یک پژوهش جدید هشدار میدهد در برخی شهرهای اروپا کشتیهای مسافربری نسبت به تمام خودروهای آن شهرها آلودگی هوای سمی بیشتری تولید میکنند.
کشتیهای فری با سوختهای فسیلی بندرهای اروپا را به خفگی انداختهاند و کارشناسان خواستار گذار سریع این ناوگان به استفاده از سامانههای برقی هستند.
کشتیهای فری نقشی حیاتی در اتصال جزیرههای اروپا به سرزمین اصلی دارند و اغلب به عنوان جایگزینی سازگارتر با محیط زیست برای سفر هوایی دیده میشوند. با این حال، بسیاری از این شناورها قدیمی و آلایندهاند و ساکنان محلی را در معرض آلودگی سمی هوا قرار میدهند.
یک مطالعه جدید از سوی سازمان غیردولتی «ترنسپورت اند انوایرونمنت» (T&E) نشان میدهد تنها در سال ۲۰۲۳، ۱۰۴۳ کشتی فری در اروپا ۱۳.۴ میلیون تن دی اکسید کربن منتشر کردهاند؛ معادل آلودگی سالانه ۶.۶ میلیون خودرو.
این گزارش هشدار میدهد در شهرهای بندری مانند بارسلون، دوبلین و ناپل، کشتیهای فری بیش از همه خودروهای آن شهرها آلودگی سمی اکسیدهای گوگرد (SOx) تولید میکنند.
اکسیدهای گوگرد آلایندههای هوا هستند که میتوانند باعث بروز مشکلات تنفسی شوند، آسم را تشدید کنند و به باران اسیدی و آلودگی ذرات معلق ریز دامن بزنند.
کدام بندرهای فری در اروپا آلودهترینند؟
در حال حاضر از نظر قرارگرفتن در معرض آلودگی SOx ناشی از کشتیهای فری، دوبلین در ایرلند آلودهترین شهر بندری اروپا است و پس از آن لاس پالماس در گرن کاناریا و هولیهد در ولز قرار دارند.
با این حال، قرار است این وضعیت سال آینده و همزمان با اجرایی شدن منطقههای جدید کنترل انتشار که آلودگی ناشی از سوختهای دریایی را در شمالشرق اقیانوس اطلس محدود میکند، تغییر کند. چون مجمعالجزایر قناری در این مقررات گنجانده نشده است، پیشبینی میشود لاس پالماس در سال ۲۰۲۷ بیشترین آلودگی هوا را تولید کند و پس از آن سانتا کروز در تنریفه قرار گیرد.
بارسلون آلودهترین بندر فری اروپا از نظر انتشار دی اکسید کربن است و کشتیهای این بندر با وجود محدودیتهای موجود در مدیترانه، ۱.۸ برابر همه خودروهای شهر، اکسیدهای گوگرد در هوا میپاشند.
از اول مه ۲۰۲۵، کل دریای مدیترانه به عنوان منطقه کنترل انتشار گوگرد تعریف خواهد شد و کشتیها موظف میشوند میزان گوگرد سوخت خود را از ۰.۵ به ۰.۱۰ درصد کاهش دهند. این تدابیر با هدف کاهش شدید آلودگی هوا و بهبود کیفیت هوا در نواحی ساحلی اتخاذ شده است.
آیا برقیکردن راهحل است؟
T&E میگوید متوسط عمر کشتیهای فری در اروپا ۲۶ سال است؛ موضوعی که ضرورت «نوسازی پاک» این ناوگان را برجسته میکند.
در این گزارش آمده است برقیکردن و استفاده از سامانههای هیبریدی میتواند انتشار دی اکسید کربن کشتیهای فری را تا ۴۲ درصد کاهش دهد، کیفیت هوا را در شهرهای بندری بهبود بخشد و هزینههای بهرهبرداری را پایین بیاورد. برآورد میشود دستکم ۶۰ درصد ناوگان فری اروپا تا سال ۲۰۳۵ بتواند با باتری کار کند، در حالی که بسیاری از مسیرها همین امروز نیز بهصرفهتر است که با کشتیهای برقی انجام شود.
در استکهلم سوئد، آزمایش یک کشتی فری برقی هیدروفویل نشان داده است که میتواند انتشار آلایندهها را تا ۹۴ درصد کاهش دهد و زمان سفر را از ۵۵ دقیقه به حدود ۳۰ دقیقه برساند.
اصلیترین مانع برای گسترش کشتیهای فری برقی، زیرساخت شارژ است، اما T&E معتقد است این چالش «کوچکتر از آن چیزی است که تصور میشود».
این مطالعه میافزاید: «۵۷ درصد بندرها فقط به شارژرهای کوچک با توان زیر ۵ مگاوات برای پشتیبانی از فعالیت کشتیهای فری برقی نیاز خواهند داشت.»
«جوامع را به هم وصل کنید، نه اینکه آنها را آلوده کنید»
فلیکس کلان از سازمان T&E میگوید: «کشتیهای فری باید جوامع را به هم وصل کنند، نه اینکه آنها را آلوده کنند. تعداد زیادی از این کشتیها سوختهای فسیلی آلاینده میسوزانند و هوای سمی را وارد شهرهای بندری اروپا میکنند.»
کلان استدلال میکند برقیکردن کشتیهای فری اروپا میتواند به شکل «چشمگیر» انتشارها را کاهش دهد و «نفس تازه»ای برای میلیونها نفر به ارمغان بیاورد. او اضافه میکند: «کشتیهای فری برقی در بسیاری از مسیرها همین حالا هم ارزانتر از گزینههای دیگر هستند و در سالهای آینده مسیرهای بیشتری از نظر هزینه رقابتی خواهند شد.
او میگوید: «با توجه به اینکه متوسط عمر کشتیهای فری در اروپا ۲۶ سال است، اکنون زمان نوسازی پاک فرا رسیده است.»