دستمزد خالص کارگران در اروپا بسیار متفاوت است و از کمتر از ۱۳ هزار یورو تا بیش از ۵۴ هزار یورو در سال نوسان دارد. با وجود تعدیل بر اساس هزینه زندگی، شکاف میان شرق و غرب اروپا کمتر میشود اما تفاوتها همچنان چشمگیر است.
بر اساس تازهترین آمار یورواستات، کارگری که دستمزد متوسط میگیرد در لوکزامبورگ بیش از چهار برابر مجارستان دریافتی به خانه میبرد.
درآمد خالص سالانه یک کارگر مجرد بدون فرزند که نشاندهنده آن چیزی است که عملا به خانه میبرد، از ۱۲٬۹۶۷ یورو در مجارستان تا ۵۴٬۲۶۰ یورو در لوکزامبورگ متغیر است و اختلاف شدید سطح دریافتی در سراسر اروپا را نشان میدهد.
ردهبندی کشورها شکاف قابل توجهی را آشکار میکند. هرچند این فاصله با تعدیل بر اساس قدرت خرید کمتر میشود اما همچنان قابل ملاحظه است.
این تفاوتها نتیجه ترکیبی از سطح دستمزدها، نظامهای مالیاتی، حق بیمههای تامین اجتماعی و طرحهای مزایای خانوادگی است. کشورهایی که حقوق بالاتری دارند زمانی که مالیات و هزینههای زندگی لحاظ میشود لزوما در رتبههای بالاتر قرار نمیگیرند.
درآمد خالص چیست؟
درآمد خالص مقدار پولی را نشان میدهد که کارگران پس از کسر مالیات بر درآمد و حق بیمههای تامین اجتماعی عملا دریافت میکنند. در مورد خانوارهای دارای فرزند، مزایای خانوادگی هم به آن اضافه میشود.
بر اساس آخرین دادههایی که یورواستات در میانه سال ۲۰۲۶ منتشر کرده و به سال ۲۰۲۵ مربوط میشود، درآمد خالص سالانه یک فرد مجرد بدون فرزند با دستمزد متوسط در اتحادیه اروپا ۲۶٬۹۲۹ یورو است.
از آنجا که درآمد خالص بسته به وضعیت خانوادگی و تعداد فرزندان تحت تکفل تغییر میکند، سناریوهای دیگر در ادامه توضیح داده شده است.
کدام کشورها بیشترین درآمد خالص را دارند؟
در میان کشورهای بالای جدول در اتحادیه اروپا تنها لوکزامبورگ از مرز ۵۰ هزار یورو عبور میکند و فقط در دو کشور درآمد خالص سالانه یک فرد مجرد بیش از ۴۰ هزار یورو است: ایرلند با ۴۴٬۲۶۳ یورو و دانمارک با ۴۱٬۹۸۱ یورو.
دیگر کشورهایی که بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا یعنی ۲۶٬۹۲۹ یورو قرار میگیرند و از ۳۰ هزار یورو هم فراتر میروند عبارتند از: هلند ۳۶٬۸۳۷ یورو، بلژیک ۳۴٬۶۴۲ یورو، سوئد ۳۴٬۶۲۴ یورو، فنلاند ۳۳٬۶۴۱ یورو، آلمان ۳۱ هزار یورو و فرانسه ۳۰٬۸۳۲ یورو.
در حالی که آلمان و فرانسه اندکی بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارند، اسپانیا و ایتالیا زیر این سطح هستند. یک فرد مجرد در آلمان یا فرانسه دستکم ۵ هزار یورو بیشتر از همتایان خود در اسپانیا و ایتالیا دریافت میکند؛ جایی که درآمد خالص سالانه به ترتیب ۲۵٬۲۶۳ و ۲۴٬۴۷۱ یورو است.
کشورهای اتحادیه اروپا که درآمد خالص سالانه در آنها زیر ۲۰ هزار یورو است
در ده کشور عضو اتحادیه اروپا، درآمد خالص سالانه کمتر از ۲۰ هزار یورو است. مجارستان با ۱۲٬۹۶۷ یورو، رومانی ۱۳٬۲۳۳ یورو، یونان ۱۵٬۰۵۰ یورو، اسلواکی ۱۵٬۶۸۶ یورو و لهستان ۱۶٬۱۶۳ یورو پایینترین گروه را تشکیل میدهند. لتونی با ۱۶٬۷۹۳ یورو، کرواسی ۱۷٬۲۵۶ یورو، لیتوانی ۱۸٬۶۵۰ یورو، چک ۱۹٬۵۶۹ یورو و پرتغال ۱۹٬۷۰۹ یورو درآمد نسبتا بالاتری ارائه میکنند اما این تفاوت زیاد نیست.
استونی با ۲۰٬۰۴۵ یورو، اسلوونی ۲۲٬۵۰۳ یورو، قبرس ۲۳٬۵۲۴ یورو و مالتا ۲۵٬۵۴۴ یورو نیز بین سطح ۲۰ هزار یورو و میانگین اتحادیه اروپا قرار دارند.
