دانشمندان به تازگی دریافتهاند پرندگان هم خودارضایی میکنند و ظاهرا از این «پرواز انفرادی» کاملا هم راضی و خوشحالند.
تحقیقات جدید نشان میدهد که باید پرندگان را هم به باشگاه حیواناتی که خودارضایی میکنند اضافه کنیم؛ باشگاهی که بسیار عمومیتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میکردیم.
آگهی
آگهی
محققان میگوید: «لذتجویی انفرادی در میان پرندگان معمولا فرآیند چندان ظریف و باوقاری نیست؛ در این حالت، پرنده کلوآک خود (مجرای مشترک دفع و تولیدمثل) را به یک شیء، مانند شاخه، ترکه چوب یا اسباببازی میمالد. این رفتار اغلب با بالبال زدنهای زیاد و صداهای حاکی از رضایت خاطر همراه است.»
اما برخلاف تصور عموم، این کار صرفا راهی برای پرندگان بیحوصله جهت گذراندن وقت در قفس نیست. مشخص شده است که پرندگان وحشی در طبیعت نیز عاشق این جلسات انفرادی هستند و چه بسا حتی بیشتر از پرندگان در اسارت.
با این حال، این یافته پرسشهایی را برمیانگیزد. کاملا واضح است که خود پرنده چه نفعی از این کار میبرد؛ اما از منظر تکاملی، چرا خودارضایی در قلمرو حیوانات تا این حد دوام آورده است؟
خودارضایی وقت، انرژی و در جنس نر، اسپرم زیادی را «هدر» میدهد. در واقع وقتی میتوانید خودتان کار را راه بیندازید، دیگر چه نیازی به زحمت پیدا کردن جفت است؟ این یک نکته تکاملی منفی است.
در تئوری، رابطه جنسی انفرادی در مجموع باید «موفقیت در تولیدمثل» را، که سنگبنای انتخاب طبیعی است، کاهش دهد. پس چرا تکامل به این همه حیوان در حیاتوحش که در حال مالش، ضربه زدن، وارد کردن اشیاء یا به هر نحوی لذت رساندن به خود هستند، چشمپوشی کرده است؟
مطالعه عادات جفتگیری انفرادی در پرندگان میتواند پاسخی برای این کنجکاوی علمی داشته باشد.
یافتههای تحقیق
در این مطالعه جدید، زیستشناسان تکاملی در دانشگاههای لنکشایر، سوانزی و آکسفورد در بریتانیا، دادههای مربوط به ۱۲۰ گونه پرنده از ۲۲ گروه اصلی پرندگان را جمعآوری کردند.
این اطلاعات شامل سن، جنسیت، وحشی یا در بند بودن، همزیستی با چه پرندگان دیگری، و همچنین تکهمسر یا بیبندوبار بودن گونه آنها از نظر جنسی بود.
مشخص شد که این رفتار شهوتآمیز در میان پرندگان بسیار گسترده است، اما در سطوح مختلف. پرندگان نر بیشتر از مادهها دست به این کار میزدند؛ به طوری که ۵۵ درصد از موارد ثبتشده نرها شامل خودارضایی بود.
اما این بدان معنا نیست که پرندگان ماده از وقت گذراندن با خود لذت نمیبردند؛ چرا که این رفتار در ۳۶ درصد از مادهها نیز مشاهده شد.
پرندگانی که از نظر اجتماعی تکهمسر بودند و پیوندهای جفتی طولانیمدت تشکیل میدادند، بسیار کمتر از گونههایی با جفتهای متعدد، به این کاوشهای انفرادی روی میآوردند. سن پرنده و اینکه تنها نگهداری میشد یا با پرندگان دیگر، تاثیری روی این ماجرا نداشت.
اما غافلگیرکنندهترین یافته این بود که پرندگان وحشی در طبیعت بیشتر از پرندگان در اسارت خودارضایی میکردند. این یافته مستقیما یکی از فرضیههای اصلی در این باره را نقض میکند.
کلویی هیز، زیستشناس دانشگاه لنکشایر میگوید: «برخلاف تصورات پیشین که خودارضایی در میان پرندگان در اسارت مانند طوطیها را ناشی از زندگیِ غالبا انفرادی آنها میدانست، مطالعه ما نشان میدهد که این رفتار کاملا طبیعی، سالم و در میان گونههای متنوع پرندگان، حتی در محیطهای مختلف شایع است.»
درک این موضوع به این معناست که صاحبان پرندههای خانگی اگر پرندهشان را در حین انجام این کار دیدند، نیازی به نگرانی ندارند.
عموما توصیه دامپزشکان این بوده که مانع این رفتار شوند، زیرا آن را نشانهای از استرس یا سلامت ضعیف میدانستند. اما در عوض، به نظر میرسد تنها چیزی که پرنده به آن نیاز دارد، کمی حریم خصوصی است.
ریشههای تکاملی
درباره اینکه چرا انتخاب طبیعی این رفتار را ریشهکن نکرده است چند فرضیه وجود دارد. در پرندگان نر این کار ممکن است به تخلیه اسپرمهای قدیمی کمک کند و جا را برای اسپرمهای تازهنفس و زندهتر باز کند تا تولیدمثلهای آینده موفقیتآمیزتر باشد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
از سوی دیگر برای مادههایی که میخواهند پنهانی یک رابطه سریع با پرنده همسایه داشته باشند، خودارضایی میتواند به آنها کمک کند کار را سریعتر و پیش از آنکه جفت اصلیشان متوجه شود، تمام کنند.
یا شاید هم ماجرا سادهتر از این حرفها باشد: محققان در این مطالعه مینویسند: «یافتههای ما نشان میدهد که مکانیسم اولیه و مستقیم خودارضایی، میتواند صرف به عنوان یک دریچهٔ تخلیه جنسی در پاسخ به میل جنسی بالا عمل کند.»
تنوع در قلمرو حیوانات
البته این موضوع فقط به پرندگان محدود نمیشود. خودارضایی در سراسر قلمرو حیوانات دیده میشود. میمونها در اندونزی در حال استفاده از سنگ برای تحریک خود دیده شدهاند. دلفینها این کار را با ماهیهای مرده انجام میدهند. فیلها هم از این مراقبت انفرادی لذت میبرند.
گرازهای دریایی با بالههای خود این کار را میکنند و به طرز شگفتآوری آنقدر انعطافپذیر هستند که میتوانند خودارضایی دهانی انجام دهند.
نتایج تحقیق جدید در نشریه علمی «اکولوژی و تکامل» منتشر شده است.