پژوهشگران میگویند: «این تغییرات در دههها و سدههای پیش رو برگشتناپذیر خواهد بود و دیگر امکان بازگشت به وضعیت کنونی وجود نخواهد داشت.»
تغییرات اقلیمی سلامت اقیانوسهای اروپا را به خطر انداخته و فقط حیات دریایی نیست که تحت تاثیر قرار میگیرد.
آگهی
آگهی
یک پژوهش تازه هشدار میدهد میراث فرهنگی ارزشمندِ زیرآبی بر اثر اسیدی شدن اقیانوسها در معرض تهدید است.
این تحقیق نشان داده است موادی که بسیاری از گنجینههای باستانشناسی از آنها ساخته شدهاند، هنگام کاهش سطح pH آب با خطر فرسایش و تخریب روبهرو میشوند.
«اسیدی شدن اقیانوسها چالشی جدی برای حفاظت از میراث فرهنگی زیرآبی است»
این پژوهش که با هماهنگی دانشگاه پادوا در ایتالیا انجام شده، بررسی کرده است اسیدی شدن اقیانوسها که پیامد مستقیم تغییرات اقلیمی است چگونه میتواند روند نابودی محوطههای باستانیِ غرقشده را تسریع کند.
لوئیجی جرمیناریو، سرپرست تیم تحقیق، توضیح میدهد پژوهشگران ابتدا سرعت تخریب مواد تاریخی از راه انحلال و فرسایش زیستی در محیطهای دریایی را اندازهگیری کردند و سپس این نتایج را با مدلهای اقلیمیِ بزرگمقیاس تلفیق کردند.
نتایج نگرانکننده بود. اگرچه فرسایش سنگ در دوران پیشاصنعتی ناچیز بود و امروز هم نسبتا محدود مانده است، افزایش انتشار گازهای گلخانهای میتواند به جهش تصاعدی در نرخ تخریب منجر شود.
جرمیناریو به روزنامه ایتالیایی لا رپوبلیکا گفت: «این تغییرها در دههها و سدههای پیش رو برگشتناپذیر خواهد بود و به ویژگیهای مواد و پویاییهای در حال تغییر زیستاستعمار، یعنی رشد ریزسازوارهها بر سطح سازههای غرقشده، بستگی دارد.»
این مطالعه (منبع به زبان انگلیسی) که در نشریه Communications Earth & Environment منتشر شده، هشدار میدهد: «اسیدی شدن اقیانوسها چالشی جدی برای حفاظت از میراث فرهنگی زیرآبی ایجاد خواهد کرد و سیاستهای حفاظت و سازگاری را از هر زمان دیگری ضروریتر میسازد.»
شبیهسازی در آبهای بهطور طبیعی اسیدی، خطر تخریب را نشان میدهد
پژوهشگران برای شبیهسازی سناریوهای آینده اسیدی شدن، آزمایشهای میدانی زیر آب انجام دادند.
این تیم در آبهای پیرامون جزیره ایتالیایی ایسکیا کار کرد؛ جایی که زیرزمین آتشفشانیِ منطقه «دریچههای» طبیعی CO₂ ایجاد میکند که در دمای محیط تقریبا گاز کربن دی اکسید خالص متصاعد میکنند و آن را به آزمایشگاهی زنده برای مطالعه اسیدی شدن اقیانوسها بدل کرده است.
جرمیناریو توضیح داد: «این یک محیط طبیعی است که به ما امکان میدهد ببینیم سناریوهای پیشبینی شده برای دههها و سدههای آینده در عمل چگونه خواهد بود، حتی در سطوح بسیار بالای اسیدی شدن.»
اعضای تیم پنلهایی را که حاوی نمونههایی از انواع مصالح سنگیِ رایج در میراث فرهنگی بود در آب غرق کردند.
این پنلها در نقاط مختلف پیرامون دریچههای CO₂ قرار گرفت تا در معرض طیف گستردهای از مقادیر pH و شرایط مختلف اسیدی شدن قرار گیرند.
در آزمایشگاه، پژوهشگران از پروفیلمتر نوری، ابزار پیشرفته با وضوح بالا که مدلهای سهبعدی از سطح میسازد، برای تصویرسازی و اندازهگیری تاثیر مقادیر مختلف pH بر انحلال و فرسایش استفاده کردند.
جرمیناریو گفت: «این روش به ما امکان داد شبیهسازی کنیم که اکنون و در آینده چه بر سر یک اثر سنگی در یک محوطه باستانیِ غرقشده میتواند بیاید.»
«حتی تخریب جزئی سطح میتواند به از دست رفتن غیرقابل بازگشت اطلاعات منجر شود»
این یافتهها آینده نگرانکنندهای را برای میراث فرهنگیِ زیرآبیِ اروپا ترسیم میکند.
آسیبپذیرترین آثار، آنهایی هستند که سرشار از کربنات کلسیمند، مانند مرمر و سنگ آهک، بهویژه وقتی بسیار متخلخل یا ریزدانه باشند.
به گفته پژوهشگران، ترکیب شیمیایی این مواد شبیه مرجان است؛ پدیدهای که آسیبپذیری آن در برابر تغییرات اقلیمی مدتهای طولانی است برای دانشمندان و افکار عمومی شناخته شده است.
این مطالعه نشان داد بیشترین خطر متوجه آثاری است که ارزش تاریخی یا هنری آنها به جزئیات بسیار ظریف بستگی دارد، مانند عناصر پیکرتراشی، حکاکیها و موزاییکها.
ایتالیا میزبان برخی گنجینههای زیرآبی تماشایی است؛ از جمله پارک باستانشناسی بایا با موزاییکها و کفپوشهای مرمرینِ شهر باستانی روم و همچنین بندر رومی اگنازیا در پولیا.
جرمیناریو گفت: «حتی تخریب ظاهرا جزئیِ سطح میتواند به از دست رفتن برگشتناپذیر اطلاعات منجر شود.»