بلغارستان در سال ۲۰۲۴ پایینترین سطح درآمد خالص در اتحادیه اروپا را داشت اما یورونیوز بیزنس به دلیل افزایش غیرمعمول در ارقام بهروزشده و تا زمان تایید مجدد یورواستات، این کشور را از فهرست کنار گذاشته است.
با در نظر گرفتن هزینههای زندگی شکاف کمتر میشود
زمانی که هزینههای زندگی هم لحاظ شود تصویر بهطور چشمگیری تغییر میکند. کارگران در کشورهایی مانند رومانی و لهستان به یورو کمتر از همتایان خود در اروپای غربی دستمزد میگیرند اما قیمتهای پایینتر باعث میشود درآمدشان در داخل کشور قدرت خرید بیشتری داشته باشد.
در نتیجه، فاصله میان بالاترین و پایینترین سطوح درآمد در اروپا بسیار کمتر از آن چیزی است که در نگاه اول به نظر میرسد. هرچند درآمد خالص در کشور صدرنشین از نظر اسمی ۴٫۲ برابر کشور انتهای جدول است، این اختلاف پس از تعدیل بر اساس قدرت خرید به ۲٫۳ برابر کاهش مییابد.
یونان در PPS به قعر جدول سقوط میکند
بر حسب استاندارد قدرت خرید (PPS)، میانگین اتحادیه اروپا ۲۶٬۳۴۶ یورو است و از ۱۷٬۵۰۹ یورو در یونان تا ۴۰٬۸۴۶ یورو در لوکزامبورگ نوسان دارد.
در میان چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، آلمان با ۲۸٬۵۳۶ یورو بالاترین درآمد خالص را دارد و پس از آن برخلاف ردهبندی بر حسب یورو، اسپانیا با ۲۷٬۷۹۴ یورو جلوتر از فرانسه با ۲۷٬۷۲۴ یورو قرار میگیرد، هرچند این تفاوت ناچیز است. ایتالیا با ۲۵٬۰۹۵ یورو همچنان زیر میانگین اتحادیه اروپاست.
برخی کشورها در ردهبندی بر اساس PPS جهش محسوسی دارند. رومانی از دومین پایینترین جایگاه به میانه جدول میرسد و از چند کشور پیشی میگیرد. لهستان نیز بالاتر از استونی، لتونی و لیتوانی قرار میگیرد. اسپانیا از فرانسه جلو میزند و فاصله خود با آلمان را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد.
در مقابل، برخی کشورها در ردهبندی PPS بهشدت سقوط میکنند. یونان به پایینترین جایگاه در اتحادیه اروپا میرسد و حتی زیر مجارستان قرار میگیرد. دانمارک نیز پشت سر ایرلند، اتریش و هلند میایستد.
در هر دو سنجه، الگوهای منطقهای قابل مشاهده است. کشورهای اروپای غربی چه بر حسب یورو و چه بر اساس PPS همچنان غالب هستند، هرچند دانمارک در شاخص قدرت خرید بخشی از موقعیت خود را از دست میدهد. کشورهای اروپای شرقی از جمله رومانی، لهستان و کرواسی در ردهبندی PPS بالا میآیند زیرا هزینههای زندگی پایینتر تا حدی دستمزدهای اسمی کمتر را جبران میکند و به کاهش شکاف شرق و غرب کمک میکند.
مزایای خانوادگی تعیینکننده است: آلمان پیشتاز است
اعداد بالا مربوط به یک فرد مجرد بدون فرزند است. وقتی فرزندان تحت تکفل وارد معادله میشوند، درآمد خالص و جایگاه کشورها در برخی موارد که مزایای خانوادگی سخاوتمندانهای ارائه میشود بهطور قابل توجهی تغییر میکند. این حمایت میتواند به شکل کاهش مالیات بر درآمد یا پرداخت نقدی برای فرزندان تحت تکفل باشد.
اگر درآمد یک فرد مجرد بدون فرزند با یک زوج تکدرآمد با دو فرزند مقایسه شود، آلمان به عنوان سخاوتمندترین کشور ظاهر میشود. درآمد خالص یک زوج تکدرآمد با دو فرزند در آلمان ۵۳ درصد بیشتر است و از ۳۱ هزار یورو به ۴۷٬۴۲۴ یورو میرسد.
لهستان با ۳۹ درصد، بلژیک ۳۷ درصد و اتریش ۳۳ درصد نیز به دلیل حمایت نسبتا قوی از خانواده برجسته هستند.
در میان اقتصادهای بزرگ، اسپانیا با تنها ۱۳ درصد کمترین اختلاف را نشان میدهد، در حالی که این رقم در فرانسه ۲۶ درصد و در ایتالیا ۲۵ درصد است.
قبرس با ۶ درصد و دو کشور شمال اروپا یعنی فنلاند با ۷ درصد و سوئد با ۸ درصد در انتهای جدول قرار دارند. با این حال این به آن معنا نیست که خانوادههای دارای فرزند بیحمایت میمانند زیرا ممکن است کمکها از مسیرهای دیگری ارائه شود.