردلی، کارشناس ارشد هواشناسی و متخصص اقلیم در شبکه تلویزیونی WFLA در تمپا در ایالت فلوریدا، هشدار میدهد: «به نظر من با پدیدههای جوی روبهرو خواهیم شد که در تاریخ معاصر نمونهشان را ندیدهایم.»
به گفته سازمان جهانی هواشناسی، انتظار میرود از میانه امسال یک رویداد ال نینو شکل بگیرد که بر الگوهای دما و بارش در سراسر جهان اثر میگذارد. در حالی که مدلها نشان میدهند این رویداد میتواند بسیار قدرتمند باشد، سازمان جهانی هواشناسی هشدار داده است که این مدلها در فصل بهار برای ارائه پیشبینیهای دقیقتر با دشواری بیشتری روبهرو هستند.
ال نینو چیست؟
ال نینو (در اسپانیایی به معنی «پسر») نوعی گرم شدن دورهای و طبیعی بخشهایی از آبهای استوایی اقیانوس آرام است که در ادامه الگوهای آبوهوایی جهان را دگرگون میکند. همتای آن، لا نینا، با خنکتر شدن از حد معمول آبها شناخته میشود.
براردلی میگوید رویداد ال نینو در اصل گرما را در سطح کره زمین بازتوزیع میکند. در حال حاضر گرمای نهفته در لایههای زیرسطحی اقیانوس آرام در حال حرکت به سوی شرق و بالا آمدن از اعماق به سطح آب است؛ مراحلی آغازین شکلگیری ال نینو.
بهروزرسانی جهانی اقلیم فصلی سازمان جهانی هواشناسی نشان میدهد دمای سطح دریاها بهسرعت در حال افزایش است. ویلفران موفوموا اوکیا، رئیس بخش پیشبینی اقلیم در این سازمان، میگوید اطمینان بالایی نسبت به آغاز ال نینو و سپس تقویت بیشتر آن در ماههای پیشرو وجود دارد.
به گفته سازمان جهانی هواشناسی، ال نینو معمولا هر دو تا هفت سال یکبار رخ میدهد و حدود ۹ تا ۱۲ ماه دوام دارد.
چرا دانشمندان از پیشبینیهای ال نینوی امسال نگرانند؟
دنیل سواین، اقلیمشناس موسسه منابع آبی کالیفرنیا، میگوید به نظر میرسد مدلهای پیشبینی روی نکته مهمی انگشت گذاشتهاند. به گفته او حجم و شدت ناهنجاریهای آب گرم در لایههای زیرسطحی (یعنی تودههای غیرعادی گرم که بخشی کلیدی از فیزیک ال نینو هستند) تقریبا به اندازهای است که در سوابق تاریخی دیدهایم.
قویترین رویدادها معمولا «ابر ال نینو» نامیده میشوند؛ هرچند اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) از این اصطلاح استفاده نمیکند.
سواین هفته گذشته گفت: «یکی از اجزای کلیدی لازم برای تحقق کامل این پدیده در حال رخ دادن است. هنوز دقیقا نمیدانیم چه خواهد شد. تضمینی نیست که یک ابر ال نینو شکل بگیرد، اما امکان وقوع چیزی واقعا چشمگیر وجود دارد.»
براردلی توضیح میدهد: «اگر اقیانوس آرام حجم زیادی گرما آزاد کند، سامانه اقلیمی را بهشدت تقویت میکند و از نظر آبوهوایی آشفتگی بزرگی به بار میآورد. با گرمای بیشتر، شاهد موجهای گرمایی قدرتمندتر، تشدید خشکسالی در برخی مناطق و همچنین رطوبت بیشتر در هوا خواهیم بود که به سیلابهای شدیدتر منجر میشود.»
او اضافه میکند که ال نینو همچنین فصل توفانهای حارهای در اقیانوس اطلس را تضعیف میکند، چون گرمای موجود در آرام آنقدر زیاد است که بر اطلس غلبه میکند. براردلی هشدار میدهد جاهایی مانند کارائیب در تابستان امسال بسیار خشکتر خواهند بود و احتمالا سامانههای حارهای کمتری را تجربه میکنند.
پیامدهای یک ابر ال نینو چیست؟
ال نینو پیامدهایی جهانی دارد. به نظر میرسد تابستان امسال در سراسر ایالات متحده گرمتر از حد معمول و همراه با موجهای گرمایی شدید باشد. هرچند در این فاصله هنوز نمیتوان جزئیات را بهروشنی مشخص کرد، براردلی انتظار دارد در جنوب غربی آمریکا رعدوبرقهای روزانه نیز با فراوانی بیشتری رخ دهد.
تخریب جنگلها که آتشسوزی، بهرهبرداری چوب و خشکسالی از محرکهای آن هستند، حدود ۴۰ درصد از آمازون را تحت تاثیر قرار داده است؛ وضعیتی که در صورت وقوع یک ال نینوی قوی میتواند در سال ۲۰۲۶ تشدید شود.
سواین میگوید گرمای اضافیای که ال نینو به سطح آب میآورد، در کنار گرم شدن سیاره بر اثر تغییر اقلیم، باعث خواهد شد دمای متوسط جهانی رکوردهای تازهای ثبت کند. او انتظار دارد اواخر امسال، سال آینده یا هر دو، شاهد ثبت دماهای کمسابقه در سطح جهان باشیم.
سواین اضافه میکند: «تمام شاخصها در این مقطع نشان میدهد که از منظر اقلیم جهانی، سال آینده سالی بسیار پرآشوب خواهد بود.»
مایکل من، اقلیمشناس دانشگاه پنسیلوانیا، میگوید هرچند ال نینو برای یک یا دو سال اندکی دمای جهانی را بالا میبرد، در مجموع نوعی «بازی جمع صفر» است.
او اضافه میکند که این پدیده معمولا دوباره به سمت لا نینا نوسان میکند و آن هم به نوبه خود برای یکی دو سال دمای جهانی را پایین میآورد. من هفته گذشته گفت: «آنچه باید نگرانش بود روند گرم شدن مستمر و بلندمدتی است که تا زمانی که مردم به سوزاندن سوختهای فسیلی ادامه دهند، ادامه خواهد داشت.»