اختلال در خط لوله همزمان رخ میدهد که صادرات نفت خلیج فارس کاهش یافته و مسیرهای کشتیرانی با تهدیدها روبهرو هستند. بدون اعلام زمان از سرگیری، تاثیر بر صادرات به اروپا و آسیا وابسته به طول تعطیلی است.
عربستان سعودی برای حفظ صادرات نفت پس از آنکه حملات پهپادی خط لوله شرق-غرب این کشور را از کار انداخت، به نفت ذخیرهشده تکیه میکند؛ حملاتی که تحویل محمولهها به خریداران در اروپا و آسیا را تهدید میکند.
آگهی
آگهی
وزارت انرژی عربستان سعودی روز جمعه به صورت احتیاطی از توقف این خط لوله خبر داد، پس از آنکه پنجشنبه گذشته این خط در مناطق ریاض و مدینه هدف حمله قرار گرفت.
به گفته این وزارتخانه، تیمهای اضطراری و فنی مشغول ایمنسازی خط لوله و بررسی ایمنی آن هستند.
مقامهای سعودی و عراقی اعلام کردند که این حمله پهپادی از عراق انجام شده است. در اطلاعیه این وزارتخانه مشخص نشده که پمپاژ چه زمانی از سر گرفته میشود یا گزارش کاملی از میزان خسارت ارائه نشده است.
خریداران و معاملهگران نفت عربستان که در گزارشهای منتشرشده روز یکشنبه نقل قول شدهاند، برآورد کردند که تداوم طولانی این توقف میتواند روزانه حدود ۴ میلیون بشکه، معادل تقریبا ۴ درصد عرضه جهانی نفت، را در معرض خطر قرار دهد.
به گفته آنها، نفت ذخیرهشده در بندر ینبع در ساحل دریای سرخ میتواند صادرات را برای پنج تا هفت روز ادامه دهد. مقامهای سعودی هیچیک از این برآوردها را تايید نکردهاند.
تاثیر این وضعیت بر تحویل محمولهها به این بستگی دارد که پمپاژ با چه سرعتی از سر گرفته شود و چه میزان نفت ذخیرهشده در دسترس باشد.
بهای قراردادهای آتی نفت برنت در معاملات اولیه روز دوشنبه حدود ۳ درصد افزایش یافت، پس از آنکه حملات بیشتری علیه تاسیسات انرژی و کشتیرانی در خاورمیانه گزارش شد.
مسیر دور زدن هرمز
این خط لوله حدود هزار و دویست کیلومتری نفت را از شرق عربستان سعودی به ینبع در ساحل غربی منتقل میکند. به این ترتیب، صادرات میتواند از طریق دریای سرخ انجام شود، بدون آنکه نفتکشها از تنگه هرمز عبور کنند.
شرکت آرامکو در ماه مه اعلام کرد که در سهماهه نخست سال، پمپاژ از این خط لوله را به حداکثر ظرفیت آن، یعنی ۷ میلیون بشکه در روز، رسانده است؛ اقدامی که در شرایط اختلال در کشتیرانی از مسیر هرمز به حفظ صادرات کمک کرد.
این خط لوله همچنین پالایشگاههای ساحل غربی عربستان را تغذیه میکند، بنابراين ظرفیت آن لزوما برابر با حجم صادرات نیست.
توقف خط لوله به اين معنا نیست که عرضه جهانی نفت بلافاصله روزانه ۷ میلیون بشکه کاهش یابد. نفتکشها همچنان میتوانند از نفت ذخیرهشده در نزدیکی پایانههای صادراتی بارگیری کنند، اما اگر نفت بیشتری وارد نشود این ذخایر بهتدریج تمام خواهد شد.
ارسال محمولهها به اروپا و آسیا
نفتکشهایی که از ینبع راهی اروپا میشوند میتوانند از طریق دریای سرخ به سمت شمال حرکت کنند و به کانال سوئز و مدیترانه برسند. خط لوله سومد مصر نیز مسیر دیگری در اختیار میگذارد و نفت را بین سواحل دریای سرخ و مدیترانه جابهجا میکند.
مسیر مستقیم دریایی به آسیا از جنوب، از تنگه بابالمندب، گذرگاه باریکی میان دریای سرخ و خلیج عدن، عبور میکند و سپس به سوی اقیانوس هند ادامه مییابد.
این مسیر با تهدید جداگانهای از سوی حوثیهای یمن روبهرو است که جزیره پریم در این گذرگاه و سواحل دریای سرخ این کشور را تصرف کرده و عملا کنترل تنگه را در دست گرفتهاند.
نفتکشهایی که راهی آسیا هستند میتوانند به جای آن به سمت شمال حرکت کنند، از کانال سوئز عبور کنند و سپس دور آفریقا بگردند، اما این سفر بهمراتب طولانیتر خواهد بود. تغییر مسیر نفتکش مشکل رساندن نفت به ینبع را حل نمیکند.
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش خود از بازار نفت در ماه سپتامبر اعلام کرد که ذخایر نفتی جهان از ماه فوریه تاکنون ۵۰۷ میلیون بشکه کاهش یافته است که تنها در ماه اوت ۹۵ میلیون بشکه از این میزان کاسته شده است.
این آژانس صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس را در ماه اوت حدود ۱۳ میلیون بشکه در روز برآورد کرد، رقمی که تقریبا معادل نیمی از سطح پیش از جنگ است. این نهاد همچنین از جهش بهای سوخت دیزل در اروپا و آسیا خبر داد، چرا که اختلالها عرضه سوخت را کاهش داده است.