به موجب یک گزارش سالانه که زیر نظر سازمان ملل متحد تهیه و منتشر شده، درگیریها و شرایط وخیم اقلیمی به عنوان عامل اصلی بروز ناامنی حاد غذایی در جهان تلقی میشود.
بنا به این گزارش شرایط حاد غذایی متاثر از عوامل یاد شده «احتمالا در بسیاری از کشورها حفظ یا وخیمتر شده است»؛ موضوعی که چشمانداز امنیت غذایی در سال ۲۰۲۶ را «تیره و تار» میسازد.
در این گزارش آمده است که سال گذشته دو سوم از افرادی که در سراسر جهان با بحرانهای غذایی دستوپنج نرم میکردند، تنها در ۱۰ کشور ساکن بودهاند که از این میان، یکسوم آنها در کشورهای سودان، نیجریه و جمهوری دموکراتیک کنگو زندگی میکردند.
بر اساس «گزارش جهانی بحرانهای غذایی» و با استناد به دادههای سازمان ملل، اتحادیه اروپا و نهادهای بشردوستانه، درگیریهای مسلحانه همچنان عامل اصلی ناامنی حاد غذایی به شمار میروند.
برای نخستین بار در دهمین شماره از این گزارش سالانه، وقوع قحطی همزمان در یک سال واحد در دو منطقه کاملا مجزا یعنی نوار غزه و بخشهایی از سودان مورد تایید قرار گرفته است.
این گزارش حاکی از آن است که سال گذشته، حدود ۲۶۶ میلیون نفر در ۴۷ کشور یا منطقه، سطوح بالایی از ناامنی حاد غذایی را تجربه کردهاند که این رقم، تقریبا دو برابر آمار ثبتشده در سال ۲۰۱۶ است.
دیوید لابورد، مدیر بخش اقتصاد کشاورزی و غذاییِ سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در این باره میگوید: «امسال، پیش از هر چیز، شاهد افزایش بسیار چشمگیر شمار افرادی هستیم که از نظر ناامنی غذایی در شرایط فاجعهباری قرار دارند.»
لابورد تصریح میکند: «این افراد در وضعیت قحطی یا شبهقحطی قرار دارند. برای درک بهتر عمق فاجعه باید گفت که این رقم ۹ برابر شده و به ۱.۴ میلیون نفر رسیده است.»
وی میافزاید: «با احتساب دو منطقه غزه و سودان که قحطی در آنها کاملا واقعی است، در مجموع شش کشور وجود دارند که مردم آنها در آستانه قحطی قرار گرفتهاند. بنابراین، اینها همان افرادی هستند که بدون دریافت کمکهای غذایی، فردا با خطر مرگ مواجه خواهند شد.»
این گزارش هشدار میدهد که درگیریها و شرایط وخیم اقلیمی «احتمالا وضعیت را در بسیاری از کشورها به همین شکل حفظ کرده یا وخیمتر خواهند کرد» و از این رو، چشمانداز سال ۲۰۲۶ «تیره و تار» است.
در این گزارش آمده است: «ناامنی حاد غذایی همچنان در ۱۰ کشور افغانستان، بنگلادش، جمهوری دموکراتیک کنگو، میانمار (برمه)، نیجریه، پاکستان، سودان جنوبی، سودان، سوریه و یمن تمرکز بالایی دارد.»
به رغم مشاهده مواردی از بهبود شرایط در برخی کشورها مانند بنگلادش و سوریه، باید گفت که این پیشرفتها «تقریبا به طور کامل با وخامت چشمگیر اوضاع» در افغانستان، جمهوری دموکراتیک کنگو، میانمار و زیمبابوه خنثی شده است.
تاثیر جنگ خاورمیانه و انسداد تنگه هرمز بر بحران غذایی
این گزارش همچنین تأکید میکند که کاهش شدید کمکهای بینالمللی و جنگ در خاورمیانه میتواند بحرانهای موجود را به خصوص از طریق افزایش تعداد آوارگان در منطقهای که پیشتر میزبان میلیونها پناهنده بوده و نیز بالا رفتن هزینه کودهای شیمیایی تشدید کند.
انسداد تنگه هرمز که یک مسیر حیاتی برای تامین نفت محسوب میشود، باعث افزایش سرسامآور قیمت کودهای کشاورزی شده است؛ چرا که تولید این کودها به مواد اولیه نفتی وابستگی دارد.
آلوارو لاریو، رئیس صندوق بینالمللی توسعه کشاورزی سازمان ملل متحد (ایفاد) در این زمینه میگوید: «ما اکنون در فصل کاشت قرار داریم.»
وی خاطرنشان میکند: «بنابراین کاملا روشن است که شوک غذایی کنونی اعم از افزایش قیمت انرژی و کود، تاثیرات گستردهای بر میزان تولید خواهد گذاشت.»
او همچنین خواستار حمایت بیشتر از کشاورزان خرد شد؛ وی به عنوان مثال در این خصوص به حمایت از طریق سرمایهگذاری در کشت محصولاتی که در برابر کمآبی و تغییرات اقلیمی مقاوم هستند، اشاره کرد.
به گفته رئیس صندوق بینالمللی توسعه کشاورزی سازمان ملل متحد، اگر کشاورزان کودهای مورد نیاز را به صورت محلی تولید کنند و سلامت خاک را بهبود بخشند تا نیاز به کود کاهش یابد، میتوان بخشی از این بحرانها را مهار کرد.