روسای نظامی عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان قرار است درباره راههای حمایت از عربستان در چارچوب پیمان دفاعی مشترک سه کشور گفتگو کنند؛ این در حالی است که عالیترین مقام مذهبی عربستان از نیروهای نظامی خواسته برای جنگ با حوثیهای مورد حمایت ایران در یمن آماده جاندادن باشند.
حوثیها در چارچوب جنگ گستردهتری که از ماه فوریه و با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد، حملاتی را علیه دولت مورد حمایت عربستان در یمن انجام داده و بارها خاک عربستان را هدف قرار دادهاند. این حملات جریان صادرات نفت از بزرگترین صادرکننده انرژی جهان را نیز مختل کرده است.
آگهی
آگهی
حوثیها اعلام کردند روز پنجشنبه دهها موشک و پهپاد به سوی اهدافی در عربستان شلیک کردهاند. مقامهای عربستان نیز گفتند شش موشک بالستیک شلیکشده از سوی حوثیها رهگیری شده است.
عربستان پیشتر برای مناطقی از جمله شهر مقدس مکه و همچنین جده و ینبع، مهمترین بندر نفتی این کشور در دریای سرخ، هشدارهای اضطراری صادر کرده بود.
مفتی اعظم عربستان، عالیترین مرجع مذهبی این کشور، اواخر روز پنجشنبه در بیانیهای از نیروهای نظامی خواست آماده باشند در جنگ با حوثیها جان خود را فدا کنند و مبارزه را تا زمان کنار رفتن این گروه از قدرت ادامه دهند.
همزمان با ادامه درگیریها، وزیران خارجه عربستان، پاکستان و ترکیه در چارچوب «توافق دفاع مشترک مکه» که در ماه اوت امضا شد، با یکدیگر دیدار کردند. آنها حملات به مکه و دیگر مناطق غیرنظامی را محکوم و بر حق عربستان برای دفاع از خود تاکید کردند.
در بیانیه عربستان آمده است: «وزیران همچنین درباره ترتیبات برگزاری نشست فوری روسای ستاد نیروهای مسلح سه کشور برای بررسی راههای حمایت از عربستان سعودی در چارچوب توافق دفاع مشترک مکه گفتگو کردند؛ توافقی که بر اساس آن، حمله به هر یک از طرفها حمله به همه طرفها تلقی میشود.»
اعلام این نشست اندکی پس از آن صورت گرفت که مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، در یک مصاحبه تلویزیونی در آمریکا تلاش کرد میان تهران و حوثیها فاصله بگذارد.
پزشکیان روز پنجشنبه، یک روز پس از سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، به شبکه فاکس نیوز گفت: «حوثیها مسئول اقدامات خودشان هستند.»
وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد ژنرال سلجوق بایراکتاراوغلو، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح این کشور، روز جمعه به عربستان سفر خواهد کرد تا با همتایان سعودی و پاکستانی خود دیدار کند.
آنکارا پیشتر گفته بود میتواند به تامین نیازهای نظامی عربستان، بهخصوص در زمینههای فنی، کمک کند. با این حال مقامها گفتهاند هرگونه حمایت در این مرحله عمدتا به صورت دوجانبه و در چارچوب روابط متحدانه دو کشور خواهد بود، زیرا توافق دفاع مشترک هنوز به تصویب پارلمان ترکیه نرسیده است.
رفتوآمدهای دیپلماتیک در نیویورک
مصاحبه و سخنرانی پزشکیان در شرایطی انجام شد که درگیری میان آمریکا و ایران برای مدتی متوقف شده و تلاش کوتاهی برای پیشبرد دیپلماسی در نیویورک، با میانجیگری قطر میان دو طرف درگیر، آغاز شده است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت تهران از طریق میانجیها پیشنهادی به آمریکا منتقل کرده که بر اساس آن، در صورت پذیرفته شدن شرایط ایران، تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد.
بر اساس پیشنهاد ایران، درگیریها در همه جبههها، از جمله لبنان، ظرف هفت روز پایان خواهد یافت. آمریکا نیز باید محاصره بنادر ایران را متوقف کند، داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کند و تحریمهای نفتی را کنار بگذارد.
عراقچی گفت: «تنگه هرمز در روز آخر بازگشایی خواهد شد» و افزود پس از آن مذاکرات با آمریکا درباره مسائل دیگر، از جمله برنامه هستهای ایران، آغاز میشود.
یک مقام ارشد ایرانی روز چهارشنبه به رویترز گفته بود تهران در حال بررسی پاسخ واشنگتن به پیشنهادهای صلح ایران است.
ایران و متحدانش صادرات نفت عربستان، متحد آمریکا، را به میزان قابل توجهی محدود کردهاند. حوثیها رفتوآمد کشتیها در ورودی دریای سرخ را مختل کردهاند و ایران نیز عملا تردد نفتکشها در تنگه هرمز را محدود کرده است؛ آبراهی که پیش از جنگ مسیر عبور حدود ۲۰ درصد صادرات نفت جهان بود.
افزایش فشار مالی بر ایران
کارشناسان امنیتی درباره میزان دقیق نفوذ مستقیم ایران بر حوثیها اختلاف نظر دارند. حوثیها یک جنبش اسلامگرای شیعه هستند که فعالیت خود را به عنوان یک شورش محلی آغاز کردند و در ادامه به یک گروه مسلح قدرتمند تبدیل شدند که بخش بزرگی از شمال یمن را در کنترل دارد.
با این حال، منابعی در دولت یمن، ایران و منطقه گفتهاند پیشروی حوثیها در امتداد ساحل دریای سرخ یمن با هدایت مستقیم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انجام شده است.
واشنگتن نیز از تغییر تاکتیک خود برای گسترش دامنه تحریمهای مالی خبر داده و شرکتهای کشورهای ثالثی را که با شرکتهای ایرانی معامله میکنند هدف قرار داده است؛ روشی که به «تحریمهای ثانویه» معروف است.
در پی تحریمهای تازه آمریکا، روز پنجشنبه فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایرانی در چند کشور همسایه از جمله امارات و عمان ممنوع شد. این نخستین پیامد عمده تغییر سیاست آمریکا برای هدف قرار دادن شرکتهای کشورهای ثالثی است که با ایران تجارت میکنند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
اگر این ممنوعیت پروازی ادامه پیدا کند، میتواند انزوای ایران را بیشتر و بحران اقتصادی این کشور را تشدید کند؛ اقتصادی که همزمان با محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا روبهروست.