تصمیم برای اختصاص ۶٫۶ میلیارد یورو از طریق سازوکار صلح اروپا در مقطع حساسی برای اوکراین اتخاذ شده است؛ کشوری که با کمبود جدی در بودجه وزارت دفاع روبهروست و این کمبود میتواند تحویل پهپادها را به خطر بیندازد.
کشورهای عضو اتحادیه اروپا توافق کردهاند برنامه کمک نظامی ۶.۶ میلیارد یورویی به اوکراین را که از بهار ۲۰۲۳ و پس از وتوی بحثبرانگیز مجارستان متوقف شده بود، آزاد کنند.
این توافق در سطح سیاسی روز جمعه و در نشست کمیته سیاسی و امنیتی در بروکسل حاصل شد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در شبکههای اجتماعی نوشت: «این خبر برای اوکراین خوب و برای روسیه بد است».
کالاس افزود: «حملات ترکیبی مسکو تلاش میکند اروپا را بترساند تا حمایت خود از اوکراین را کاهش دهد، اما اروپا دقیقا برعکس عمل میکند».
سازوکار موسوم به «تسهیلات صلح اروپا» (EPF) برای آن طراحی شده بود که بخشی از هزینه سلاحها و مهماتی را که کشورهای عضو به اوکراین اهدا میکنند، به آنها بازپرداخت کند.
در سالهای نخست جنگ، EPF یکی از محورهای اصلی کمکهای اتحادیه به شمار میرفت و به طور منظم با منابع مالی تازه پر میشد.
اما در ماه مه ۲۰۲۳ دولت مجارستان به رهبری نخست وزیر وقت، ویکتور اوربان، با وتو کردن این برنامه آن را به طور کامل متوقف کرد.
بوداپست از تصمیم کییف برای افزودن بانک اوتیپی، بزرگترین بانک تجاری مجارستان، به فهرست «حامیان بینالمللی جنگ» شکایت داشت. این فهرست رسواکننده پس از مخالفت متحدان غربی در سال ۲۰۲۴ کنار گذاشته شد.
با این حال، مجارستان همچنان بر وتوی خود پافشاری کرد و همین موضوع دیگر پایتختها را خشمگین کرد. در نهایت، با راهاندازی برنامههای کمکرسانی جدید از سوی بروکسل، EPF عملا از دستور کار خارج شد.
این بنبست تنها امسال و زمانی شکسته شد که اوربان در انتخابات پارلمانی آوریل قدرت را از دست داد و پتر ماگیار نخست وزیر شد. از آن زمان، کشورهای عضو بر سر شرایط آزادسازی ۶.۶ میلیارد یورو در حال مذاکره بودهاند.
به گفته کالاس، توافق روز جمعه این بسته را به سه بخش تقسیم میکند:
- ۴.۷ میلیارد یورو برای بازپرداختها
- ۱ میلیارد یورو برای خرید مشترک تجهیزات نظامی
- ۹۰۰ میلیون یورو برای ماموریت اتحادیه اروپا در آموزش نیروهای مسلح اوکراین
کالاس گفت برخی کشورها سهم خود از ۴.۷ میلیارد یورو بازپرداخت را مستقیما به اوکراین حواله خواهند کرد، بدون آنکه نامی از آنها ببرد.
چندین اقدام قانونی باید به تصویب برسد تا این پول عملا آزاد شود.
این خبر در زمانی حساس برای اوکراین اعلام میشود؛ کشوری که وزارت دفاع آن با کمبود ۲۷ میلیارد دلاری (۲۳.۶۷ میلیارد یورویی) روبهرو است.
کمیسیون اروپا و صندوق بینالمللی پول در حال گفتوگو با دولت اوکراین هستند تا راهحلی ممکن برای این مشکل پیدا کنند.
روز جمعه ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، هشدار داد که این بحران بودجهای باید بین اکتبر و نوامبر حل شود تا امکان پرداخت هزینه پهپادهایی که قرار است در سه ماه نخست سال ۲۰۲۷ تحویل داده شوند، فراهم شود.
زلنسکی گفت: «همه میفهمند که نمیتوان اوکراین را به حال خود رها کرد و اینکه باید سرمایهگذاری بیشتری روی پهپادها و موشکهای ساخت اوکراین انجام شود، زیرا بخش عمده این کسری دقیقا مربوط به بودجه مورد نیاز برای سلاحها است».
او افزود: «همه درک میکنند که عبور از این دوره، زیر ضربات پیدرپی، تا چه اندازه دشوار است. اوکراین تنها رها نخواهد شد».