تنها چند روز پس از آنکه سازمان هواپیمایی ایران اعلام کرد در پی توقف پروازهای تهران به بغداد، در حال انتقال این پروازها به نجف است، فرودگاه بینالمللی نجف نیز تمامی پروازهای ورودی و خروجی از ایران را از ساعت ۲ بامداد جمعه ۳ مهر تا اطلاع ثانوی متوقف کرد.
بر اساس بخشنامه مدیریت فرودگاه نجف، این تصمیم در پی «دستورالعملهای رسمی» اتخاذ شده و از شرکتهای هواپیمایی و مجموعههای عملیاتی خواسته شده است اقدام دیگری برای انجام پروازهای مشمول این تعلیق انجام ندهند.
در این بخشنامه علت توقف پروازها و همچنین نهادی که دستور آن را صادر کرده، اعلام نشده است. مدیریت فرودگاه گفته در صورت صدور دستور تازه درباره ازسرگیری پروازها، شرکتهای هواپیمایی را مطلع خواهد کرد.
این تصمیم در حالی گرفته شده که تنها دو روز پیش، پس از توقف پذیرش پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی در فرودگاه بغداد، سازمان هواپیمایی کشوری ایران اعلام کرده بود در حال مذاکره برای انتقال پروازهای بغداد به فرودگاه نجف است.
رسانه عراقی شفقنیوز گزارش داده بود که در برنامه پروازی روز چهارشنبه فرودگاه نجف، ۱۸ پرواز از مجموع ۲۰ پرواز این فرودگاه به شهرهای ایران اختصاص داشته است؛ موضوعی که اهمیت مسیر نجف برای ارتباط هوایی ایران و عراق را نشان میدهد.
خبرگزاری فارس نیز گزارش داده است که پس از اعلام تصمیم فرودگاه نجف، نام برخی پروازهای تهران به نجف همچنان روی تابلو خروجی فرودگاه امام خمینی دیده میشد و شماری از کاروانهای عتبات در انتظار تعیین تکلیف پرواز خود بودند.
به نوشته فارس، یکی از مدیران دفاتر زیارتی که مسافرانش قرار بود روز جمعه با پرواز از عراق به ایران بازگردند، گفته است در پی توقف پروازها ناچار خواهند بود مسیر بازگشت را زمینی طی کنند.
نجف قرار بود جایگزین بغداد شود
توقف پروازهای نجف تازهترین مورد از محدودیتهایی است که طی روزهای اخیر شبکه پروازهای خارجی شرکتهای هواپیمایی ایرانی را کوچکتر کرده است.
سازمان هواپیمایی ایران پیشتر اعلام کرده بود فرودگاههای بغداد و مسقط از بامداد ۲۳ سپتامبر پذیرش پروازهای شرکتهای ایرانی را متوقف میکنند و مقامهای ایرانی در حال مذاکره برای انتقال پروازهای بغداد به نجف هستند.
همزمان، جمهوری آذربایجان و گرجستان نیز پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی را متوقف کردند و امارات عربی متحده روز پنجشنبه اعلام کرد تمام پروازهای ایرلاینهای ایرانی به این کشور و از مبدا امارات تا اطلاع ثانوی تعلیق شده است. مقام هوانوردی امارات این تصمیم را مرتبط با تحریمهای آمریکا علیه شرکتهای هواپیمایی ایران اعلام کرد.
یک پرواز تهران به دوشنبه تاجیکستان روز پنجشنبه پس از آنکه ترکمنستان اجازه عبور هواپیمای ایرانی از حریم هوایی این کشور را نداد، ناچار به بازگشت به تهران شد.
کدام مسیرهای خارجی هنوز برقرارند؟
پیش از اعلام توقف پروازهای نجف، رسانههای ایران گزارش داده بودند که با وجود لغو پروازها به امارات، عمان، گرجستان و جمهوری آذربایجان، پرواز شرکتهای ایرانی به مقاصدی در چین، ترکیه، روسیه، ارمنستان، پاکستان، بلاروس و افغانستان همچنان برقرار است. در این گزارشها نجف نیز در فهرست مسیرهای فعال قرار داشت که اکنون با تصمیم تازه فرودگاه این شهر از این فهرست خارج شده است.
رویترز نیز روز پنجشنبه گزارش داده بود که روی تابلوی پروازهای فرودگاه امام خمینی، پروازهای برنامهریزیشده به مقصد یا از مبدا کشورهایی از جمله افغانستان، ارمنستان، چین، پاکستان، تاجیکستان و ترکیه همچنان دیده میشد. الجزیره نیز از ادامه پرواز برخی شرکتهای ایرانی به چین و ارمنستان و باز ماندن شماری از مسیرهای ترکیه خبر داده است.
تشدید فشار آمریکا بر هوانوردی ایران
محدودیتهای تازه در شرایطی اعمال میشود که وزارت خزانهداری آمریکا روز ۸ سپتامبر ۳۶ فرد و نهاد مرتبط با صنعت هوانوردی ایران، از جمله ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی، را تحریم کرد. وزارت خزانهداری آمریکا مدعی است این شرکتها و شبکههای مرتبط با آنها در انتقال نیرو، تسلیحات و محمولههای مورد استفاده نهادهای نظامی ایران نقش دارند. ایران تحریمهای آمریکا را غیرقانونی میداند.
واشنگتن همچنین به شرکتها و ارائهدهندگان خدمات در کشورهای ثالث هشدار داده است که ادامه ارائه خدمات به شرکتهای هواپیمایی تحریمشده ایران، از جمله خدمات فرودگاهی و سوخترسانی، میتواند آنها را در معرض تحریمهای آمریکا و محدودیت دسترسی به نظام مالی این کشور قرار دهد. رویترز گزارش داده است که مهلت تعیینشده آمریکا برای توقف همکاری شرکتهای خارجی با ایرلاینهای ایرانی روز ۲۳ سپتامبر به پایان رسید.