دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا روز پنجشنبه ۲۴ سپتامبر (دوم مهر ۱۴۰۵) در کاخ سفید از همتای چینی خود، شی جینپینگ، استقبال کرد. پس از این برنامه، ضیافت شام رسمی با حضور مقامهای آمریکایی و چینی و شماری از چهرههای سرشناس صنعت فناوری برگزار میشود.
این دیدار در قالب یک نشست رسمی و مهم با محوریت روابط آمریکا و چین برگزار شد و نخستین سفر آقای شی به واشنگتن طی بیش از یک دهه گذشته است.
این دو رهبر در بدو ورود، از بالکن کاخ سفید یک نمایش نظامی را تماشا کردند. اما از آنجائی که آقای ترامپ هفته گذشته ورود سه رسانه، پولیتیکو، اماسناو و سیانان، به کاخ سفید را ممنوع کرده بود، برخی شبکههای تلویزیونی دیگر نیز توافق کردند که از بخشهای پوشش مشترک تصویری این سفر فیلمبرداری نکنند.
دیدار دوجانبه ترامپ و شی جینپینگ در دفتر بیضیشکل کاخ سفید نیز قرار بود بدون حضور خبرنگاران برگزار شود/ اما کاخ سفید در آخرین لحظه اجازه داد تنها عکاسان خبری وارد دفتر بیضیشکل شوند تا از دیدار دو رهبر عکس بگیرند. درخواست سایر اعضای گروه رسانهای، از جمله خبرنگارانی که قرار بود از رهبران دو کشور سؤال بپرسند، برای حضور در این دیدار رد شد.
دو کشور در حالی برای تثبیت روابط خود تلاش میکنند که همچنان با اختلافات عمیق راهبردی و اقتصادی روبهرو هستند. آقای ترامپ، از رابطه دوستانه خود با رئیس جمهوری چین تمجید کرد و آقای شی را «دوستی واقعا بسیار خوب» خواند.
رئیس جمهوری آمریکا در دیدار با همتای چینی خود، بر رابطه طولانیمدت شخصی خود با آقای شی تاکید کرد و گفت: «از زمان پیروزی نخستین من در انتخابات سال ۲۰۱۶، رئیس جمهوری شی و من دوستی را شکل دادهایم؛ در واقع، دوستی واقعا بسیار خوب که بر احترام متقابل و منافع حیاتی مردم ما استوار است.»
شی: با تقویت گفتوگو میتوان از درگیری نظامی آمریکا و چین جلوگیری کرد
شی جینپینگ در این دیدار خواستار همکاری گسترده با واشنگتن برای جلوگیری از «دام توسیدید» شد؛ وضعیتی که میتواند آمریکا و چین را در مسیر رویارویی نظامی قرار دهد.
رئیس جمهوری چین در آغاز دیدار سران با دونالد ترامپ در کاخ سفید، چارچوبی را برای درک متقابل میان دو کشور مطرح کرد که به گفته او میتواند از وقوع درگیری نظامی میان دو ابرقدرت رقیب جلوگیری کند.
آقای شی در حالی که آقای ترامپ به سخنان او گوش میداد، گفت: «ما باید ارتباطات را تقویت کنیم. چین و ایالات متحده از نظر شرایط ملی با یکدیگر متفاوت هستند، اما دو کشور ما از طریق گفتوگویی صادقانه، عمیق و مستمر میتوانند یکدیگر را بهتر درک کنند، ضمن کنار گذاشتن اختلافات، زمینههای مشترک را بیابند و اعتماد متقابل را تقویت کنند.»
او گفت: «ما باید در صلح در کنار یکدیگر زندگی کنیم. چین و ایالات متحده، بهعنوان دو کشور بزرگ، از همکاری سود خواهند برد و هر دو طرف در صورت تقابل متضرر خواهند شد. نیروهای مسلح دو کشور باید گفتوگوی منظم خود را حفظ کنند و سازوکارهای ارتباط و پیشگیری از بحران را بهبود بخشند.»
شی گفت با فراهم شدن چنین شرایطی، «میتوان از دام توسیدید عبور کرد»؛ اشارهای به پدیدهای که این مورخ یونانی آن را توصیف کرده و بر اساس آن، هنگامی که یک قدرت نوظهور سلطه یک قدرت مستقر را به چالش میکشد، تنشها شکل میگیرند.
اشاره ترامپ به اتحاد آمریکا و چین در جنگ جهانی دوم
آقای ترامپ با اشاره به تجربه همکاری آمریکا و چین در جنگ جهانی دوم گفت این دوره تاریخی نشان میدهد دو ابرقدرت جهان میتوانند در کنار یکدیگر کار کنند.
او به گروهی از خلبانان آمریکایی معروف به «ببرهای پرنده» که برای کمک به دفاع از چین در برابر تهاجم ژاپن به این کشور رفتند، اشاره کرد و گفت: «خلبانان شجاع آمریکایی داوطلب شدند به چین بیایند و برای بقای این کشور افسانهای بجنگند.»
ترامپ آنها را «واقعا باورنکردنی» توصیف کرد.
آقای شی نیز با تأکید بر تفاوتهای میان دو کشور گفت منافع آنها «عمیقاً درهمتنیده» است و واشنگتن و پکن میتوانند با تقویت «اعتماد متقابل» روابط خود را پیش ببرند.
با این حال، دو رئیس جمهوری در مذاکرات خصوصی خود طیف گستردهای از مسائل دشوار و حساس را در روابط آمریکا و چین پیش رو خواهند داشت.
چشمانداز توافق درباره ایران
آقای ترامپ بارها تلاش کرده است چین را به استفاده از نفوذ خود بر تهران برای پایان دادن به جنگ ترغیب کند. استدلال او این بوده است که چین، به دلیل وابستگی بسیار بیشتر از آمریکا به نفت خلیج فارس، منافع بیشتری در پایان یافتن این درگیری دارد؛ با این حال، این تلاشها تاکنون نتیجه چندانی نداشته است.
چین تاکنون در برابر درخواستها و فشارهای اقتصادی دولت ترامپ برای استفاده از نفوذ خود بر ایران و واداشتن تهران به پذیرش شروط آمریکا برای پایان دادن به جنگ نزدیک به هفتماهه مقاومت کرده است.
در مقابل، دولت چین اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل را محکوم کرده و شی جینپینگ نیز هشدار داده است که این درگیری میتواند نشانه بازگشت به «قانون جنگل» باشد.
چین همچنین از عملیات نظامی آمریکا برای برکناری نیکلاس مادورو، رئیس جمهوری ونزوئلا، و انتقال او به نیویورک برای محاکمه با اتهامهای فدرال مربوط به تروریسم مرتبط با مواد مخدر و قاچاق مواد مخدر، ابراز نگرانی کرده است.
آقای شی همچنین خواهان توقف دائمی فروش تسلیحات آمریکا به تایوان و کاهش محدودیتهای صادراتی واشنگتن بر تراشههای پیشرفته و فناوریهای مرتبط با آنهاست. آمریکا و چین روز چهارشنبه توافق کردند آتشبس تجاری یکساله میان دو کشور را که قرار بود ۱۰ نوامبر پایان یابد، برای دو ماه دیگر تمدید کنند تا فرصت بیشتری برای دستیابی به توافقی پایدارتر داشته باشند.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
رئیس جمهوری چین پس از ورود به آمریکا گفت رقابت میان دو کشور «باید سالم باشد و در چارچوب مشخصی باقی بماند». او افزود این رقابت باید به معنای تلاش دو طرف برای پیشی گرفتن از یکدیگر باشد، نه کشمکشی که در آن یک طرف پیروز و طرف دیگر بازنده شود.
شی همچنین اعلام کرد چین در پنج سال آینده از ۱۰۰ هزار جوان آمریکایی برای تحصیل و برنامههای تبادل فرهنگی در این کشور دعوت خواهد کرد. او گفت پکن همچنین دو پاندا به باغوحش آتلانتا میفرستد و این حیوانات محبوب را «فرستادگان دوستی» میان دو کشور توصیف کرد.
با این حال، استقبال مفصل آقای ترامپ از رئیس جمهوری چین با انتقادهایی از سوی قانونگذاران هر دو حزب و شماری از متحدان کاخ سفید روبهرو شده است.
گروهی از معترضان در اعتراض به سیاستهای پکن در تبت در مقابل کاخ سفید تجمع کردند و علیه شی جینپینگ شعار دادند؛ از جمله «مرگ بر شی جینپینگ» و «شرم بر شی جینپینگ».
در فاصله حدود یک بلوک، گروه دیگری با در دست داشتن پلاکاردهایی در حمایت از رهبر چین تجمع کرده است.
دو گروه در نقاط جداگانه مستقر شدهاند و تاکنون درگیری مستقیمی میان آنها گزارش نشده است.